Kategorie

Połowa powiatów się nie zadłuży

Łukasz Zalewski
Łukasz Zalewski
Łukasz Zalewski ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz studia LL.M. na Wydziale Prawa Uniwersytetu Indiany w Bloomington w USA. Od 2012 r. jest adwokatem w Nowym Jorku, a od 2017 r. w Polsce (obecnie radcą prawnym). W wyborach samorządowych 2018 r. kandyduje do Rady Dzielnicy Wola m.st. Warszawy w okręgu Mirów - Czyste z list KWW Jana Śpiewaka - Wygra Warszawa.
Nowy wskaźnik zadłużenia będzie dla wielu samorządów niekorzystny. Jednostki o słabych wynikach finansowych nie będą mogły się zadłużać. Samorządy będą miały jednak trzy lata na przygotowanie się do tych zmia.

Projekt ustawy o finansach publicznych przewiduje wprowadzenie nowego wskaźnika spłaty zadłużenia, który ma zastąpić dotychczasowe sztywne limity: 15 proc. spłaty oraz 60 proc. zadłużenia. Zmiana ta jest od dawna oczekiwana przez samorządy, ale konstrukcja nowego wskaźnika budzi wiele zastrzeżeń. Jeśli zostanie on uchwalony przez parlament w projektowanym kształcie, wiele gmin i powiatów nie będzie mogło się zadłużać, a nawet uchwalić budżetu. Jak poinformowało Ministerstwo Finansów, z danych wykonanych w latach 2005-2006 oraz planowanych na 2007 rok ze sprawozdań za trzy kwartały wynika, że w roku 2008 relacja zawarta w art. 214 projektu ustawy o finansach publicznych nie zostałaby spełniona przez 612 jednostek samorządu terytorialnego, w tym: 431 gmin, 9 miast na prawach powiatu i 172 powiaty. Wszystkie województwa spełniają wymaganą relację. Oznacza to więc, że 612 jednostek nie mogłoby się zadłużać, gdyby wskaźnik został wprowadzony w 2008 roku.

Wątpliwa konstrukcja

Reklama

Konstrukcja nowego wskaźnika opiera się na historycznych danych finansowych jednostki z trzech poprzednich lat. Do grona samorządów, które nie mogłyby zadłużać się w 2008 roku, należy zaliczyć m.in. te, które w latach 2005-2007 osiągnęły ujemny wynik bieżący, czyli na przykład gminy: Polanica-Zdrój, Opatów, Szczawno-Zdrój, Karpacz, Hel, Szklarska Poręba, Lubicz, Łeba i wiele innych. Ujemny wynik w latach 2005-2007 osiągnęły także powiaty: kłodzki, jeleniogórski, kluczborski, jaworski, prudnicki czy kołobrzeski oraz miasta na prawach powiatów: Mysłowice i Słupsk. Oczywiście jednostki te nie mogłyby się zadłużać, gdyby wskaźnik obowiązywał w 2008 roku. Jak udało nam się ustalić, sytuacja finansowa niektórych z nich już się poprawiła, a zatem niewykluczone, że w roku, w którym zacznie obowiązywać nowy wskaźnik zadłużenia, jednostki te mogłyby zaciągać nowe długi.

Profesor Eugeniusz Ruśkowski, kierownik Katedry Finansów Publicznych i Prawa Finansowego Uniwersytetu w Białymstoku, przyznaje, że co do zasady w myśl projektowanych przepisów ustawy o finansach publicznych, jeśli jednostka za poprzednie trzy lata budżetowe (poprzedzające rok budżetowy) miałaby tzw. deficyt operacyjny, to nie będzie ona mogła dalej się zadłużać.

Dariusz Woźniak, skarbnik powiatu świeckiego, przyznaje z kolei, że problem wynikający z projektowanej ustawy o finansach publicznych jest szeroki.

- Przepisy art. 214 projektowanej ustawy o finansach publicznych nie opierają się wyłącznie na wyniku bieżącym budżetów jednostek, ale idą jeszcze dalej, określając tzw. indywidualne wskaźniki zadłużenia. Rozszerza to w zasadniczy sposób krąg samorządów, które nie tylko nie będą mogły zaciągać nowego długu, lecz także nie będą mogły uchwalić budżetu, nie zaciągając długu - podkreśla Dariusz Woźniak.

Wyjaśnia też, że stanie się tak w jednostkach, w których relacja długu już istniejącego do dochodów ogółem przewyższy indywidualny wskaźnik zadłużenia wyliczony jako średnia arytmetyczna z trzech ostatnich lat zgodnie z wzorem znajdującym się w projekcie nowej ustawy.

Szerszy problem

Reklama

Z wyliczeń skarbnika powiatu świeckiego wynika, że nawet jednostki, które notują co roku nadwyżkę na działalności bieżącej, będą miały problem, ponieważ po wprowadzeniu projektowanego wskaźnika nie będą mogły uchwalić budżetów. Przykładem jest powiat świecki. Jak wyjaśnia Dariusz Woźniak powiat w każdym roku budżetowym posiadał nadwyżkę na działalności bieżącej, a mimo to nie będzie mógł w 2010 roku uchwalić budżetu.

- Zgodnie z obowiązującymi przepisami, powiat świecki prowadził bezpieczną politykę zarządzania długiem, ponieważ wskaźnik zadłużenia wynosił ok. 6 proc. przy ustawowym ograniczniku na poziomie 15 proc. - tłumaczy Dariusz Woźniak.

Dodaje, że zostało to potwierdzone decyzjami banków kredytujących, które po zastosowaniu własnych metod oceny zdolności kredytowej zdecydowały się na emisję obligacji komunalnych. Obsługa długu w powiecie od wielu lat przebiega bez żadnych zakłóceń. Mimo to, zgodnie z wyliczeniami, powiat nie będzie mógł od 2010 roku zaciągać nowych długów. Co to oznacza?

- Istnieją obawy, że w powiatach spadnie potencjalny poziom możliwości zadłużania się, co w znacznym stopniu może ograniczyć absorpcję środków z Unii Europejskiej - przestrzega Dariusz Woźniak.

Sytuację finansową powiatów - jak tłumaczy nasz rozmówca - pogorszyła restrukturyzacja szpitali. Powiaty przejęły bowiem część ich zadłużenia. Ponadto powiaty mają niewielkie dochody własne w stosunków np. do gmin czy miast na prawach powiatów, a duże wydatki bieżące. Taka struktura dochodów i wydatków powoduje, że sytuacja finansowa powiatów nie jest dobra.

Samorządy za zmianą

Jak poinformowało Ministerstwo Finansów, projekt nowej ustawy o finansach publicznych był już przedmiotem prac Zespołu ds. Systemu Finansów Publicznych Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, w skład którego wchodzi m.in. przedstawiciel samorządów powiatów.

W ostatecznym stanowisku Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego strona samorządowa wyraziła zadowolenie, że projekt nowej ustawy o finansach publicznych w wielu proponowanych rozwiązaniach wychodzi naprzeciw postulatom samorządów. Strona samorządowa zaproponowała również wydłużenie vacatio legis dla regulacji określającej obowiązywanie nowego wskaźnika limitującego spłatę zobowiązań z roku do trzech lat oraz nałożenie obowiązku na jednostki samorządu terytorialnego do publikowania - w okresie trwania vacatio legis - informacji o wysokości wskaźnika spłaty zobowiązań wyliczonego według projektu ustawy o finansach publicznych. Wydłużenie okresu wejścia w życie nowego wskaźnika ma dać samorządom czas na przygotowanie się do zmiany zasad zadłużania. Rząd na takie rozwiązanie się zgodził, co oznacza, że nowy wskaźnik zadłużenia zacząłby obowiązywać dopiero od 2013 roku, a nie jak planowano wcześniej po roku od wejścia w życie nowej ustawy o finansach publicznych. Jak poinformował resort finansów, strona samorządowa nie kwestionowała jednak proponowanego wskaźnika limitującego spłatę zadłużenia jednostek.

Wszystkie samorządy będą więc liczyły indywidualnie wskaźniki zadłużenia, począwszy od 2010 roku, zgodnie z nowymi przepisami ustawy o finansach publicznych. Do wyliczeń będą brane pod uwagę dane finansowe z trzech poprzednich lat.

 

 

Samorządy w Polsce

612 tyle jednostek nie mogłoby się zadłużyć w 2008 roku, gdyby wprowadzono projektowany nowy wskaźnik zadłużenia w zeszłym roku

SZERSZA PERSPEKTYWA - UNIA

Koncepcja zadłużania samorządów w UE i OECD

Koncepcja zawarta w projekcie ustawy o finansach publicznych zmierza do przyjęcia do polskiego porządku prawnego analogicznych rozwiązań, jakie funkcjonują w wielu państwach Unii Europejskiej (np. Francja, Finlandia), jak również innych wysokorozwiniętych państwach członkowskich OECD (np. Norwegia, Nowa Zelandia, Stany Zjednoczone). Powszechnie uznawaną zasadą, postulowaną w licznych opracowaniach instytucji międzynarodowych (Bank Światowy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, OECD, Rada Europy), jest niezaciąganie długu na cele bieżące. Ta kluczowa koncepcja znalazła swój wyraz w projekcie ustawy o finansach publicznych, w tym w szczególności w konstrukcji wskaźnika spłaty zadłużenia.

Źródło: odpowiedź Ministerstwa Finansów na pytanie GP

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

 

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    22 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Unijny Certyfikat COVID - jak pobrać na telefon?

    Unijny Certyfikat COVID - tzw. paszport covidowy (szczepionkowy) od dziś jest już dostępny w aplikacji mObywatel i można go pobrać na telefon komórkowy. Jak pobrać paszport covidowy?

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych dla samorządów

    Rządowy Fundusz Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych. Rusza nowy rządowy program, który zapewni pieniądze na inwestycje dla samorządów. Na co i na jakich zasadach będzie można otrzymać dofinansowanie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające w szkole - dla kogo, na jakich zasadach? Czy mogą być one prowadzone w formie zdalnej? Z jakich przedmiotów organizuje się zajęcia wspomagające? Jak poinformować o nich rodziców? Jak prawidłowo wyliczyć przysługującą szkole liczbę zajęć wspomagających? Ministerstwo Edukacji i Nauki odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące dodatkowych lekcji po powrocie do szkół.

    Zmiany w programie Aktywna tablica 2020-2024

    Aktywna tablica 2020-2024 - zmiany. Proponowane nowe rozwiązania dotyczą m.in. wprowadzenia nowego rodzaju sprzętu, który będzie można zakupić w ramach programu i rozszerzenia na kolejne lata (2021-2024) możliwości zakupu laptopów wraz ze sprzętem umożliwiającym przetwarzanie wizerunku i głosu. Trwają konsultacje społeczne, opinie można przesyłać do 9 lipca 2021 r.

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?