Matura 2023 i 2024: zasady i podstawa prawna

Od samego początku wiadomo było, że jest to rozwiązanie czasowe i dla egzaminów w 2023 r. i latach kolejnych niezbędna będzie nowelizacja ustawy o systemie oświaty:

USTAWA z dnia 12 maja 2022 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw ) (sejm.gov.pl)

Zasady egzaminu maturalnego dla 2023 r. i 2024 r.

Według nowych zasad absolwent szkoły ponadpodstawowej i ponadgimnazjalnej zda maturę jeżeli:

1) otrzyma z każdego przedmiotu obowiązkowego co najmniej 30% punktów możliwych do uzyskania i

2) przystąpi do egzaminu z co najmniej jednego przedmiotu dodatkowego.

Co się zmienia? Trzeba tu zróżnicować maturę dla absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej i absolwenta szkoły ponadpodstawowej. W tym drugim przypadku nie ma progu zdawalności co do przedmiotu dodatkowego.

Z czego wynika przyjęte rozwiązanie? W uzasadnieniu do projektu nowelizacji czytamy:

„Rezygnacja z obowiązku uzyskania co najmniej 30% punktów z jednego przedmiotu dodatkowego jest przewidziana w latach szkolnych 2022/2023 i 2023/2024, tak aby zachować równość szans absolwentów nowego ustroju szkolnego przystępujących do egzaminu maturalnego po raz pierwszy, tj. absolwentów czteroletniego liceum ogólnokształcącego, którzy ukończą tę szkołę w roku szkolnym 2022/2023, oraz absolwentów pięcioletniego technikum, którzy ukończą tę szkołę w roku szkolnym 2023/2024. Od roku szkolnego 2024/2025 obowiązek uzyskania 30% punktów z jednego przedmiotu dodatkowego będzie dotyczył wszystkich absolwentów szkół ponadpodstawowych.”

Jaki zakres wiedzy na maturze 2023 r. i 2024 r.?

Określa to art. 44zzb ustawy o systemie oświaty. Wynika z niego, że matura przeprowadzana będzie na podstawie wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

Dla roku szkolnego 2022/2023 i 2023/2024 egzamin maturalny dla absolwentów starego ustroju szkolnego i nowego ustroju szkolnego będzie przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych określonych przez ministra oświaty.

Ministerstwo edukacji planuje, aby wymagania dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 dla absolwentów starego ustroju szkolnego były identyczne z wymaganiami egzaminacyjnymi, które obowiązywały absolwentów przystępujących do egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2020/2021 i 2021/2022. W przypadku tzw. nowego ustroju minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, wymagania egzaminacyjne dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 dla absolwentów szkół ponadpodstawowych.

Natomiast od roku szkolnego 2024/2025 egzamin maturalny będzie przeprowadzany na podstawie:

1) wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 lit. c i d ustawy - Prawo oświatowe – w przypadku absolwentów nowego ustroju szkolnego;

2) wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2017 r. - w przypadku absolwentów starego ustroju szkolnego.

Jakie są nowe rozwiązania na maturze 2023 r.?

Przed nowelizacją przepisów egzamin maturalny w części pisemnej z przedmiotów dodatkowych był przeprowadzany na poziomie rozszerzonym i obejmował wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla zakresu podstawowego i rozszerzonego. Zmiany w tym zakresie opisano następująco w uzasadnieniu do projektu nowelizacji:

„Projekt ustawy uwzględnia sytuację, w której egzamin maturalny z przedmiotu dodatkowego jest przeprowadzany na poziomie rozszerzonym i może obejmować wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla:

1) zakresu podstawowego i rozszerzonego z jednego przedmiotu;

2) zakresu rozszerzonego z jednego przedmiotu;

3) zakresu podstawowego z jednego przedmiotu i zakresu rozszerzonego z drugiego przedmiotu.

Podstawą przeprowadzania egzaminu maturalnego są wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego. Przedmioty mogą być nauczane w szkole tylko w zakresie podstawowym (np. muzyka, etyka), w zakresie podstawowym i zakresie rozszerzonym (np. matematyka, biologia, historia) i tylko w zakresie rozszerzonym (historia muzyki, historia sztuki). Z przedmiotu dodatkowego, dla którego w podstawie programowej ustalono treści kształcenia dla zakresu podstawowego i dla zakresu rozszerzonego, egzamin maturalny będzie obejmował wymagania określone dla obu zakresów tego przedmiotu. W przypadku przedmiotu dodatkowego, dla którego w podstawie programowej ustalono treści kształcenia tylko dla zakresu rozszerzonego, egzamin maturalny z tego przedmiotu będzie obejmował wymagania określone tylko dla zakresu rozszerzonego z tego przedmiotu. W związku z planowanymi zmianami w podstawie programowej kształcenia ogólnego, tj. wprowadzeniem przedmiotu historia i teraźniejszość, dla którego planuje się określić treści kształcenia tylko dla zakresu podstawowego, oraz zmian w zakresie przedmiotu wiedza o społeczeństwie, dla którego planuje się określić treści kształcenia tylko dla zakresu rozszerzonego, projekt ustawy uwzględnia możliwość przeprowadzania egzaminu maturalnego z przedmiotu dodatkowego, który obejmie treści kształcenia określone w podstawie programowej dla dwóch przedmiotów, należących do tej samej lub zbliżonej dziedziny nauk. Tym samym planuje się przeprowadzenie egzaminu maturalnego z przedmiotu dodatkowego – wiedza o społeczeństwie – który będzie sprawdzał wymagania określone dla przedmiotu historia i teraźniejszość (zakres podstawowy) i przedmiotu wiedza o społeczeństwie (zakres rozszerzony). Planuje się zatem, że nazwa przedmiotu, z którego będzie przeprowadzany egzamin maturalny, będzie taka sama jak nazwa przedmiotu, dla którego ustalono treści kształcenia dla zakresu rozszerzonego.”

Jaka jest konsekwencja powyższych założeń autorów nowelizacji? Są także opisane w uzasadnieniu. W rozporządzeniu w sprawie egzaminu maturalnego zostanie precyzyjnie wskazany zakres wymagań określony w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla jednego lub dwóch przedmiotów, na podstawie których będzie przeprowadzany egzamin maturalny z danego przedmiotu dodatkowego.

Źródło:

1) USTAWA z dnia 12 maja 2022 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw ) (sejm.gov.pl)

2) uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej.