Ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej: co obejmują, dokumentacja, ważne terminy

• Ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej: co obejmują?
• Co ile ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej?
• Dokumentacja ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej
• Realizacja ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej
• Raport podsumowujący ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej
• Ważne terminy

28 lutego 2025 r. w Dzienniku Ustaw ukazało się rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 lutego 2025 r. w sprawie ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Reguluje ono kwestię zakresu, sposobu organizowania oraz prowadzenia ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.

Ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej: co obejmują?

Zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej, w celu weryfikacji gotowości i zwiększenia skuteczności wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz utrwalania wiedzy i umiejętności organy ochrony ludności przeprowadzają ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. W rozporządzeniu wskazano, co obejmują te ćwiczenia. Obejmują one:

1. przygotowanie osób zajmujących stanowiska kierownicze do koordynowania działań prowadzonych w ramach ochrony ludności i kierowania obroną cywilną;
2. doskonalenie indywidualnych umiejętności osób zajmujących stanowiska kierownicze w zakresie realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz utrzymania zdolności do zachowania ciągłości działania w warunkach niedoboru zasobów;
3. sprawdzenie gotowości do działania oraz sprawności podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej, a także ich zdolności do współdziałania z innymi podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej podczas katastrof naturalnych, awarii technicznych lub sytuacji kryzysowych;
4. doskonalenie umiejętności działania zespołowego podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej przy wykonywaniu zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz zdolności do współdziałania z organami ochrony ludności;
5. weryfikację właściwej współpracy i realizacji dobrych praktyk podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym z zakresu organizowania łączności, wymiany i ochrony informacji, stosowania procedur ratowniczych i pomocowych ujętych w planach ratowniczych i zarządzania kryzysowego oraz wynikających z podziału kompetencji;
6. weryfikację umiejętności prowadzenia dokumentacji w przyjętej formie.

W rozporządzeniu wskazano także, że ćwiczenia organizowane są z udziałem rzeczywistych sił i środków polegają na bezpośredniej obecności wyznaczonych podmiotów w miejscu prowadzenia ćwiczeń i wykonywaniu przez nie określonych zadań, z wykorzystaniem przewidzianych do tego środków.

Ćwiczenia w formie sztabowej mogą być organizowane jako gry decyzyjne lub jako treningi. Te organizowane w formie gier decyzyjnych, mają polegać na doskonaleniu procesu informacyjno-decyzyjnego związanego z realizacją zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz umiejętności formułowania oceny i identyfikowania zagrożeń oraz poszukiwania rozwiązań występujących problemów. Zaś treningi mają polegać na doskonaleniu praktycznych umiejętności pracowników w zakresie wykonywania zadań związanych z ochroną ludności i obroną cywilną.

Co ile ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej?

Zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej. Ćwiczenia te powinny być przeprowadzane nie rzadziej niż raz na rok. Powinny być realizowane na podstawie planów ćwiczeń ochrony ludności i obrony cywilnej. Te zaś sporządza:

• wójt, burmistrz, prezydent miasta (plany zatwierdza starosta),
• prezydenta miasta na prawach powiatu, starosty i marszałka województwa ( plany zatwierdza wojewoda),
• wojewody (plany zatwierdza minister właściwy do spraw wewnętrznych).

Dokumentacja ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej

Kierownik ćwiczeń ma za zadanie opracować dokumentację związaną z przygotowaniem oraz przeprowadzeniem ćwiczeń. Dodatkowo ma za zadanie koordynować i monitorować przebieg ćwiczeń. Ćwiczenia te mają zostać przeprowadzone zgodnie z dokumentacją w sprawie przygotowania i przeprowadzenia ćwiczeń. Dokumentacja ta określa:

1. czas i miejsce przeprowadzenia ćwiczeń;
2. osobę odpowiedzialną za przygotowanie ćwiczeń;
3. scenariusz zdarzeń i cel ćwiczeń;
4. planowane siły i środki;
5. wykaz kierowników przygotowujących i oceniających ćwiczenia;
6. zadania poszczególnych osób oraz podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej w trakcie ćwiczeń;
7. termin sporządzenia raportu z ćwiczeń.

Realizacja ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej

Zgodnie z rozporządzeniem, realizacja ćwiczeń obejmuje następujące elementy:

1. przeprowadzenie procedury alarmowania ćwiczących ze wskazaniem im miejsca rozpoczęcia ćwiczeń;
2. dojazd lub dotarcie ćwiczących do miejsca prowadzenia ćwiczeń;
3. realizację zadań wynikających ze scenariusza ćwiczeń, w tym danej fazy ćwiczeń;
4. wstępne podsumowanie ćwiczeń i ich zakończenie oraz powrót ćwiczących do własnych zadań;
5. udokumentowanie wszystkich czynności wykonywanych przez ćwiczących.

Raport podsumowujący ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej

Raport podsumowujący ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej powinien zawierać:

1. ogólne dane o ćwiczeniach, w tym ich cel, zakres, miejsce, termin i wykaz ćwiczących;
2. szczegółowe cele i zagadnienia rozpatrywane w ćwiczeniach oraz poddane ocenie;
3. skrócony opis przebiegu ćwiczeń wraz z wizualizacją scenariuszy zdarzeń i załącznikami obejmującymi kluczowe dokumenty z przygotowania i przebiegu ćwiczeń;
4. podsumowanie ćwiczeń i wnioski;
5. rekomendacje.

Ważne terminy

Organ odpowiedzialny za dokumentację ćwiczeń oraz ich organizację, powinien podać do publicznej wiadomości informację na temat planowanych ćwiczeń nie później niż siedem dni przed ich rozpoczęciem. Chodzi o to, by uprzedzić ludność o ćwiczebnym charakterze działań.

Raport z przeprowadzonych ćwiczeń należy sporządzić w ciągu 30 dni od zakończenia ćwiczeń. Uczestnicy ćwiczeń powinni zapoznać się z tym raportem. Następnie, nie później niż w ciągu 60 dni po zakończeniu ćwiczeń, należy przekazać raport do organu, który zatwierdził plan ćwiczeń.