Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Miasta walczą ze smogiem na różne sposoby

Miasta walczą ze smogiem na różne sposoby./ fot. Shutterstock
Miasta walczą ze smogiem na różne sposoby./ fot. Shutterstock
Samorządy coraz skuteczniej starają się o jakość naszego powietrza.  Płacą za to głównie z własnych środków, które niestety nie są wystarczające,  nawet przy wsparciu unijnej kasy.

Osiągnięcie wymaganych standardów jakości powietrza to proces wieloletni i zależy nie tylko od działań podejmowanych przez władze lokalne, ale także uzależniony jest od polityki centralnej. Ważną kwestią jest stworzenie instrumentów prawnych, które umożliwią wprowadzenie np. nakazu podłączania się, zarówno nowo powstających obiektów, jak również istniejących, do sieci cieplnych lub gazowych. Potrzebne są także regularne kontrole domowych instalacji grzewczych. Kolejnym istotnym obszarem jest kształtowanie polityki transportowej - brak zmian prawnych na poziomie centralnym uniemożliwia wprowadzenie ograniczeń w zakresie oddziaływania na transport indywidualny oraz ograniczeń w używaniu samochodów wysokoemisyjnych - opowiada Kamil Popiela, przedstawiciel krakowskiego magistratu.

Wysoka cena

Cena za "lepsze" powietrze nie jest mała. Na przykład w ostatnich latach Katowice zainwestowały kilkadziesiąt milionów złotych w termomodernizację budynków użyteczności publicznej, a w realizacji jest projekt o wartości 100 mln zł polegający na dociepleniu 45 obiektów. Miasto na dalsze działania i na walkę ze smogiem przeznaczy do 2030 roku aż 535 mln zł.

Z kolei w Opolu dotacje na zmianę sposobu ogrzewania dla mieszkańców od 2011 roku pochłonęły już ok. 5,5 mln zł. W ubiegłym roku padła rekordowa kwota - ok. 2,4 mln zł. Na różne sposoby Mimo piętrzących się problemów, zwłaszcza natury finansowej, samorządy wypracowały już wiele sposobów na poprawę jakości powietrza: sukcesywnie inwestują w nisko- lub zeroemisyjne tabory komunikacji publicznej, rozwój transportu rowerowego, elektrycznego oraz zachęcają dotacjami do wymiany kopciuchów czy oferują darmową komunikację miejską przy wysokich stężeniach PM10 w powietrzu.

Gdynia

Miasto może się pochwalić najniższym stężeniem pyłów w całym kraju - w rankingu Polskiego Raportu Smogowego Gdynia uplasowała się na pierwszym miejscu wśród miast o najniższym stężeniu pyłu drobnego PM10.

- Dbamy o zieleń miejską. Inwestujemy w nowoczesną i ekologiczną komunikację. Termomodernizacją obejmujemy budynki szkolne, będziemy również montować panele słoneczne na dachach ponad 20 miejskich placówek. W ramach programu dopłat do wymiany źródeł ciepła pod nazwą MEWA, w tegorocznym budżecie na ten cel mamy zarezerwowane milion złotych - podaje Piotr Zieliński, przedstawiciel UM Szczecin. Od niedawna miasto wykorzystuje też drona mierzącego poziom szkodliwych substancji (pyły PM10, PM2,5, formaldehyd, amoniak, CO2 i SO2) w powietrzu.

Priorytetem dla władz Krakowa jest jak najszybsza likwidacja starych źródeł grzewczych i zastąpienie ich proekologicznymi systemami, realizowana w ramach programu ograniczania niskiej emisji (PONE). Miasto zdecydowało się również na dopłaty nawet do 100% kosztów kwalifikowalnych do wymiany paleniska węglowego dla osób niezamożnych. Dzięki PONE w latach 2012-2018 zlikwidowanych zostało ponad 21 tys. palenisk i kotłowni węglowych. Tym samym miasto uniknęło spalenia 330 tys. ton węgla i zredukowało w powietrzu ponad 1,3 tys. ton PM10.

Również Katowice szczególny nacisk kładą na wymianę starych kotłów węglowych. W ostatnich latach realizacja tego programu dynamicznie przyspieszyła. Podczas gdy od 2015 do 2017 roku miasto dofinansowało wymianę 1495 źródeł ciepła za ponad 11,5 mln zł, w roku 2018 wymiana objęła już ponad 1 tys. kopciuchów. Od 2016 roku w mieście można uzyskać na wymianę pieca do 10 tys. zł. Niedawno miasto zakończyło montować czujniki powietrza w ramach europejskiego projektu AWAIR.

Zobacz: Środowisko

- Czujniki zbierają informacje, które prezentowane są na monitorach zamontowanych w instytucjach użyteczności publicznej. W przyszłości dane z systemu AWAIR będziemy wykorzystywać do prognozowania jakości powietrza w Katowicach. To będzie duża zmiana jakościowa w zarządzaniu miastem. Zamiast reagować na to, co dzieje się w danej chwili - czyli np. ostrzegać mieszkańców, że pojawił się smog - będziemy mogli to odpowiednio wcześniej zapowiedzieć i także zdefiniować geograficznie. Pamiętajmy, że na terenie Katowic występują różnice w stężeniach pyłów - w zależności od dzielnicy czy też warunków pogodowych - opowiada Marcin Krupa, prezydent Katowic.

Widoczne efekty

Toruń już od ponad 20 lat udziela dotacji na wymianę ogrzewania, udzielając łącznie mieszkańcom dotacje na ponad 21 mln, w tym 7,6 mln pochodziło z programów Kawka I, Kawka II oraz EKOpiec2018. Na przestrzeni ostatnich 21 lat przy wsparciu gminy udało się zlikwidować ponad 1180 kotłów oraz ponad 6100 pieców kaflowych. Ograniczone zostało tym samym zużycie węgla w wysokości niemal 22 tys. ton rocznie. W tym roku w miejskim budżecie jest zarezerwowane 2,5 mln zł na ten cel.

Gdynia realizuje od prawie 20 lat program wymiany węglowych źródeł ogrzewania. Mieszkańcy mogą też ubiegać się o dotacje do odnawialnych źródeł energii. W latach 2017 i 2018 przeprowadzono m.in. serię darmowych badań termowizyjnych budynków jedno- i wielorodzinnych. Badania obejmowały również pomiary jakości powietrza w pomieszczeniach. Dotychczas przebadano 349 budynków, w tym roku ruszy kolejna, trzecia edycja programu. - W ciągu ostatnich pięciu lat Gdynia zawarła aż 424 umowy z mieszkańcami likwidującymi piece węglowe na kwotę blisko 1,5 mln zł - wylicza Michał Guć, wiceprezydent Gdyni.

W Opolu, w ramach PONE, od 2011 roku przyznano łącznie ponad 1,2 tys. dotacje na prawie 5 mln zł. Z kolei w ramach programu KAWKA 81 mieszkańców dostało dopłatę, w sumie na ok. 590 tys. zł. W 2017 roku natomiast wdrożono "Program czyste powietrze - oddech dla Opola", który umożliwił zwiększenie puli środków przeznaczonych na zmianę sposobu ogrzewania i montaż OZE. - W 2018 roku udzielono 392 dotacje na łączną kwotę w wysokości ok. 2,5 mln zł. W tym roku, do marca wpłynęło już ponad 300 kolejnych wniosków. Obecnie Opole ubiega się o pozyskanie środków finansowych z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020, aby zwiększyć środki na dotacje na zmianę sposobu ogrzewania - opowiada Małgorzata Rabiega, naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa z UM w Opolu.

Lublin

Od 2013 roku do mieszkańców trafiło blisko 2 mln zł dotacji, dzięki czemu udało się zlikwidować ponad 360 pieców i kotłów na paliwo stałe. Od 2019 roku miasto zwiększyło środki na to zadanie, przeznaczając na ten rok 1 mln zł. Ponadto miasto w ciągu 10 lat przeprowadziło termo modernizację ok. 70 obiektów oświatowych i publicznych, za ok. 400 mln zł. Najwięcej jednak w Lublinie pochłonęły inwestycje w transport miejski (m.in. autobusy niskoemisyjne, elektryczne, ekologiczne trolejbusy) - miasto do tej pory wydało na to prawie miliard złotych.

Olsztyn od kilku lat realizuje program "Wymień piec". W tym roku mogą z niego skorzystać również mieszkańcy budynków wielorodzinnych. Miasto zdecydowało się na budowę, od podstaw, systemu tramwajowego, regularnie wymienia też tabor autobusowy, a także zachęca mieszkańców do komunikacji publicznej. - Kolejnym elementem jest wdrożenie systemu roweru miejskiego. Wzorem innych miast, u nas również można było wypożyczyć rower bezpłatnie na pół godziny. Efekt? Przez 3,5 miesiąca pilotażowego działania systemu konto w aplikacji Olsztyńskiego Roweru Miejskiego założyło ponad 10 tys. użytkowników, którzy wypożyczyli rowery łącznie ok. 63 tys. razy, przejeżdżając ponad 200 tys. km! Ponadto co roku inwestujemy w ścieżki rowerowe - mamy ich już w Olsztynie ponad 100 kilometrów - opowiada Marta Bartoszewicz, rzecznik UM Olsztyn.

Różne problemy

Sopot w walce o czyste powietrze sięga po różne narzędzia. Bezpłatna komunikacja dla uczniów, wysokie dopłaty do wymiany ogrzewania na ekologiczne lub podłączenia do miejskiej sieci, zniżki dla mieszkańców komunalnych zmieniających ogrzewanie, dopłaty do wymiany okien czy kontrole, czym mieszkańcy palą w piecach, to tylko niektóre z nich. - Efekty są widoczne, bo powietrze w Sopocie jest czyste i możemy bezpiecznie oddychać pełną piersią - zapewniają przedstawicie UM w Sopocie. Mieszkańcy Sopotu mogą liczyć w tym roku na wyższe dopłaty do wymiany ogrzewania czy wymiany okien - np. dla domów jednorodzinnych w wysokości 80% łącznej wartości poniesionych kosztów, lecz nie więcej niż 15 tys. zł. Miasto dopłaca również do odnawialnych źródeł energii, np. kolektory słoneczne, moduły fotowoltaiczne czy pompy ciepła, a także do wymiany okien - to nowy typ dofinansowania w Sopocie. Miasto do 2023 roku będzie też stosować obniżkę czynszu o 50% dla najemców komunalnych, którzy na własny koszt zlikwidują ogrzewanie węglowe i zastąpią je rozwiązaniem ekologicznym. - Na obszarze 14 gmin Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot znajdzie się blisko 3,9 tys. rowerów czwartej generacji wyposażonych w moduły GPS i elektrozamek - wylicza Anna Dyksińska z UM Sopotu.

Poznań

Działalność Zarządu Komunalnych Zasobów Lokalowych wiąże się z likwidacją pieców kaflowych w 52 komunalnych budynkach mieszkalnych i podłączeniem ich do miejskiej sieci cieplnej. Koszt tej inwestycji przekroczy 52 mln zł.

W Poznaniu, w wyniku dofinansowań wymiany kopciuchów, łącznie w latach 2015-2017 zlikwidowano 1279 źródeł na paliwa stałe. - Mimo zakończenia programu KAWKA, Poznań od 2018 roku kontynuuje go pod nazwą KAWKA Bis, udzielając mieszkańcom dotacji na zmianę systemu ogrzewania. W 2018 r. dofinansowanie objęło 180 wniosków na łączną kwotę dotacji 1,2 mln zł - mówi Grażyna Ratajska z Wydziału Kształtowania i Ochrony Środowiska w UM Poznań. Łącznie w latach 2015-2018 zlikwidowano 1641 pieców w 1046 lokalach. Na kolejne dotacje miasto ma zabudżetowane na br. 2 mln zł, a w latach 2019-2023 zaplanowało łącznie 10 mln zł. Miasto prowadzi również badania termowizyjne domów jednorodzinnych i kamienic, a także zajmuje się np. termomodernizacją placówek oświatowych, co w sumie będzie kosztować 24,3 mln zł (12,8 mln zł dofinansowania). Kolejne 10,7 mln zł (7,8 mln zł dofinansowania) pochłonie poprawa efektywności energetycznej szkół w Poznaniu.

- Każde miasto, gmina czy wieś mierzy się z trochę innymi problemami w obszarze poprawy jakości powietrza. Dla dużych, aglomeracyjnych miast, takich jak Wrocław, jednym z ważniejszych zagadnień, poza emisją pochodzącą z zabudowy jednorodzinnej, jest emisja związana z systemami grzewczymi w zabytkowych dziewiętnastowiecznych kamienicach oraz proces kompleksowej termomodernizacji tych budynków. Nie oznacza to jednak, że pozostałe obszary, takie jak komunikacja czy też problem emisji napływowej, nie są przedmiotem zainteresowania miasta. Wręcz przeciwnie. Wrocław podchodzi do tematu kompleksowo, implementując rozwiązania i prowadząc działania równolegle na wielu płaszczyznach - zapewnia Grzegorz Rajter z UM we Wrocławiu. ©℗

Dorota Kaczyńska

dziennikarka specjalizująca się w tematyce partnerstwa publiczno-prywatnego oraz nieruchomości

Podstawa prawna

  • art. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 799; ost. zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 452)

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Jakie są przedmioty w liceum ogólnokształcącym (LO)?
    Jakie są przedmioty w liceum ogólnokształcącym? Jaki akt prawny wprowadza te przedmioty do programu nauczania w liceum?
    Gdzie znaleźć listę szkół prowadzących rekrutację uzupełniającą do liceum, technikum, zawodówki?
    Jak znaleźć liceum, technikum, szkołę zawodową prowadzącą rekrutację uzupełniającą?
    MEiN: rekrutacja uzupełniająca i odwołanie od wyniku rekrutacji do liceum, technikum, zawodówki
    Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe młodzież przyjmuje się do publicznych szkół ponadpodstawowych po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego. Wskazane w ustawie kryteria są możliwe do spełnienia przez każdego ucznia publicznej szkoły podstawowej.
    Minister rolnictwa: 4-5 zł za 1 kg cukru. 10 zł za chleb to sianie paniki. Chyba, że wzrośnie cena gazu
    Mąki nam nie zabraknie, jesteśmy bezpieczni żywnościowo - zapewnił w piątek wicepremier, minister rolnictwa Henryk Kowalczyk. Mamy odpowiednie ilości zapasów cukru - dodał.
    Wczasy pod gruszą a wakacyjny wyjazd dziecka pracownika
    Wakacje, podobnie jak święta, to czas, w którym zainteresowanie pracowników możliwością uzyskania świadczeń z ZFŚS jest wzmożone. Wiąże się to z ponoszeniem w tym okresie większych wydatków związanych z organizacją wypoczynku rodzinnego oraz dla dzieci i młodzieży. Jakie środki mogą uzyskać pracownicy na te cele? Czy możliwe jest uzyskanie świadczenia zarówno na organizację wypoczynku własnego, jak i dziecka?
    Konferencja: Atom dla samorządu. Energetyka jądrowa szansą dla transformacji energetycznej Śląska i Zagłębia [13 września 2022 r.]
    Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zaprasza do udziału w konferencji:
    Wykaz zajęć pedagogów, psychologów, terapeutów i doradców zawodowych [rozporządzenie z 22 lipca 2022 r.]
    Znany jest wykaz zajęć prowadzonych przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych. Wynika z ROZPORZĄDZENIA MINISTRA EDUKACJI I NAUKI z 22 lipca 2022 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli: pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych – Dz.U z 2022 r. Poz. 1610.
    Egzamin ósmoklasisty: Lista lektur w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024
    Minister edukacji Przemysław Czarnek określił listę lektur wymaganych na egzaminie ósmoklasisty w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024.
    Walka z rakiem: naukowcy opracowali mapę układu odpornościowego
    Opublikowano właśnie pierwszą mapę powiązań i komunikacji między wszystkimi komórkami układu immunologicznego. Dzięki takiej wiedzy mogą powstać nowe terapie raka, chorób zakaźnych i innych schorzeń.
    Wymagania dla egzaminu ósmoklasisty w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024
    Minister Edukacji i nauki określił wymagania egzaminacyjne dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w 2023 r. i 2024 r. Wynikają z rozporządzenia z 15 lipca 2022 r. (Dz.U z 2022 r. poz. 1591). Zawiera ono załącznik podzielony na trzy części:
    Postępowania dyscyplinarne wobec nauczycieli – od niewłaściwego słowa po uwodzenie. Anonimy na nauczycieli
    Przybywa postępowań wyjaśniających i dyscyplinarnych wobec pedagogów. Czego dotyczą?
    Czy można zmienić deklarację CEEB, aby dostać dodatek węglowy 3000 zł?
    Po wprowadzeniu dodatku węglowego 3000 zł wzrosło zainteresowanie Polaków korygowaniem wpisów w ewidencji CEEB tak, aby do zgłoszonego np. pieca gazowego dodać piec opalany węglem. Albo zgłosić w ewidencji, że wcześniej zgłoszony taki piec jest głównym źródłem ogrzewania domu. Przed nadużyciami w tym zakresie przestrzega rzecznik Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB).
    5,323 mld zł rekompensaty za zamrożenie taryfy na gaz w 2022 r. dla sprzedawcy gazu PGNiG Obrót Detaliczny
    Największy detaliczny sprzedawca gazu, PGNiG Obrót Detaliczny otrzymało 2,495 mld zł na poczet rekompensaty za zamrożenie taryfowych cen gazu - poinformowało 2 VIII 2002 r. PGNiG. Łącznie od 7 marca 2022 r. spółka otrzymała już 5,323 mld zł z tego tytułu.
    Wolne miejsca na uczelniach 2022 r. / 2023 r.
    Największym zainteresowaniem studentów cieszą się takie kierunki jak: informatyka, psychologia, prawo. Czy są jeszcze wolne miejsca?
    Wszystko o zwrocie akcyzy za paliwo rolnicze [Kompendium]
    Do 31 sierpnia 2022 r. wnioski o zwrot akcyzy za paliwo rolnicze. Zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w pytaniach i odpowiedziach.
    Obniżka limitu amortyzacji samochodów osobowych ze 150 000 zł na 100 000 zł
    Od 1 stycznia 2026 r. limit amortyzacji samochodów spalinowych zostanie obniżony ze 150 000 zł na 100 000 zł. Dotyczy to samochodów mających emisję CO2 równą lub wyższą niż 50 g na kilometr.
    Prezes PKP Cargo: Damy radę przewieźć węgiel z portów przed zimą [WYWIAD]
    Przewóz tego surowca to teraz dla nas priorytet. Ale zrywanie kontraktów na transport innych towarów będzie ostatecznością. Jednocześnie poprawiamy wyniki, w 2022 r. chcemy wyjść przynajmniej na zero – mówi Dariusz Seliga, prezes PKP Cargo.
    Polacy chcą kryterium dochodowego dla dopłat do węgla, prądu i gazu [Sondaż]
    Rząd powinien dofinansować zakup nie tylko węgla, lecz także innych paliw. Jednocześnie potrzebne jest wprowadzenie kryterium dochodowego - wynika z sondażu United Surveys dla DGP i RMF FM.
    Prognoza: Koszt ogrzania mieszkania 55 m2 wzrośnie z 1582 zł do 2028 zł w 2023 r. Będą dopłaty dla ciepłowni? Zamrożenie cen prądu i gazu?
    Sytuacja w sektorze energetycznym ma być jednym z tematów poruszanych na wtorkowym posiedzeniu rządu; wg "Dziennika Gazety Prawnej" minister klimatu i środowiska Anna Moskwa może przedstawić na posiedzeniu projekt ustawy zakładającej dopłaty na zakup paliwa przez polskie ciepłownie.
    Limit amortyzacji od 2026 r. zależy od emisji CO2 przez samochód spalinowy [ustawa w PDF]
    Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw zmieniła limity amortyzacji dla samochodów osobowych.
    Pekao: dla nowych klientów 7% na koncie oszczędnościowym przez pół roku [1 sierpnia – 16 października 2022 r.].
    Bank Pekao wprowadził promocję polegającą na 7 proc. oprocentowaniu środków na koncie oszczędnościowym. Oferta ma obowiązywać przez pół roku od otwarcia konta. Jest przeznaczona dla nowych klientów banku.
    Rachunki za obiady w szkole wyższe o 40 zł więcej za jedno dziecko
    Dyrektorzy szkół i przedszkoli mają dla rodziców i opiekunów swoich uczniów przykrą niespodziankę od września: to rosnące rachunki za wyżywienie.
    Ustalanie granic gmin i miast, nowe miasta [projekt rozporządzenia]
    Ile gmin, powiatów i województw znajduje się na mapie administracyjnej Polski? Jakie są ich granice? Ile miejscowości posiada status miasta? Pamiętajmy, by przytaczając powyższe dane uwzględniać rok, którego one dotyczą. Jak się bowiem okazuje, liczby te nie są stałe.
    Ilu nauczycieli zetknęło się z mobbingiem? [Ankieta]
    Nastroje w oświacie są złe, co przekłada się na wzajemne relacje osób zatrudnionych w placówkach – oceniają nauczyciele. Nie każda nieprawidłowość oznacza mobbing – zastrzegają prawnicy.
    PKO BP: 20% kredytobiorców złożyło wnioski o wakacje kredytowe
    20 proc. klientów PKO BP mających kredyt hipoteczny w złotych skorzystało z wakacji kredytowych - poinformował bank. Zachęca swoich klientów do korzystania z bankowości elektronicznej.