Gdynia, Mszczonów, Pleśna i Klucze nagrodzone za "równościowe budżety"

Konkurs zorganizowało biuro Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) w Polsce pod patronatem pełnomocniczki rządu ds. równego traktowania Agnieszki Kozłowskiej-Rajewicz oraz Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.

Na konferencji 20 lipca w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przedstawiciele wyróżnionych gmin odebrali nagrody.

Gender budgeting, czyli budżetowanie wrażliwe na płeć, to planowanie wydatków i przychodów z uwzględnieniem zróżnicowanych potrzeb oraz priorytetów kobiet i mężczyzn. Gender budgeting dotyczy równego podziału zasobów, rozumianych nie tylko jako zasoby pieniężne (np. zarobki), ale także jako zasoby takie, jak czas wolny.

"Budżet równościowy nie jest łatwy do skonstruowania, ale jest to skuteczne narzędzie polityki wyrównywania szans" - przekonywała Kozłowska-Rajewicz.

Jako przykład podała orliki, które powszechnie uważane są za inwestycję przede wszystkim dla chłopców. "Można równolegle budować np. sale tańca z myślą o dziewczynkach i świetlice dla seniorów. Można też tak zaplanować wykorzystanie tej inwestycji, by mogli korzystać z niej wszyscy" - mówiła.

W taki właśnie sposób projektowane są orliki w gminie Mszczonów. "Pomyśleliśmy nie tylko o boisku do piłki nożnej, ale zadbaliśmy, aby też znalazły się tam: siatka do gry w kometkę, słupki do zainstalowania siatki do tenisa, plac zabaw oraz kącik integracyjny dla rodziców i starszych osób, gdzie mogą usiąść i pogawędzić, a nawet zrobić grilla. Chcieliśmy, by wszyscy mogli z tego korzystać" - mówił burmistrz Mszczonowa Grzegorz Kurek.

Jak dodał, planując wydatki i inwestycje, jego gmina dba o to, by służyły one jak największej grupie osób: kobietom, mężczyznom, starszym i młodszym. "W ośrodku kultury funkcjonuje grupa starszych pań, które realizują się artystycznie. Były też grupy mężczyzn, ale oni są mniej wytrwali i wykruszają się z zajęć. Jedynie chór męski działa już długo i ma swoje osiągnięcia" - powiedział Kurek.

Nagrodzone gminy zostaną objęte półrocznym wsparciem eksperckim, szkoleniowym oraz monitoringiem podejmowanych działań. Będą też promowane jako podmioty społecznie odpowiedzialne: aktywnie przeciwdziałające dyskryminacji i dbające o zrównoważony rozwój na poziomie lokalnym.

Dyrektor biura UNDP w Polsce Kamil Wyszkowski zapowiedział, że konkurs będzie powtarzany co roku. "Chcemy pokazać, że takie planowanie budżetu się opłaca i jest bezpieczne. Może się okazać, że wygenerujemy oszczędności i znajdziemy sposób na bardziej efektywne wydawanie pieniędzy" - mówił.

Dodał, że gminy wspólnie ze wspierającymi je ekspertami wskażą problemy prawne utrudniające tworzenie budżetu równościowego. Jego zdaniem jednym z poważniejszych problemów jest literalne interpretowanie przepisów przez Regionalne Izby Obrachunkowe, stosowanie "wykładni ostrożnościowej", która utrudnia kreatywność w tym zakresie. Podkreślił, że eksperci UNDP będą pomagać gminom również w tej kwestii - aby nie okazało się, że stosowane przez nie równościowe rozwiązania zostaną uznane za sprzeczne z przepisami.