Kształcenie pracowników działów zamówień publicznych

System zamówień publicznych rozwija się w Polsce od 1994 roku. Ustawa z 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (red.: nieobowiązuje od 2 marca 2004 r.) nie tylko położyła podwaliny pod zupełnie nowy sposób myślenia o dokonywaniu zakupów przez jednostki publiczne, lecz także zapoczątkowała proces ich profesjonalizacji.

Formalizm procedur zamówieniowych, dotychczas nieznany administracji, wymógł na większości jednostek utworzenie specjalnych wydziałów zajmujących się jedynie prowadzeniem spraw związanych z zamówieniami publicznymi. Konsekwencją tego procesu było powstanie zapotrzebowania na pracowników o nowych kwalifikacjach – specjalistów ds. zamówień publicznych.

Zawód specjalistyczny

Niemal od samego początku wykwalifikowani pracownicy działów zamówień publicznych stanowili „towar deficytowy”. Bardzo szybko spostrzeżono, że prawidłowe udzielanie zamówień wymaga specyficznej wiedzy, wykraczającej poza znajomość samych przepisów o zamówieniach publicznych. Z upływem każdego kolejnego roku funkcjonowania systemu, kierownicy jednostek zaczęli coraz mocniej uświadamiać sobie fakt, że od kompetencji pracowników działu zamówień publicznych zależy bezpieczeństwo funkcjonowania jednostki, a więc także pośrednio bezpieczeństwo samego kierownika zamawiającego.

Dziś, po ponad 15 latach funkcjonowania systemu zamówień publicznych w Polsce, akcesji do Unii Europejskiej (UE) i związanego z tym wprowadzenia w 2004 roku nowego prawa zamówień publicznych, implementującego przepisy dyrektyw UE, można powiedzieć, że prawo zamówień publicznych stało się dla każdego urzędu jedną z istotnych dziedzin prawa. Bez jego znajomości nie sposób funkcjonować, a jednocześnie stopień jego skomplikowania oraz częste zmiany przepisów i ich nieprecyzyjność, wymuszają ciągłe uczenie się. Wspomniany proces profesjonalizacji doprowadził do powstania zupełnie nowego zawodu – specjalisty ds. zamówień publicznych.

Czytaj także: Nowy protokół postępowania o udzielenie zamówienia publicznego>>

Czego wymaga zawód

Zawód specjalisty ds. zamówień publicznych wymaga:

-   posiadania wysokiego poziomu wiedzy zawodowej, umiejętności oraz doświadczenia,

-  nieustannego podnoszenia kwalifikacji.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania, pod numerem 242225 zawiera zawód specjalisty ds. zamówień publicznych. Podkreślenia wart jest fakt umieszczenia zawodu wśród zawodów specjalistycznych.

Podnoszenie kwalifikacji i stały rozwój

Można powiedzieć, że rynek usług edukacyjnych związanych z zamówieniami publicznymi jest jednym z prężniej rozwijających się rynków szkoleniowych. Nie ulega wątpliwości, że działalność edukacyjna Urzędu Zamówień Publicznych jest dalece niewystarczająca w stosunku do realnych potrzeb osób zajmujących się na co dzień problematyką zamówień publicznych. Odpowiedzią na to zapotrzebowanie jest olbrzymia oferta wszelkiego rodzaju szkoleń dotyczących zamówień publicznych, od ogólnych po specjalistyczne. Obecnie, planując rozwój zawodowy, pracownik działu zamówień publicznych może wybierać w ofercie szkoleń otwartych, a nawet studiów podyplomowych z dziedziny zamówień publicznych.

Ujęcie zawodu specjalisty ds. zamówień publicznych w klasyfikacji zawodów otwiera jednak przed osobami zajmującymi się zamówieniami publicznymi także dodatkową możliwość polegającą na uzyskaniu oficjalnego potwierdzenia posiadania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu specjalisty ds. zamówień publicznych.

Paragraf 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych daje możliwość zdania egzaminu oraz uzyskania oficjalnego zaświadczenia potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowych, wydanego na podstawie wspomnianego rozporządzenia. Warunkiem przystąpienia do takiego egzaminu jest zaliczenie kursu zawodowego prowadzonego także na podstawie przepisów wydanych przez Ministra Edukacji.

Ta ścieżka doskonalenia zawodowego wydaje się interesującą alternatywą dla większości szkoleń oferowanych na rynku edukacyjnym. Położenie większego nacisku na formy kształcenia w zawodzie specjalisty ds. zamówień publicznych, których standardy zostały odgórnie ustalone, mogłoby wypełnić lukę powstałą na skutek całkowitego braku jednolitych standardów kształcenia pracowników zajmujących się zamówieniami publicznymi.

Czytaj także: Umowy ramowe w systemie zamówień publicznych>>

Zapamiętaj

Z perspektywy ponad 15 lat funkcjonowania systemu zamówień publicznych można powiedzieć, że brak jednolitego systemu kształcenia w zakresie zamówień publicznych, skierowanego do pracowników jednostek zobowiązanych do stosowania przepisów o zamówieniach, jest jego istotną słabością.

Certyfikowane, na podstawie przepisów wydanych przez Ministra Edukacji, kursy oraz egzaminy powinny, dzięki konieczności zachowania wysokich, określonych przepisami standardów, prowadzić do istotnego podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Dla kierownika jednostki zaś certyfikat, wydany po zdaniu egzaminu przeprowadzanego na podstawie określonych prawem standardów, powinien stanowić rękojmię, że pracownik istotnie posiada kwalifikacje wystarczająco wysokie, by pełnić funkcję specjalisty ds. zamówień publicznych.

Dla osób zarządzających jednostkami zobowiązanymi do stosowania przepisów o zamówieniach publicznych weryfikacja kwalifikacji pracowników poprzez obiektywne i regulowane odpowiednimi przepisami egzaminy może być interesującą propozycją zwiększającą bezpieczeństwo wydatkowania środków. W szczególności, jeśli mamy do czynienia ze środkami pochodzącymi z UE, w przypadku których błędy w zamówieniach publicznych skutkują dotkliwymi karami finansowymi.

Paweł Wójcik

Zostań Dyplomowanym specjalistą ds. zamówień publicznych – zapisz się na kurs zawodowy Zamówienia publiczne dla Zamawiających – z egzaminem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji zawodowych>>

Podstawy prawne:

•    Ustawa 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (j.t. Dz.U. z 2010 r. nr 113, poz. 759; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. nr 161, poz. 1078)

•    Ustawa z 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz.U nr 76, poz. 344) – nie obowiązuje od 2 marca 2004 r.

•    Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz.U. nr 82, poz. 537)

•    Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz.U. nr 31, poz. 216)

Zamów bezpłatną prezentację serwisu INFOR LEX Zamówienia Publiczne i przetestuj go za darmo