Forum Legislacji: potrzebna reforma systemu tworzenia ustaw

W raporcie ws. afery hazardowej, opublikowanym na stronach KPRM 27 lipca, znajdują się namacalne dowody na to, że proces tworzenia ustaw na etapie rządowym ma wiele luk skutkujących brakiem przejrzystości oraz, że nawet te ułomne procedury są bezkarnie łamane i obchodzone - oceniło Obywatelskie Forum Legislacji w oświadczeniu.

W ocenie Forum, raport Pitery przeszedł "bez większego echa", a zawiera "wiele cennych analiz i wniosków dotyczących mechanizmów rządzących procesem legislacyjnym".

W oświadczaniu napisano, że wnioski i apele OFL o pilną reformę procesu stanowienia prawa, mimo obietnic i deklaracji rządu, nie przyniosły jak dotąd konkretnych efektów.

"Może lektura dokumentu rządowego przygotowanego przez urząd minister Pitery, przekona rząd do rozpoczęcia gruntownej i konsultowanej z ekspertami i organizacjami pozarządowymi reformy procesu legislacyjnego" - podkreślono w oświadczeniu.

Według OFL tylko w ten sposób można zabezpieczyć scenę polityczną przed kolejnymi wstrząsami spowodowanymi "aferami" wybuchającymi w trakcie prac nad ustawami, a przede wszystkim odbudować zaufanie obywateli do procedur demokratycznych.

Raport pt. "Proces nowelizacji ustawy o grach i zakładach wzajemnych w latach 2008 - 2009. Analiza, ocena, wnioski" powstał na polecenie premiera Donalda Tuska po kontroli w ministerstwach: sportu, finansów i gospodarki, z których wnioski pokontrolne podane były do publicznej wiadomości wiosną 2010 r.

Z raportu Pitery wynika, że sposób, w jaki organy administracji rządowej prowadziły i uczestniczyły w latach 2008-2009 w procesie legislacyjnym dotyczącym nowelizacji ustawy o grach i zakładach wzajemnych, należy ocenić negatywnie. Podkreślono jednocześnie, że nie stwierdzono, aby działały one z zamiarem spowolnienia procesu i uczynienia go nieprzejrzystym; udowodniono jednak, że taki był efekt ich postępowania.

Według Pitery, kontrole ujawniły zarówno szereg naruszeń przepisów regulaminu pracy Rady Ministrów, jak i działań nierzetelnych i niecelowych. "W rezultacie proces legislacyjny okazał się przewlekły i nieskuteczny - po 18 miesiącach prac cel, jakim była zmiana przepisów w obszarze gier i zakładów wzajemnych, nie został zrealizowany, a zaangażowanie wielu instytucji i ich zasobów nie zostało wykorzystane" - napisano w raporcie.

Pitera stawia tezę, że mimo istnienia ustawy lobbingowej, działalność lobbingowa jest faktycznie nieuregulowana i pozostaje poza kontrolą. Pitera podkreśliła też, że nowa ustawa o ujawnianiu lobbingu w procesie legislacyjnym powinna stać się jednym z istotnych elementów składających się na pełny system rozwiązań w dziedzinie przejrzystości i rozliczalności organów władzy publicznej.

Obywatelskie Forum Legislacji powstało z inicjatywy Programu Przeciw Korupcji Fundacji im. Stefana Batorego. Forum gromadzi przedstawicieli organizacji pozarządowych, środowisk akademickich i naukowych, kancelarii prawniczych i lobbystów.