Kategorie

Samorząd ma trzy możliwości zlecania świadczeń publicznych usług transportowych

Mariusz Gawrychowski
inforCMS
Jeśli samorząd będzie chciał skorzystać z unijnych dotacji i kupić nowy tabor autobusowy, kolejowy lub tramwajowy po grudniu 2009 r., będzie musiał zastosować się do nowego unijnego rozporządzenia, które reguluje wyliczanie rekompensat za świadczenie usług publicznych - wynika z wytycznych przygotowanych przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego.

W ubiegłym tygodniu zaprezentowaliśmy w GP zasady, którymi muszą kierować się samorządy, jeśli teraz, przy udziale funduszy unijnych, będą chciały kupić nowy tabor i przekazać go lub użyczyć przewoźnikom. Z projektu wytycznych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego wynika, że wypłata dotacji będzie podlegała przepisom dotyczącym rekompensat za świadczenie przez przewoźników usług o charakterze publicznym. Chodzi o możliwości, jakie daje unijne rozporządzenie z 1969 roku.

Ten dokument przestanie obowiązywać w grudniu 2009 r. Wówczas wejdzie w życie rozporządzenie 1370/2007. To oznacza, że jeśli samorząd będzie chciał realizować swój projekt po tej dacie, będzie musiał dostosować go do nowego prawa.

Zlecenie usługi powszechnej

Reklama

Podobnie jak w przypadku rozporządzenia z 1969 roku, nowe rozporządzenie posługuje się terminem zlecanie usługi powszechnej. Zgodnie z polskim prawem, to samorząd ma obowiązek zapewnienia ludności odpowiednich usług transportowych. Trudno sobie wyobrazić, by urząd gminy czy urząd marszałkowski sam realizował przewozy. Korzysta przy tym z podmiotów zewnętrznych, czyli przewoźników.

Jedną z podstawowych zasad, które odróżniają usługi o charakterze publicznym od usług komercyjnych, jest to, że te pierwsze często nie generują zysku, a nawet przynoszą stratę. Wynika to z tego, że - w przypadku obszaru transportu - samorząd utrzymuje z ważnych powodów społecznych określoną siatkę połączeń, płacąc za to przewoźnikowi. Gdyby nie ta dopłata, to przewoźnik musiałby zawiesić lub zlikwidować część połączeń, tym samym ograniczając mobilność mieszkańców gminy lub województwa.

Trzy podmioty do wyboru

Reklama

Zgodnie z rozporządzeniem 1370/2007, samorząd może zlecić świadczenie publicznych usług transportowych trzem rodzajom podmiotów (zakładowi budżetowemu, spółce komunalnej lub podmiotowi prywatnemu). Jest to możliwe dzięki temu, że rozporządzenie zawiera szeroką definicję umowy o świadczenie usług publicznych. Obejmuje ona nie tylko umowy cywilnoprawne, ale również akty normatywne i administracyjne.

Zanim przedstawimy sposób, w jaki samorząd powinien zlecać świadczenie usług publicznych poszczególnym kategoriom przewoźników, by móc ich później wyposażyć w tabor zakupiony przy udziale funduszy unijnych, należy pamiętać, że rozporządzenie 1370/2007 dotyczy nie tylko umów, które będą zawarte po grudniu 2009 r. Jeśli samorząd wcześniej zlecił przewoźnikowi świadczenie usług publicznych i będzie chciał otrzymać unijne pieniądze na zakup nowego taboru, musi dostosować umowy do przepisów rozporządzenia. Może to nastąpić na przykład przez zawarcie aneksów do wcześniejszych umów.

Statut zakładu budżetowego

Nałożenie obowiązku świadczenia usługi publicznej na zakład budżetowy może nastąpić tylko w drodze aktu rady jednostki samorządowej. Nie jest dopuszczalne nałożenie na zakład takiego obowiązku poprzez zawarcie z nim przez samorząd umowy cywilnoprawnej. Obowiązek świadczenia usług nakładany jest na zakład poprzez zawarcie odpowiedniego postanowienia w jego statucie.

Jeśli publiczne usługi transportowe ma świadczyć nowy zakład budżetowy, rada samorządu powinna określić w statucie, że celem jego działalności jest zaspokajanie potrzeb mieszkańców w zakresie lokalnego transportu zbiorowego poprzez świadczenie usług publicznych. W statucie należy także wskazać, jakie mienie z majątku samorządu zostanie przekazane zakładowi budżetowemu. Natomiast jeśli zakład już istnieje i na potrzeby sięgnięcia po unijną dotację samorząd musi formalnie nałożyć na niego obowiązek świadczenia usługi publicznej, musi to odbyć się w drodze zmiany jego statutu. Należy w nim umieścić zapisy, które będą mówiły o tym, że celem zakładu jest zaspokajanie potrzeb mieszkańców w zakresie lokalnego transportu zbiorowego poprzez świadczenie usług publicznych w wykonaniu obowiązku służby publicznej. Jeśli taki zapis już wcześniej był umieszczony w statucie, nie trzeba go zmieniać.

Obowiązek spółki komunalnej

W przypadku gdy przewoźnikiem ma być spółka komunalna, musi ona mieć formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. Dodatkowo spółka musi spełniać unijną definicję podmiotu o charakterze wewnętrznym. Spółki będą spełniały to kryterium, gdy prowadzą publiczną działalność w zakresie przewozów pasażerskich na terytorium gminy macierzystej (samodzielnie, a nie przez podwykonawców) oraz nie uczestniczą w przetargach na świadczenie usług publicznych w zakresie przewozu pasażerów organizowanych poza terytorium gminy. Samorząd nie musi być wyłącznym wspólnikiem w spółce. Wystarczy, że ma większościowy udział, który umożliwia samodzielne podejmowanie decyzji w sprawie spółki.

Samorząd może utworzyć spółkę tylko w drodze uchwały podjętej przez jego radę. W podobny sposób następuje także nałożenie obowiązku świadczenia usług publicznych. W uchwale rady o zawiązaniu spółki należy stwierdzić, że celem jej będzie wykonywanie zadania własnego samorządu w zakresie zaspokajania transportowych potrzeb mieszkańców. Taki zapis także powinien zostać umieszczony w statucie spółki.

Powierzenie spółce komunalnej zadań zaspokajania potrzeb mieszkańców na terenie gminy, która utworzyła tę spółkę, nie wymaga zawarcia przez gminę macierzystą odrębnej umowy z tą spółką. Natomiast w przypadku gdy spółka będzie chciała wziąć na siebie obowiązek świadczenia usług publicznych na terenie innych samorządów, musi z nimi zawrzeć odrębne umowy. Traci wówczas status podmiotu wewnętrznego i jest traktowana jako przedsiębiorca prywatny.

Spółka komunalna finansuje swoją działalność (w tym inwestycje) ze środków własnych. Na gminie ciąży obowiązek wyposażenia spółki w majątek niezbędny do świadczenia usług publicznych. Może to nastąpić w drodze (na przykład) podwyższenia kapitału, dopłat czy też pożyczki wspólnika.

Umowa ze spółką prywatną

Samorząd może również nałożyć obowiązek świadczenia publicznych usług transportowych na podmiot prywatny. Za taki jest uznawana spółka komunalna, która nie ma charakteru podmiotu wewnętrznego. Powierzenie wykonywania zadań następuje w drodze umowy cywilnoprawnej zawieranej na zasadach ogólnych. Dodatkowo musi ona spełniać wymogi umowy o świadczeniu usług publicznych w rozumieniu unijnych przepisów wspólnotowych. Jeśli na przedsiębiorcę zostanie nałożony obowiązek świadczenia umowy, należy mu się rekompensata.

Umowa o świadczenie usług publicznych może zostać zawarta na nie dłużej niż dziesięć lat (transport autobusowy i trolejbusowy) lub 15 lat (transport tramwajowy i metro). W uzasadnionych przypadkach okresy te mogą być wydłużone maksymalnie o połowę.

Samorząd w przetargu wyłania przedsiębiorcę, z którym podpisze umowę (przetarg zostanie przeprowadzony zgodnie z przepisami prawa zamówień publicznych). Rozporządzenie 1370/2007 dopuszcza dwa wyjątki od tej zasady. Można zrezygnować z przetargu, kiedy:

• średnia wartość roczna umowy jest szacowana na mniej niż 1 mln euro lub wymiar roczny transportu nie przekracza 300 tys. km. Te kryteria mogą zostać podwyższone o 100 proc., jeśli umowa ma zostać zawarta z małym lub średnim przedsiębiorstwem, która ma mniej niż 23 pojazdy.

• zostanie zakłócone świadczenie usług przez inny podmiot (wcześniejszy przewoźnik nie wywiązuje się z umowy). Wówczas gmina może zastosować jeden z trzech tzw. środków nadzwyczajnych: udzielić zamówienia na świadczenie usług publicznych bez przeprowadzania przetargu, wyrazić zgodę na przedłużenie umowy o świadczenie usług publicznych albo nakazać przedsiębiorcy świadczenie określonych usług publicznych.

PONAD 2,6 MLD EURO NA KUPNO TABORU

Samorządy wojewódzkie chcą pozyskać ponad 640 mln euro na zakup nowych pociągów. Często są to największe z planowanych przez nich inwestycji. Nie inaczej jest z komunikacją miejską. Choć na ten cel bezpośrednio są pieniądze w Programie Infrastruktura i Środowisko i Rozwój Polski Wschodniej, to należy się spodziewać, że samorządy będą chciały na ten cel pozyskać środki również z regionalnych programów operacyjnych. Szacuje się, że na nowe tramwaje i autobusy samorządy wydadzą nawet 2 mld euro.

MARIUSZ GAWRYCHOWSKI

mariusz.gawrychowski@infor.pl

Więcej: www.funduszestrukturalne. gov.pl

 

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    7 maja 2021
    Zakres dat:

    Matura z angielskiego 2021 [ARKUSZ CKE]

    Matura z angielskiego 2021 – arkusz CKE. Czy matura podstawowa z angielskiego był trudna? Pobierz arkusz i sprawdź.

    Przecieki na maturze 2021?

    Przecieki na maturze 2021. Pojawiają się liczne informacje, że na maturze z polskiego i z matematyki mogło dojść do przecieku. CKE złożyła zawiadomienie do prokuratury.

    Matura 2021: Czy były przecieki?

    Przecieki matura 2021. Nie milkną głosy, że na egzaminie maturalnym mogło dojść do przecieku. Co na to MEiN i CKE?

    Matura z matematyki 2021 – arkusz, odpowiedzi

    Matura z matematyki 2021 – prezentujemy arkusz CKE i odpowiedzi. Co na maturze 2021? Z jakimi zadaniami musieli się zmierzyć maturzyści?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje? Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek odniósł się do możliwości szczepień na koronawirusa dzieci i młodzieży.

    Powrót do szkół 2021 - harmonogram, rozporządzenie

    Kiedy uczniowie wracają do szkół? W Dzienniku Ustaw ukazało się już rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki. Przedstawiamy harmonogram powrotu do nauki stacjonarnej.

    Matura z polskiego 2021 – arkusz CKE

    Matura 2021 z polskiego - arkusz CKE. Co na maturze 2021? Sprawdź jakie zadania, lektury i tematy rozprawek maturalnych pojawiły się na egzaminie. Pobierz arkusz.

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek. Jakie lektury pojawiły się na maturze z polskiego 2021? Sprawdź tematy wypracowań.

    Matura 2021 – arkusze CKE, kiedy wyniki

    Matura 2021 – arkusze CKE. Kiedy poznamy zadania z tegorocznych matur oraz wyniki egzaminów?

    Matura 2021 - harmonogram egzaminów

    Matura 2021 - przedstawiamy terminy egzaminów. Matury zaczynają się już 4 maja i potrwają do 20 maja 2021 roku. Sprawdź harmonogram dzień po dniu.

    Matura 2021 – jakie przedmioty najczęściej wybierają maturzyści?

    Matura 2021 - jakie przedmioty na poziomie rozszerzonym najczęściej zdają tegoroczni maturzyści? Co trzeba zdać na maturze?

    Druga dawka szczepienia dla nauczycieli a matury

    Szczepienia nauczycieli - czy druga dawka szczepienia przeciwko COVID-19 zostanie przełożona ze względu na matury?

    Od 1 maja większa dostępność obiektów sportowych. Muzea i galerie otwarte od 4 maja

    Obiekty sportowe, muzea i galerie. Z początkiem maja wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące ograniczeń wynikających ze stanu pandemii. Zgodnie z opublikowanym 29 kwietnia rozporządzeniem Rady Ministrów, od soboty, 1 maja, na obiektach sportowych na świeżym powietrzu będzie mogło przebywać jednocześnie do 50 osób. Także od soboty na baseny oraz zamknięte obiekty sportowe mogą wrócić zorganizowane grupy dzieci i młodzieży. 4 maja działalność w reżimie sanitarnym mogą wznowić muzea, galerie sztuki oraz inne instytucje kultury prowadzące działalność wystawienniczą.

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - czy będą powiązane z pensją minimalną?

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - jakie są propozycje Ministerstwa Edukacji i Nauki? Czy wynagrodzenia nauczycieli będą powiązane z pensją minimalną lub średnim wynagrodzeniem? Czy będą podwyżki dla nauczycieli?

    Szczepienie przeciw COVID-19 bez rejestracji w majówkę

    Szczepienie przeciw COVID-19 - zaszczep się w majówkę w Warszawie bez rejestracji. Kto będzie mógł się zaszczepić? Gdzie to zrobić?

    Nowe dowody osobiste - czy są bezpieczniejsze?

    Nowe dowody osobiste zaczną być wydawane od 2 sierpnia 2021 roku. Czy są bezpieczniejsze? Czy rządowa aplikacja mObywatel ochroni nas przed kradzieżą danych osobowych?

    Systemy dla sygnalistów w gminach - badania, problemy

    Jakimi kanałami pracownicy urzędu mogą zgłaszać nieprawidłowości według deklaracji gmin? Czy ankietowane gminy dopuszczają możliwość anonimowego zgłaszania nieprawidłowości?

    Czy studenci wrócą na uczelnię w październiku 2021?

    Czy studenci wrócą na uczelnie w październiku 2021? Ministerstwo Edukacji i Nauki ma przygotowane kilka scenariuszy na naukę w roku akademickim 2021/2022.

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski. Jakie środki dla Polski zakłada unijny budżet na lata 2021-2027? Czym jest Krajowy Plan Odbudowy?

    Szczepienie przeciwko COVID-19 osób w wieku 18-39 lat

    Rejestracja na szczepienie COVID. Od 30 kwietnia e-skierowanie na szczepienie przeciw COVID-19 będą otrzymywać osoby w wieku 39-18 lat.

    Powrót do nauki stacjonarnej w szkołach – maj 2021

    Powrót do szkół nastąpi już po majówce. Najpierw do nauki stacjonarnej wrócą klasy 1-3 szkoły podstawowej, następnie starsi uczniowie. Sprawdź harmonogram powrotu do szkół w maju 2021 roku.

    Odbiór świadectw ukończenia liceum lub technikum 2021

    Odbiór świadectw ukończenia liceum lub technikum 2021. Jak powinno to wyglądać w obecnym roku szkolnym?

    Uproszczona rekrutacja na zagraniczne uczelnie w 2021 r.

    Rekrutacja na studia za granicą - jakie ułatwienia dla polskich studentów przygotowały zagraniczne uczelnie?

    Paszporty covidowe od czerwca 2021 r.?

    Paszport covidowy - czym jest? Od kiedy ma wejść w życie? Czy cyfrowe zaświadczenia o szczepieniu ułatwią wakacyjne podróże w UE?

    Edukacja domowa – dla kogo, jak wygląda?

    Edukacja domowa – czym jest? Jak zacząć? Czy potrzebna jest opinia poradni? Jakie zmiany w nauczaniu domowym wejdą w życie w 2021 r.?