Nagroda roczna w instytucjach kultury. Kiedy w końcu ruszą wypłaty 1/12 wynagrodzenia rocznego?

• Trzynastka dla pracowników budżetowych
• Nagroda roczna w instytucjach kultury - była, a nie ma

Trzynastka dla pracowników budżetowych

Początek roku kalendarzowego to czas, w którym pracownicy sfery budżetowej czekają na wypłatę dodatkowego wynagrodzenia rocznego nazywanego potocznie trzynastką. Jednak nie każdy wie, że wbrew powszechnemu przekonaniu o tym, że każdy w budżetówce dostaje taką nagrodę, trzynastka wcale nie przysługuje każdemu pracownikowi zatrudnionemu u pracodawcy budżetowego. Do osób, którym to uprawnienie nie przysługuje należą na przykład pracownicy instytucji kultury. Temat uprawnień przysługujących tej grupie zawodowej przewija się w przestrzeni publicznej nieco bardziej intensywnie mniej więcej od początku 2024 roku. To wtedy do Sejmu trafił projekt ustawy, która miała wprowadzić prawo do trzynastki dla pracowników instytucji kultury. Przepisy miały wejść w życie po upływie 30 dni od daty ogłoszenia. W uzasadnieniu wskazywano, że inni pracownicy sfery budżetowej, niezależnie od nagród, mają też prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego, co należy uznać za przejaw nierównego traktowania przez państwo pracowników tych jednostek. Autorzy projektu przypomnieli również, że do 2000 r. pracownicy instytucji kultury niemających statusu instytucji artystycznych otrzymywali trzynastkę. Chodzi m.in. o muzea, domy kultury, centra sztuki, biblioteki, świetlice i kluby. Wynikało to z tego, że prowadziły one gospodarkę finansową na zasadach ustalonych dla zakładów budżetowych. Dopiero przepisami ustawy z 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji ujednolicono zasady gospodarki finansowej dla wszystkich instytucji, a tym samym, wszyscy pracownicy zostali pozbawieni prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego.

Nagroda roczna w instytucjach kultury - była, a nie ma

Jak się okazuje, przywrócenie tego uprawnienia wcale nie jest proste. Wskazany projekt w dniu 18 listopada 2025 r. został wycofany, a zastąpił go poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (nr 2032). Przewiduje on dodanie do ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 31e w brzmieniu:

1. Pracownikowi instytucji kultury przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 wynagrodzenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje.
2. Nagroda roczna przysługuje pracownikowi, który pracował w instytucji kultury co najmniej 6 pełnych miesięcy kalendarzowych.

Ustawa miała wejść w życie od 1 stycznia 2026 r., jednak dopiero 9 stycznia 2026 r. została skierowana do I czytania w komisjach: Finansów Publicznych oraz Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu. Oznacza to, że pracownicy instytucji kultury, póki co nie mają co liczyć na to, że na ich konta wpłynie świadczenie choćby zbliżone do tego, do którego mają prawo inne osoby zatrudnione w sferze budżetowej. Dodatkowo, sam projekt zmiany obowiązujących w tym zakresie przepisów spotkał się z negatywnym przyjęciem. Miedzy innymi Związek Powiatów Polskich zaopiniował go negatywnie i wskazał, że Negatywnie odnosimy się do pomysłu nałożenia na samorządy kolejnego obciążenia finansowego przy jednoczesnym braku zapewnienia niezbędnych środków. Jak zauważyli sami projektodawcy, to na samorządach będzie spoczywać główny ciężar zapewnienia środków na sfinansowanie obowiązkowych nagród rocznych dla pracowników instytucji kultury.