Przepisy porządkowe muszą dotyczyć przeciwdziałania realnemu, a nie potencjalnemu zagrożeniu

- Przepisy porządkowe są regulacją o charakterze wyjątkowym i ostatecznym. Jeżeli istnieje realne zagrożenie dla chronionych dóbr, którego nie można wyeliminować w inny sposób przewidziany w obowiązujących regulacjach prawnych, to eliminuje się to zagrożenie w trybie przepisów porządkowych. Przesłanka istnienia sytuacji zagrażającej chronionym dobrom określana jest jako przesłanka subiektywna, gdyż stwierdzenie jej istnienia to przede wszystkim rezultat oceny stanu faktycznego dokonanej przez organ wydający przepisy porządkowe. Gdy je podejmuje, zakłada, że w konkretnej sprawie istnieje zagrożenie dla owych chronionych dóbr. Jednak to przekonanie nie jest wystarczające dla uchwalenia przepisów porządkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uchwała je ustanawiająca podlega kontroli organu nadzoru nie tylko pod względem formalnym, czyli istnienia podstawy prawnej dla ich uchwalenia, ale może być później oceniana również przez sąd pod kątem celu, jaki te przepisy mają spełnić. Kryteria prawne wprowadzenia przepisów porządkowych ze względu na istnienie zagrożenia chronionych dóbr mają bowiem ze swej natury charakter celowościowy. Organ nadzoru będzie zatem sprawdzał, czy wykazano, że wystąpił wskazany w ustawie stan zagrożenia i czy nie było innej możliwości jego zlikwidowania.

Jeżeli nastąpiła jakaś katastrofa, np. ekologiczna, albo mamy do czynienia z klęską żywiołową, to zagrożenie dla chronionych dóbr związane z tą okolicznością jest zazwyczaj oczywiste. Jednak w przypadku foliowych torebek już nie.

W przypadku przesłanki zagrożenia zdrowia ludzi konieczne są odpowiednie ekspertyzy wykazujące, iż ogromne ilości jednorazowych torebek foliowych zgromadzonych na obszarze miasta powodują realne zagrożenie związane z faktem, iż torebki te np. nie podlegają biodegradacji i negatywnie wpływają na środowisko, co z kolei ma wpływ na zdrowie ludzi żyjących w tym środowisku. Niewątpliwie zagrożenia początku XXI wieku są zupełnie inne niż zagrożenia dla porządku publicznego i bezpieczeństwa występujące w XIX wieku. Dzisiaj tradycyjna formuła przepisów porządkowych (policyjnych) będzie nieraz zawierać inne treści, ponieważ inne są warunki naszego życia i inne niebezpieczeństwa czy zagrożenia, którym podlegamy. Można też próbować uzasadnić wprowadzenie planowanego zakazu używania przez sprzedawców jednorazowych torebek foliowych względami porządku i bezpieczeństwa publicznego, choćby faktem skali zaśmiecania miasta i związanym z nim realnym zagrożeniem dla środowiska, takim jak zatykanie się studzienek odpływowych czy plaga gryzoni.

Niewątpliwie uchwała ustalająca przepisy porządkowe musi mieć uzasadnienie, które wykaże istnienie realnego zagrożenia dla chronionych dóbr, określając te dobra i wskazując dowody potwierdzające istnienie stanu zagrożenia, a także wykaże, iż nie było innej podstawy prawnej, która umożliwiłaby jego zlikwidowanie.

Notowała Agnieszka Jezierska