Kategorie

Obowiązek uczestniczenia w szkoleniach

Piotr Matwiejczyk
inforCMS
Przepisy prawa pracy nie zawierają przepisów rozstrzygających wprost, kiedy pracownik ma obowiązek uczestniczenia w szkoleniach organizowanych przez pracodawcę. Jedyny wyjątek stanowią szkolenia dotyczące bhp.

Postęp w zakresie technologii oraz rozwiązań organizacyjnych wymusza na pracownikach stałe podnoszenie posiadanych kwalifikacji. Oczywiście w znacznej mierze pracownicy podnoszą swoje wykształcenie w ramach czasu prywatnego i na własny koszt. Jednak znacznie częściej szkolenia niezbędne do wykonywania pracy organizowane są przez pracodawcę.

Szkolenia bhp

Reklama

Jednym z podstawowych obowiązków pracownika jest przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. W szczególności pracownik jest obowiązany brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym. Umożliwienie spełnienia tego obowiązku spoczywa na pracodawcy, który powinien zapewnić pracownikowi stosowne przeszkolenie przed dopuszczeniem do pracy, a także szkolenie okresowe już w trakcie świadczenia pracy.

Szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy zaliczane są do czasu pracy, a ich koszty obciążają pracodawcę. Konsekwencją braku przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jest bezwzględny zakaz dopuszczenia pracownika do pracy.

Szkolenia w trakcie godzin pracy

W czasie pracy wynikającym z ustalonego harmonogramu pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy i jest zobowiązany wykonywać polecenia pracodawcy, jeśli dotyczą pracy, a nie są sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. A zatem jeżeli pracodawca poleca pracownikowi wzięcie udziału w szkoleniu, które spełnia powyższe warunki i ma miejsce w godzinach pracy, pracownik jest zobowiązany do uczestniczenia w szkoleniu.

Szkolenia w czasie wolnym od pracy

W pracy pracownik jest zobowiązany stosować się do poleceń przełożonych, jeżeli polecenia te dotyczą pracy i nie są sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.

Reklama

Przez pojęcie „polecenia dotyczące pracy” należy rozumieć jedynie te polecenia, które odnoszą się do bieżącego kierowania i nadzorowania oraz wykonywania pracy. Są również polecenia, których możliwość wydania wynika z przepisów prawa pracy (np. polecenie uczestniczenia w szkoleniach bhp poza czasem pracy wynikającym z indywidualnego rozkładu czasu pracy).

Pojęcia „polecenia dotyczące pracy” nie można rozumieć dowolnie, a tym bardziej rozszerzać go w sposób nieuprawniony. A zatem jeżeli uczestnictwo w szkoleniach organizowanych poza czasem pracy wynikającym z indywidualnego rozkładu czasu pracy nie stanowi obowiązku pracowniczego (np. uczestnictwa w szkoleniach bhp), to pracownik ma prawo do odmowy uczestniczenia w takim szkoleniu. Udział w szkoleniu, którego czas wykracza poza czas pracy wynikający z indywidualnego rozkładu czasu pracy, może mieć jedynie charakter propozycji – oferty skierowanej do pracownika, a pracodawca nie może wyciągać konsekwencji wobec pracownika z powodu odmowy udziału w szkoleniu (np. ukarać go karą porządkową czy też wypowiedzieć na tej podstawie stosunek pracy).

Odmowę uczestnictwa pracownika w szkoleniach pracodawca może wziąć pod uwagę przy przyznawaniu nagród finansowych, dokonywaniu okresowej oceny pracowniczej czy też awansowaniu pracownika na wyższe stanowisko. W praktyce pracownik może wówczas nie otrzymać nagrody, zostać pominięty przy awansach, a jego ocena może być odpowiednio obniżona.

Możliwość nałożenia obowiązku odbywania szkoleń

Pracodawca może jednak nałożyć na pracownika obowiązek odbywania określonych szkoleń.

Obowiązek taki może wynikać z:

• postanowień przyjętych w indywidualnej umowie o pracę,

• przepisów obowiązującego u pracodawcy regulaminu pracy,

• uregulowań zawartych w układzie zbiorowym pracy, którym objęty jest pracodawca.

W takich przypadkach udział w szkoleniu będzie dla pracownika wypełnianiem ciążącego na nim obowiązku, a w razie braku jego realizacji pracodawca będzie mógł zastosować wobec pracownika kary porządkowe, wypowiedzieć umowę o pracę, a nawet – w skrajnych przypadkach – rozwiązać ją bez wypowiedzenia.

Bezprawna i świadoma odmowa wykonania polecenia zagrażająca istotnym interesom pracodawcy uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (wyrok SN z 12 czerwca 1997 r., I PKN 211/97).

Może również dojść do sytuacji, gdy dalsze zajmowanie przez pracownika dotychczasowego stanowiska będzie wymagało uzyskania dodatkowych kwalifikacji przez uczestniczenie w szkoleniu. Jeżeli pracownik odmówi uczestniczenia w takim szkoleniu i w konsekwencji nie uzupełni posiadanych kwalifikacji, pracodawca będzie mógł wypowiedzieć mu obowiązujące go warunki pracy lub płacy.

W przypadku gdy uczestnictwo w szkoleniu stanowi realizację obowiązku pracowniczego, to czas szkolenia powinien zostać w całości wliczony do czasu pracy. Czas szkolenia wykraczający poza „normalne” godziny pracy pracownika będzie pracą w godzinach nadliczbowych, którą pracodawca będzie musiał zrekompensować bądź przez oddanie pracownikowi czasu wolnego bądź wypłatę wynagrodzenie wraz z odpowiednimi dodatkami. Jeżeli pracodawca zamierza organizować szkolenie w niedzielę, musi również wziąć pod uwagę przepisy Kodeksu pracy odnoszące się do możliwości świadczenia pracy w tym dniu.

Konsekwencją wliczenia czasu szkolenia do czasu pracy jest również fakt, że odmowa udziału w szkoleniu powoduje konieczność jej usprawiedliwienia zgodnie ogólnie przyjętymi zasadami usprawiedliwiania nieobecności.

Szkolenie i delegacja

Powstanie po stronie pracodawcy obowiązku zwrotu pracownikowi kosztów podróży jest zależne od charakteru uczestnictwa w szkoleniu. Jeżeli udział w szkoleniu wynika z polecenia przełożonego, to powinien zostać potraktowany jako podróż służbowa. Pracownik ma wtedy prawo do otrzymania z tego tytułu zwrotu kosztów podróży, noclegów, dojazdów środkami komunikacji miejscowej oraz innych udokumentowanych wydatków na zasadach określonych przepisami obowiązującymi u danego pracodawcy.

Jeżeli natomiast wyjazd na szkolenie nie wynika z polecenia służbowego, to brak jest podstaw do zwrotu pracownikowi takich kosztów. Ponieważ pracownik bierze udział w szkoleniu z własnej woli, powinien też sam pokryć koszty z tym związane.

Piotr Matwiejczyk

Podstawa prawna:

• art. 100 § 1, art. 2373 § 3 Kodeksu pracy,

• wyrok Sądu Najwyższego z 12 czerwca 1997 r., I PKN 211/97, OSNP 1998/11/323.

 

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.