Kategorie

Wybory: wymagania wobec członków komisji

Tomasz Gąsior
24 grudnia 2009 r. weszły w życie nowe rozwiązania prawne dotyczące m.in. głosowania przez pełnomocnika i powołania komisji obwodowych. Dlatego warto zapoznać się z zasadami organizacji wyborów samorządowych w 2010 r., a w szczególności z tymi, które określają, kto może kandydować do obwodowej komisji wyborczej.

Już jesienią br. odbędą się kolejne wybory samorządowe w Polsce. Partie polityczne, stowarzyszenia i organizacje społeczne oraz lokalne środowiska polityczne w najbliższym czasie rozpoczną poszukiwania odpowiednich kandydatów na radnych, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Dotyczy to także kandydatów na członków komisji wyborczych, odpowiadających za przeprowadzenie wyborów w terenie.

Instytucjami, które odgrywają istotną rolę w procesie wyborczym, przeprowadzając wybory w bezpośrednim kontakcie z obywatelami, są obwodowe komisje wyborcze. Nie są to, co prawda wyspecjalizowane organy wyborcze, ale ich profesjonalizm i zgodne z prawem działanie, które mają gwarantować prawidłowy przebieg wyborów. W tym celu ważne są szkolenia ich członków oraz osób wskazanych do ich składów przez wójtów.

Kto powołuje

Obwodowe komisje wyborcze powoływane są przez gminne komisje wyborcze, najpóźniej w 14. dniu przed dniem wyborów, spośród kandydatów zgłoszonych nie później niż w 23. dniu przed tymi wyborami. Zgłoszenia dokonywane są przez pełnomocników (lub osoby przez nich upoważnione) tych komitetów, które zarejestrują listę kandydatów w okręgu wyborczym, dla którego właściwa jest dana obwodowa komisja wyborcza. Zgłoszenia przyjmują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast), którzy zapewniają obsługę administracyjną gminnych (miejskich) komisji wyborczych. Wzór druków zgłoszeniowych określa Państwowa Komisja Wyborcza (dalej: PKW).

O tym, czy dotrzymane zostały wymagane terminy, decyduje data złożenia zgłoszenia właściwemu organowi. W skład komisji obwodowej może wchodzić od 7 do 9 osób.

W nieco mniejszym składzie, bo od 5 do 7 osób, powoływane są obwodowe komisje w odrębnych obwodach głosowania utworzonych w szpitalach, zakładach pomocy społecznej, zakładach karnych czy aresztach śledczych.

Kto może być kandydatem

Reklama

Kandydatem do komisji może być wyłącznie osoba, która stale zamieszkuje na obszarze gminy właściwej dla tej komisji i posiada prawo wybierania. Wyjątek stanowi osoba wskazana do komisji przez wójta, która nie musi stale mieszkać w gminie właściwej dla obwodowej komisji wyborczej, do której ma zostać powołana.

Członkowie obwodowej komisji wyborczej muszą mieć prawo wybierania. Przysługuje ono obywatelowi polskiemu, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 18 lat, nie został pozbawiony praw publicznych bądź ubezwłasnowolniony prawomocnym orzeczeniem sądu czy pozbawiony praw wyborczych orzeczeniem Trybunału Stanu. Kandydować do składu obwodowej komisji wyborczej może również obywatel Unii Europejskiej (dalej: UE) niemający obywatelstwa polskiego, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 18 lat, jest wpisany do właściwego dla danej jednostki samorządu terytorialnego stałego rejestru wyborców i nie jest pozbawiony prawa wybierania w państwie członkowskim UE, którego jest obywatelem.

Przepisy prawa formułują poza tym wiele dodatkowych ograniczeń, które zabraniają zasiadania w składzie obwodowej komisji wyborczej osobie, która pełni funkcję:

● pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego,

● pełnomocnika wyborczego komitetu wyborczego lub

● męża zaufania.

Czytaj także: Internetowy Klub Samorządów "Lokalni-Globalni" - narzędzie promocji lokalnych liderów >>

Osoby wchodzące w skład komisji wyborczych, z dniem podpisania zgody na kandydowanie, tracą w nich członkostwo. Z tym samym dniem tracą członkostwo w komisji także osoby będące w stosunku do osób, które wyraziły zgodę na kandydowanie zstępnymi, wstępnymi, małżonkami, rodzeństwem, małżonkami zstępnych lub przysposobionych, jeżeli osoby te kandydują w tym okręgu, dla którego właściwa jest dana komisja wyborcza. Ustawodawca w art. 19 ust. 6 ustawy z 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (dalej: Ordynacji do rad gmin) wskazuje na krewnych zarówno w linii prostej, jak i w linii bocznej (patrz: ramka).

Stosunek pokrewieństwa

Członek komisji wyborczej jest obowiązany powiadomić niezwłocznie przewodniczącego komisji wyborczej o zaistnieniu sytuacji wykluczających go ze składu komisji z powodu pokrewieństwa.

Reklama

Z przepisów Ordynacji do rad gmin nie wynika zatem zakaz pełnienia funkcji członka obwodowej komisji wyborczej przez powinowatego, tj. np. teścia osoby, która w okręgu wyborczym właściwym dla danej obwodowej komisji wyborczej ubiega się o mandat radnego czy wójta. W art. 19 ust. 6 Ordynacji do rad gmin określającym relacje, które – zachodząc między kandydatem na radnego (wójta) a kandydatem na członka obwodowej komisji wyborczej w tym samym okręgu wyborczym – uniemożliwiają temu drugiemu członkostwo w komisji, nie wskazano bowiem kategorii „powinowatych”, do której należy zaliczyć m.in. teściów, lecz także pasierbów, macochę, ojczyma, przyrodnie rodzeństwo, szwagra i szwagierkę oraz bratową.

Stosując zatem wykładnię literalną prawa, należałoby uznać, że jeśli synowa lub zięć kandydują na radnego (wójta) w danym okręgu wyborczym, to ich teściowie mogą być członkami obwodowej komisji wyborczej w tym okręgu.

Takie podejście nie wydaje się jednak do końca logiczne i uzasadnione, skoro w odwrotnej sytuacji, w jakiej to teść byłby kandydatem na radnego czy wójta, jego zięć lub synowa nie będą mogli zasiadać w obwodowej komisji wyborczej w tym okręgu wyborczym, ponieważ art. 19 ust. 6 Ordynacji do rad gmin wyraźnie tego zabrania. Celem tych regulacji jest wykluczenie nie tylko krewnych, lecz także powinowatych, kandydata z udziału w czynnościach organów wyborczych dotyczących jego osoby, co pozwoli zachować pełną bezstronność i obiektywizm przy przeprowadzaniu wyborów.

Na takim stanowisku stoi również PKW, ale zaznaczam, że nie ma żadnych przeciwwskazań, by zarówno krewni, jak i powinowaci kandydata byli członkami obwodowej komisji wyborczej w innym okręgu wyborczym niż ten, w którym kandydat ubiega się o mandat. Udział krewnych kandydata w komisjach przeprowadzających wybory w okręgach innych niż ten, w którym startuje dany kandydat, nie rodzi bowiem zagrożenia wpływania takich osób na czynności wyborcze (np. obliczanie głosów) tego kandydata dotyczące.

KREWNI W LINII PROSTEJ I BOCZNEJ

Zstępnymi w linii prostej są dzieci, wnuki, i prawnuki, a w linii bocznej siostrzeńcy, bratankowie, siostrzenice, bratanice itd. Wstępni w linii prostej to rodzice, dziadkowie i pradziadkowie, a w bocznej wujowie, ciotki itd. Za małżonków zstępnych w linii prostej uznaje się małżonka dziecka, wnuka lub prawnuka, a w linii bocznej małżonków bratanków, siostrzeńców, bratanic, siostrzenic itd. Małżonkiem przysposobionego jest natomiast małżonek dziecka przysposobionego.

Czytaj także: Więcej czasu na zgłaszanie kandydatów do komisji wyborczych >>

Podstawy prawne:

● Ustawa z 19 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 213, poz. 1652)

● Ustawa z 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. nr 113, poz. 984; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 213, poz. 1652)

● Ustawa z 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (j.t. Dz.U. z 2003 r. nr 159, poz. 1547; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 213, poz. 1652)

Poszerzaj swoją wiedzę z naszym programem >>
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych
Tylko teraz
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?