reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Temat dnia > Nowe dotacje na budowę i rozbudowę dróg gminnych i powiatowych

Nowe dotacje na budowę i rozbudowę dróg gminnych i powiatowych

Do 2011 roku rząd pomoże przebudować, zbudować lub wyremontować ważne odcinki dróg gminnych i powiatowych oraz połączyć je z siecią dróg wojewódzkich i krajowych. Zbudowanych lub przebudowanych ma być ok. 6 tys. kilometrów dróg gminnych i powiatowych.

 

Samorządy gminne i powiatowe mają nowe źródło finansowania inwestycji drogowych - Narodowy Program Przebudowy Dróg Lokalnych. Program ten będzie realizowany do 2011 roku, samorządy mogą otrzymać wsparcie do 3 mln zł. Dofinansowanie najszybciej zostanie wypłacone w 2009 roku.

 

Narodowy Program Przebudowy Dróg Lokalnych (NPPDL) został przyjęty przez Radę Ministrów 28 października w drodze uchwały. Już w listopadzie, w każdym województwie powstać mają specjalne zespoły, które oceniać będą projekty zgłaszane przez samorządy gminne i powiatowe. Procedury naboru wniosków i projektów inwestycyjnych są w zasadzie prostsze i przejrzyste, podobnie jak w przypadku np. regionalnych unijnych programów operacyjnych lub innych programów pomocowych.

Pierwsze wnioski można przesyłać do 21 listopada 2008 r. do właściwego miejscowo urzędu wojewody. Co roku, od 2009 r., na realizację inwestycji drogowych gminy i powiatu w ramach NPPDL zostanie przeznaczony z budżetu państwa 1 mld zł. Kwota ta będzie po równo dzielona pomiędzy wszystkie 16 województwa. Następnie po 50 proc. tej kwoty zostanie rozdysponowane pomiędzy gminny i powiaty.

Program, o którym mowa, został stworzony z myślą o wsparciu projektów, które nie otrzymały dofinansowania w ramach operacyjnych programów unijnych. Oczywiście inne projekty także mogą otrzymać dotacje w ramach realizacji programu.

Co roku z kasy państwowej, począwszy od 2009 roku, zostanie przeznaczone, do 2011 roku, po 1 mld zł. Następna kwota w wysokości 1 mld zł ma pochodzić od samorządów gminnych i powiatowych jako ich udział własny w przedsięwzięciu. To oznacza, że wysokość dotacji może wynieść do 50 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji drogowej.

Krótkie terminy

Zgodnie z harmonogramem uruchomienia w tym roku Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych pierwszy nabór został już ogłoszony 31 października. Ponieważ ogłoszenie na stronach internetowych BIP ukazało się dopiero po południu, to biorąc pod uwagę weekend, termin przesyłania praktycznie zaczął się 3 listopada. Przyjmowanie wniosków i projektów będzie trwało tylko do 21 listopada. Tak więc gminy i powiaty maj termin tylko 14 dni roboczych. Całe szczęście, że od 2009 roku te terminy wydłużą się do całego miesiąca.

Należy przyznać, że NPPDL został przyjęty i uchwalony przez Radę Ministrów dopiero 28 października i od tej daty program stał się prawem. Ale samorządowcy z tym aktem prawnym, drukiem wniosku i instrukcją wypełniania wniosku oraz z informacją, jakie załączniki należy dołączyć do wniosku, dowiedzieli się dopiero tuż przed Wszystkimi Świętymi. W tym dniu pojawił się też komunikat rządowy o pierwszym naborze wniosków na dofinansowanie przedsięwzięć inwestycyjnych w drogownictwie gminnym i powiatowym w ramach Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych.

Dopiero więc 31 października potencjalni beneficjenci mogli zapoznać się bliżej z tym programem. Oczywiście w wersji projektu był opublikowany na stronach internetowych, ale był to tylko projekt, nie było innych bardzo cennych informacji,

Zdecydowana większość samorządów gminnych i powiatowych nie jest w stanie do 21 listopada przygotować prawidłowo dokumentacji technicznej, oceny oddziaływania na środowisko, innych zezwoleń, potrzebnych analiz i ekspertyz technicznych. Dokumentacje tego typu tworzą fachowcy, a nie urzędnicy urzędu gminy lub powiatu, a tym bardziej wójt, burmistrz albo starosta powiatowy. Tworzenie, załatwianie i zbieranie dokumentacji do inwestycji drogowej to żmudna praca zespołu ludzi fachowców i osób odpowiedzialnych. Tego typu tworzenie i zbieranie dokumentacji trwa kilka miesięcy, nawet gdy weźmie się pod uwagę tylko i wyłącznie procedury administracyjne wydawania tych dokumentów. Ktoś o tym zapomniał?

Tak więc w zasadzie w tym roku na wsparcie mogą liczyć tylko gminy i powiaty, które mają już opracowane, gotowe projekty i posiadają dokumentację techniczną, zezwolenia i pozwolenia na budowę. Na przykład samorządy, które nie otrzymały wsparcia w ramach unijnego Regionalnego Programu Operacyjnego

Rząd poprzez realizację m.in. NPPDL powinien pomóc samorządom gminnym i powiatowym w rozwiązywaniu trudnych problemów związanych z przebudową, budową lub remontem sieci dróg lokalnych, będących ważnym elementem poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jak w rzeczywistości będzie, zobaczmy? Zapewne wielu samorządowców będzie zawiedzionych w tym roku głównie z tej przyczyny, że nie zdążą zebrać potrzebnej dokumentacji.

Celem tego programu jest również pomoc finansowa samorządom w realizacji drogich przedsięwzięć drogowych. Innym jeszcze zadaniem postawionym przed NPPDL jest podnoszenie atrakcyjności gospodarczej terenów, szczególnie wiejskich, oraz zwiększenie komfortu życia mieszkańców poprzez wsparcie tworzenia powiązań sieci dróg powiatowych i gminnych z siecią innych dróg.

Program ma poprawić komunikację z ośrodkami będącymi lokalnymi centrami wzrostu gospodarczego. Realizacja zadań wynikających z NPPDL w założeniach ma poprawić komunikację z terenami ze słabo rozwiniętą infrastrukturę drogową.

Wszystkie prace inwestycyjne muszą być realizowane po wcześniej przeprowadzonych przetargach publicznych, ogłoszonych i przeprowadzonych zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych.

Rodzaje dróg

Samorządy gminne i powiatowe mogą otrzymać dotacje z NPPDL na przebudowę, budowę lub remont kluczowych odcinków dróg gminnych i powiatowych. Ważne, by odcinki te prowadziły w konsekwencji do zwiększenia płynności ruchu i poprawy bezpieczeństwa komunikacyjnego, a nie np. służyły jako dojazd do gruntów rolnych. Mimo tego obwarowania możliwość otrzymania dofinansowania mają tak samo gminne samorządy miejskie, jak i wiejskie oraz wiejsko-miejskie.

W NPPDL jest m.in. mowa o wsparciu finansowym inwestycji drogowych o znaczeniu kluczowym dla rozwoju lub budowy dróg, które połączą gminy z drogami krajowymi albo wojewódzkimi. Niestety, tak jest w kraju, że sieć tych dróg nie jest gęsta, wiele gmin wiejskich ani nie graniczy z tymi drogami, ani nie ma bezpośredniego dostępu do dróg innych niż powiatowe. Z tego więc wynika, że raczej będą odcięte od tego źródła dofinansowania. Dużo takich gmin znajduje się w województwach wschodnich, gdzie infrastruktura drogowa jest tak fatalna, że aż się prosi o budowę lub modernizację dróg gminnych. NPPDL mimo wielu pozytywnych cech nie pomoże w wielu przypadkach w łataniu dziur drogowych.

3 ETAPY

Jak otrzymać wsparcie z Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych

1

Konieczny wniosek. Wnioski i projekty należy przesyłać do wojewódzkich zespołów ds. realizacji zadań wynikających z NPPDL. Dane teleadresowe będą zamieszczone na stronach internetowych poszczególnych urzędów wojewódzkich.

2

Najpierw ocena. Na szczeblu województwa oceny formalnej, a następnie merytorycznej projektu dokonywać będzie powołana przez wojewodę komisja.

3

Ogłoszenie listy. Na stronie internetowej BIP wojewoda ogłaszać będzie co roku listę rankingową wniosków i projektów. Listę rankingową zatwierdza Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji i od tego jest uzależnione ostateczne przyznanie dotacji.

Dofinansowanie inwestycji drogowych można pozyskać na tworzenie powiązań sieci dróg powiatowych i gminnych z siecią dróg wojewódzkich i krajowych. A także do połączenia dróg gminnych i powiatowych z drogami ekspresowymi, trasami szybkiego ruchu i autostradami.

Za rządowe pieniądze gminy i powiaty mogą zrealizować kilka rodzajów inwestycji drogowych. Takimi zadaniami inwestycyjnymi realizowanymi w ramach programu może być m.in. przebudowa i remont drogi. Może to być np. przebudowa drogi gruntowej na drogę o nawierzchni twardej, zmiana geometrii drogi, podniesienie nośności konstrukcji drogowej, poprawa równości i szorstkości nawierzchni, co w konsekwencji przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa jazdy i przyczepności kół do powierzchni drogi. Przy realizacji tego typu inwestycji konieczne będzie spełnienie wymogów wynikających z ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118, ze zm.) i dołączenie do wniosku o dofinansowanie zgłoszenia przebudowy lub pozwolenia na budowę. Inwestor powinien zabezpieczyć się w pozwolenia albo tylko zgłoszenie na modernizację lub budowę drogi gminnej albo powiatowej. Oprócz tego niezbędna jest dokumentacja techniczna projektowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Sama zaś inwestycja powinna zawierać bezpieczne wszelkiego rodzaju konstrukcje, ewentualnie zamontowane podczas budowy drogi. Użytkowanie drogi musi być bezpieczne. To oznacza, że nie może dojść do sytuacji, że już po roku po oddaniu inwestycji do użytkowania powstaną na drodze: pęknięcia, dziury albo inne przeszkody powodujące, że trasa będzie nieprzejezdna. Wszystkie zaś materiały zastosowane podczas budowy muszą posiadać certyfikaty bezpieczeństwa, podobnie jak przy realizacji projektów unijnych. W przypadku budowy drogi na terenie miejskim lub gęsto zaludnionym muszą być zastosowane materiały chroniące miejscową ludność przed hałasem. Najpopularniejszym materiałem w tym przypadku są ekrany dźwiękochłonne i akustyczne. Muszą być także zamontowane materiały i urządzenia chroniące przed drganiami, jakie często powstają podczas ruchu pojazdów.

Do dofinansowania mogą być zgłaszane projekty, które nie zostały zakwalifikowane do otrzymania dotacji w ramach unijnych programów pomocowych, w tym w ramach regionalnych programów operacyjnych lub w ramach innych zagranicznych i krajowych programów pomocowych. Projekty stworzone na potrzeby NPPDL będą oceniane ponownie według kryteriów i zasad tego programu. Nieotrzymanie dotacji np. ze źródeł unijnych nie będzie miało żadnego wpływu na przyznanie dofinansowania w ramach NPPDL. Ważne, by wniosek zawierał odpowiednie zezwolenia na budowę, przebudowę lub tylko aktualne zgłoszenie, dokumentację techniczną i był zgodny z przepisami ustawy o ochronie środowiska. Nie jest wymagany w tym przypadku raport oddziaływania na środowisko ani prognoza oddziaływania inwestycji drogowej na środowisko.

Jednak ustawa Prawo ochrony środowiska wymaga w niektórych przypadkach takiej prognozy. Dlatego należy posiadać taką prognozę przy realizacji inwestycji drogowej.

Należy też pamiętać, że z ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że przy ewentualnych zniszczeniach w tym środowisku naturalnym, spowodowanych prowadzeniem robót drogowych, inwestor musi zobowiązać się do naprawy tych zniszczeń. Na przykład, jeżeli z konieczności zostanie wycięte drzewo, to musi być zasadzone inne, należy też odtworzyć trawniki, zniszczone przez prowadzenie prac inwestycyjnych.

PRZYKŁAD

Studium wykonalności dla budowy lub modernizacji drogi gminnej albo powiatowej przy ubieganiu się o dofinansowanie unijne

• Tytuł projektu

• Streszczenie studium wykonalności

• Wnioski z przeprowadzonej analizy

• Definicja projektu inwestycyjnego

• Charakterystyka przedsięwzięcia drogowego

• Odniesienie do programów strategicznych rozwoju gminy albo powiatu, w tym do rozwoju sieci drogowej

• Uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne realizacji inwestycji

• Definiowanie problemów, zadań i celów przy realizacji inwestycji.

• Cele projektu i oddziaływanie jego na rozwój

• Rezultaty i produkty

• Analiza instytucjonalna projektu

• Wykonalność instytucjonalna projektu oraz status prawny beneficjenta pomocy

• Trwałość projektu

• Analiza prawna wykonalności inwestycji

• Plan wdrożenia projektu

• Analizy: techniczna, finansowa, ekonomiczna,

• Analiza wrażliwości i oddziaływania na środowisko naturalne

• Podsumowanie i wnioski

Prognoza oddziaływania na środowisko

Ocena taka stworzona w postaci prognozy powinna zawierać wiele informacji o projektowanej inwestycji drogowej w kontekście ochrony środowiska. Prognoza więc powinna zawierać informacje o zawartości dokumentu (co przedstawia?), głównych celach projektowanego dokumentu oraz jego powiązaniach z innymi dokumentami krajowymi i wojewódzkimi, w tym ze strategią rozwoju regionalnego i z aktami prawnymi.

Prognoza powinna określać i analizować oraz oceniać istniejący stan środowiska oraz ewentualne zmiany, jakie może przynieść realizowana inwestycja drogowa. Dokument określać i oceniać powinien stan środowiska naturalnego w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji drogowej oraz na terenach, na których ta inwestycja może oddziaływać. W szczególności analiza i ocena powinny dotyczyć obszarów szczególnie chronionych (lasy, parki krajobrazowe itd.).

Przedstawiać powinna cele ochrony środowiska na szczeblu krajowym i regionalnym w powiązaniu z przestrzeganiem zasad ochrony środowiska naturalnego w Unii Europejskiej. Należy w tym przypadku skupić się głównie na celach istotnych z punktu widzenia projektowanego przedsięwzięcia drogowego. Przedstawić także należy sposoby, w jakich takie cele i inne problemy środowiska zostały uwzględnione podczas opracowywania prognozy.

Skrupulatnie i precyzyjnie powinny być przeanalizowane skutki, jakie mogą oddziaływać na środowisko naturalne.

W dokumencie przedstawić należy rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą (odbudowa np. zniszczonego trawnika) negatywnych oddziaływań inwestycji drogowej na środowisko naturalne.

Przedstawić należy rozwiązania alternatywne do rozwiązań, jakie są przewidziane w projekcie inwestycyjnym. Przy tym należy uzasadnić wybór metod i sposobów oraz miejsca realizacji inwestycji określonej w projekcie. Trzeba przy tym skupić się na konieczności zbudowania drogi, trudnościach wynikających z niedostatków techniki, konieczności zbudowania brakującego odcinka drogi lub jego modernizacji.

Ponadto dokument powinien zawierać informacje o: metodach zastosowanych przy sporządzeniu prognozy oraz o możliwych oddziaływaniach na środowisko poza region.

Streszczenie dokumentu powinno być stworzone w języku niespecjalistycznym, tj. bez zwrotów i wyrażeń technicznych. Ta część tekstu musi być zrozumiała dla czytelników, którzy nie posiadają wykształcenia technicznego lub politechnicznego.

Na budowę i bezpieczeństwo

Samorządy mogą otrzymać dofinansowanie na budowę nowej drogi gminnej albo powiatowej. Przy realizacji tego typu inwestycji konieczne będzie dołączenie do wniosku o dofinansowanie zgłoszenia lub pozwolenia na budowę drogi.

Pomoc finansową samorządy otrzymają na realizacje projektów polegających na wszelkiego rodzaju działania inwestycyjne przyczyniające do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego dróg już istniejących. Może to być np. budowa: chodników i ścieżek dla rowerzystów przy drogach, tzw. azyli dla pieszych, fizyczne separowanie (odgrodzenie lub specjalne oznakowanie) ruchu pieszych od ruchu pojazdów, sygnalizacji świetlnej, rozdzielanie kierunków ruchu. Na bezpieczeństwo ruchu wpływa również montaż barier ochronnych, poprawa, jakości oznakowania poziomego i pionowego, a także dodatkowe oznakowanie niebezpiecznych łuków poziomych albo zainstalowanie w uzasadnionych przypadkach ekranów dźwiękochłonnych. Inwestycje tego typu mają wpłynąć na zmianę postaw i zachowań uczestników ruchu drogowego.

Wartość pomocy

Corocznie, w latach 2009-2011, na realizację programu z budżetu państwa przeznaczany będzie 1 mld zł dotacji celowej, a jednostki samorządu terytorialnego będą musiały wyłożyć co najmniej następny 1 mld zł, jako udział własny w realizowanych przedsięwzięciach drogowych. Łączne nakłady na realizację NPPDL wyniosą 6 mld zł, w tym 3 mld zł stanowić będą nakłady z budżetu państwa, a dalsze 3 mld zł z budżetów jednostek samorządu terytorialnego (głównie gmin i powiatów).

W programie zostały wyznaczone dwa główne cele do zrealizowania w trakcie jego trwania do końca 2011 roku.

Pierwszym celem jest wsparcie przebudowy, budowy lub remontu kluczowych odcinków dróg gminnych i powiatowych prowadzące do zwiększenia płynności ruchu i poprawy bezpieczeństwa komunikacyjnego.

Drugim celem jest Wsparcie tworzenia powiązań sieci dróg powiatowych i gminnych z siecią dróg wojewódzkich i krajowych, prowadzące do zwiększenia dostępności lokalnych ośrodków gospodarczych.

W roku 2008 nie zabezpieczono z kasy państwowej dodatkowych środków z budżetu państwa. Z tego powodu, że działania związane z realizacją programu, jak: powołanie komisji, nabór i ocena wniosków, rozpatrywanie zastrzeżeń list rankingowych oraz zatwierdzenie wniosków przez ministra spraw wewnętrznych i administracji zostaną zrealizowane ze środków będących w dyspozycji wojewodów i MSWiA w roku 2008. W tym roku fizycznie żaden samorząd nie otrzyma dotacji. Dofinansowanie najszybciej zostanie wypłacone w 2009 roku, jak przewiduje harmonogram realizacji NPPDL.

Wielkość dofinansowania

Dofinansowanie jednego projektu ze środków programu nie może przekroczyć kwoty 3 mln zł rocznie. Gmina lub powiat musi zabezpieczyć udział własny w realizowanym przedsięwzięciu drogowym, w wysokości około 50 proc. kosztów kwalifikowanych.

Wkładem własnym samorządu mogą być np. środki pozyskane od lokalnych lub regionalnych samorządów terytorialnych oraz innych podmiotów. Wkładem własnym mogą być środki pieniężne pozyskane przez gminy lub powiaty od innych podmiotów niż samorządy. Wkładem własnym mogą być środki pochodzące z budżetu gminy lub powiatu, praca urzędników samorządowych lub pracowników spółek komunalnych, leasingowane lub wypożyczone maszyny drogowe.

Stosowany będzie równy podział środków dotacji pomiędzy województwa. Rozdysponowania środków pomiędzy województwa dokonuje MSWiA, które administruje centralnie NPPDL.

W ramach kwot przyznanych dla danego województwa dokonuje się podziału środków pomiędzy gminy a powiaty po 50 proc. przyznanej dotacji. W uzasadnionych przypadkach wojewoda może dokonać zmian proporcji nie więcej jednak niż o 15 proc. dla samorządów gminnych bądź powiatowych.

Przedmiotem dofinansowania może być w danym roku budżetowym wyłącznie jeden projekt inwestycyjny zgłoszony przez zarządcę drogi gminnej i dwa projekty zgłoszone przez powiat. Wojewoda może zezwolić na odstąpienie od powyższych ograniczeń, jeżeli suma środków wynikająca ze zweryfikowanych pod względem formalnym wniosków jest niższa od sumy środków pozostającej w dyspozycji wojewody z rezerwy celowej na realizację zadań programu na dany rok kalendarzowy. Biorąc pod uwagę szczupłość budżetu NPPDL, raczej nie będzie odstępstw od tej zasady

Zgłaszana inwestycja musi być zrealizowana w roku, na który składany jest wniosek o dofinansowanie. Oczywiście z wyjątkiem 2008 roku, ponieważ wszystkie wnioski składane do 21 listopada dotyczyć mogą inwestycji realizowanych w przyszłym, czyli w 2009 roku. Podobnie będzie w następnych latach aż do 2011 roku. Nabór wniosków na realizację przedsięwzięć drogowych w 2010 roku będzie odbywał się w przez cały wrzesień 2009 r.

W zasadzie nie będzie od tej zasady żadnych odstępstw. Dopuszcza się możliwość podziału większej inwestycji na roczne etapy, ale wówczas każdy etap musi być jednoznacznie sprecyzowany i określony termin jego realizacji. Łącznie etapy nie mogą przekraczać terminowo okresu realizacji NPPDL, tzn., że wszystkie inwestycje realizowane przez samorządy gminne i powiatowe muszą być zrealizowane do końca 2011 roku.

reklama

Czytaj także

Autor:

Źródło:

GP

Zdjęcia


Kodeks pracy 2020. Praktyczny komentarz z przykładami103.20 zł
reklama

Narzędzia księgowego

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama

Compliance 2020

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Jakub Pszczółkowski

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama