Kategorie

Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

Artur Radwan
Artur Radwan
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Nadzór nad dyrektorami przez kuratorów - planowane zmiany/Fot. Shutterstock
Nadzór nad dyrektorami przez kuratorów - planowane zmiany/Fot. Shutterstock
Shutterstock
Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

Kierowanie szkołą stanie się wyzwaniem. Niepokornego dyrektora będzie można się łatwo pozbyć

Kuratorium ze zwiększoną pulą głosów, ale nie z głosem decydującym. Resort złagodził nieco projektowane przepisy, które mają zwiększyć kontrolę nad szkołami. Jednak niepokornego dyrektora będzie można się łatwo pozbyć.

Pierwotnie resort edukacji pracował nad rozwiązaniem, które zakładało, że podczas konkursów na dyrektora samorządowej szkoły lub przedszkola tzw. głos pluralny ma mieć za każdym razem organ nadzoru pedagogicznego. Ponieważ pomysł ten nie przypadł do gustu m.in. samorządowcom, w projekcie nowelizacji prawa oświatowego i innych ustaw wprowadzono łagodniejsze rozwiązanie, które sprowadza się do zwiększenia liczby członków komisji z kuratorium z trzech do pięciu. Liczba pozostałych członków pozostanie bez zmian. W efekcie wciąż będzie: trzech przedstawicieli organu prowadzącego, dwóch przedstawicieli rady pedagogicznej oraz rady rodziców, a także po jednym przedstawicielu reprezentatywnych zakładowych organizacji związkowych.

Eksperci wskazują, że jeśli wybór dyrektora szkoły nie będzie po myśli kuratorium, to przy najbliższej kontroli może ono wydać stosowne zalecenia, a gdy nie zostaną wdrożone – straci on posadę i to z mocy prawa. Z kolei ten, który zostanie tymczasowo powołany na jego miejsce przez samorząd, musi uzyskać pozytywną opinię kuratora. Formalnie zatem samorządy w dalszym ciągu będą mieć znaczący wpływ na wybór dyrektora, ale jeśli ten nie będzie współpracował z organem nadzoru pedagogicznego, jego kariera szybko może się zakończyć.

Zalecenia wdrożone

Wspomniany projekt, o którego założeniach jako pierwszy napisał DGP, trafił właśnie do konsultacji. Jedna z głównych zmian – w stosunku do założeń – dotyczy składu komisji konkursowej przy wyborze dyrektora szkoły i przedszkola.

– Wystarczy jednak, że osoba z kuratorium, która ma do dyspozycji pięć głosów, porozumie się ze związkami zawodowymi, by skutecznie wyeliminować kandydata, którego popiera samorząd – mówi Izabela Leśniewska, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 23 w Radomiu. – Dobrze, że chociaż resort zrezygnował z pierwotnego planu, aby po wyborze w konkursie kandydata kurator wydawał jeszcze pozytywną opinię. Wycinanie niepokornych dyrektorów się przedłuży, ale nie mam wątpliwości, że będzie się tak działo – dodaje.

W projektowanej noweli najwięcej kontrowersji wzbudzają zapisy związane z nadzorem nad dyrektorami przez kuratorów. Przewiduje ona sankcje, kiedy dyrektor nie zrealizuje zaleceń dotyczących najczęściej poprawy funkcjonowania placówki, np. zwiększenia pomocy dla uczniów o specjalnych potrzebach lub współpracy z poradnią psychologiczno-pedagogiczną.

– Przepis jest nieprzejrzysty, a pojemność określenia „zalecenia” daje kuratorom nieograniczone możliwości. Niektóre zalecenia mogą się przecież wiązać z dodatkowymi pieniędzmi, których gmina po porostu może nie posiadać – alarmuje Marek Wójcik ze Związku Miast Polskich.

Projekt zakłada, że w przypadku, gdy dyrektor nie zrealizuje w wyznaczonym terminie zaleceń, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może wezwać go do wyjaśnienia. Będzie miał na to siedem dni. Ostatecznie jeśli odpowiedź będzie niesatysfakcjonująca, a zalecenia w dodatkowym terminie też nie zostaną zrealizowane, kurator może wystąpić do organu prowadzącego placówkę o odwołanie tej osoby z funkcji. Co więcej, takie odwołanie może być dokonane w trakcie roku szkolnego w trybie natychmiastowym, bez wypowiedzenia. Może jednak się zdarzyć, że lokalni włodarze nie będą zgadzać się ze stanowiskiem kuratora i nie wykonają jego polecenia. Wtedy po 14 dniach niezależnie od ich stanowiska z mocy ustawy stosunek pracy dyrektora szkoła lub przedszkola wygaśnie.

– Te przepisy są niekonstytucyjne. To my jesteśmy pracodawcą dla dyrektora. Jeśli uznamy, że kurator się myli i szuka dziury w całym, bo nie spodobał mu się wyłoniony kandydat na szefa placówki oświatowej, będziemy w dalszym ciągu go zatrudniać i wypłacać wynagrodzenie – zapowiada Marek Wójcik. Jego zdaniem samorządowcy nie będą się obawiać w takim przypadku zarzutu, że nie realizują nałożonych na nich zadań oświatowych, a nikt z rządzących z tego powodu nie odważy się wprowadzić np. komisarza, aby usunąć włodarza, który cieszy się dużym poparciem wśród mieszkańców.

Chaos organizacyjny

W ocenie ekspertów mogą się wówczas pojawić wątpliwości, czy taki dyrektor formalnie pracujący, ale w myśl przepisów odwołany z funkcji, może podejmować decyzje, np. o zwołaniu rady pedagogicznej lub funkcjonowaniu placówki. – Jeśli samorząd umożliwi odwołanemu dyrektorowi dalsze zatrudnienie, dojdzie do chaosu prawnego w takiej szkole. Jednak zapis w projekcie o odwołaniu dyrektora z mocy prawa jest niezgodny z konstytucją, kodeksem pracy i Kartą nauczyciela. W prawie nie ma wygaśnięcia powierzenia. Jest wygaśnięcie mandatu w ściśle określonych sytuacjach, np. śmierci lub utraty uprawnień – mówi Robert Kamionowski, ekspert ds. prawa oświatowego, radca prawny z kancelarii Peter Nielsen & Partners Law Office. – Jeśli ta kulawa nowelizacja wejdzie w życie w takim kształcie, to każda decyzja kuratora, która ostatecznie doprowadzi do odwołania dyrektora, z mocy prawa będzie podobna do sytuacji sędziów nowej KRS. Z takim zastrzeżeniem, że tam niezgodnie z prawem są powoływani, a w przypadku dyrektorów placówek oświatowych niezgodnie prawem będą odwoływani – dodaje.

Dodatkowo prawnicy wskazują, że obecnie, jeśli w trakcie roku szkolnego samorząd odwołuje dyrektora, wydaje zarządzenie lub decyzję, którą można kwestionować w postępowaniu sądowym. Jeśli – jak przewiduje projekt – samorządowiec nie podejmie takiej decyzji, to odwołanie nastąpi z mocy prawa, a przepisy nie przewidują wprost możliwości kwestionowania tej decyzji na drodze sądowej.

Minister Przemysław Czarnek uspokaja, że te przepisy mają zdyscyplinować tych dyrektorów, którzy nie realizują zaleceń, podkreślając, że takich przypadków nie ma zbyt wiele. W ocenie ekspertów sytuacja może się zmienić tuż po wejściu w życie nowych regulacji.

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    25 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Whistleblowing – co z ustawą?

    Whistleblowing – co z ustawą? Czego nie wiemy o ustawie wdrażającej dyrektywę o sygnalistach? Czy warto na nią czekać?

    Zmiany dla nauczycieli - godziny karciane

    Godziny karciane wrócą do szkół? Zdaniem nauczycieli dojdzie do tego poprzez zwiększenie czasu pracy. Propozycje zmian przedstawiło MEiN.

    Co się musi znaleźć w aktach budynku?

    Dokumentacja techniczna budynku jest bardzo ważna. Przedstawiamy podstawowe informacje na jej temat i wyjaśniamy, czy może ona zostać odtworzona.

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN

    6 dla nauczyciela - propozycje MEiN. Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycje zmian dla nauczycieli, w tym podwyżek wynagrodzeń. Nauczyciele mają jednak pracować więcej.

    Do 8 lat więzienia za zakażenie koronawirusem?

    Zakażenie koronawirusem. Wiceminister sprawiedliwości zapowiada wysokie kary, takie jak np. za zakażenie wirusem HIV. Sprawcy może grozić nawet 8 lat więzienia.

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany

    Awans zawodowy nauczycieli - zmiany. Zmniejszenie liczby stopni awansu zawodowego, egzamin na mianowanie oraz zmiany w urlopach dla nauczycieli - to niektóre propozycje MEiN.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r.

    Podwyżki dla nauczycieli od 1 września 2022 r. - ile wyniosą? Ministerstwo Edukacji i Nauki przedstawiło propozycję wynagrodzeń. Nauczyciel dyplomowany zarobi nawet 7750 zł.

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19

    Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 – dla kogo? Jakim preparatem będzie można się zaszczepić?

    Darmowe przejazdy komunikacją w Dzień bez Samochodu - 22 września

    22 września w Dzień bez Samochodu darmowe przejazdy komunikacją zbiorową w Warszawie i w wielu innych miastach.

    Polski Ład - dochody gmin w 2022 r.

    Polski Ład. Wiceminister Finansów Sebastian Skuza zapewnia, że żadna gmina w 2022 nie będzie miała mniejszych dochodów niż prognozowała przed Polskim Ładem.

    Wynagrodzenia i zatrudnienie w samorządach

    Wynagrodzenia w samorządach - czy będą podwyżki w 2022 roku? Czy spodziewana jest redukcja etatów w urzędach?

    Stan wyjątkowy - do kiedy?

    Stan wyjątkowy - do kiedy? Czy stan nadzwyczajny przy granicy polsko-białoruskiej zostanie przedłużony?

    Podwyżki cen za wodę i ścieki 2021-2024

    Podwyżki cen za wodę i ścieki. Wiceszef Wód Polskich poinformował, że do regulatora trafiło ok. 2,6 tys. wniosków taryfowych od przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych. W ponad 90 proc. przypadków przedsiębiorstwa zawnioskowano o podwyżki cen za wodę i ścieki. Propozycje nowych taryf są składane na trzy lata (2021-2024).

    4 fala COVID - kiedy lockdown?

    4 fala COVID - kiedy lockdown? Minister Zdrowia poinformował w jakiej sytuacji rząd będzie wprowadzał obostrzenia.

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków?

    Program Poznaj Polskę - do kiedy nabór wniosków na dofinansowanie do wycieczek szkolnych? Program cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, są dodatkowe środki.

    Protest medyków 2021 [PODCAST]

    Protest medyków - jakie są postulaty protestujących? Jak wygląda obecnie praca w służbie zdrowia? Na te pytania, w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) odpowiada ratownik medyczny, Jan Świtała. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Laboratoria Przyszłości - miliard na wyposażenie dla szkół

    Laboratoria Przyszłości - rusza największa rządowa inwestycja w nowoczesną edukację. Na co będzie można uzyskać wsparcie z programu?

    Whistleblowing – stan gotowości sektora publicznego

    Whistleblowing. Zostały trzy miesiące dni do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Do dnia dzisiejszego, pomimo upływu blisko 22 miesięcy od dnia publikacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nie pojawił się nawet projekt ustawy implementującego ww. Dyrektywę do polskiego porządku prawnego.

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".