REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Użytkownikowi wieczystemu trzeba zwrócić nieruchomość niewykorzystaną na cel publiczny

Michał Culepa
Michał Culepa
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Użytkownicy wieczyści nieruchomości wywłaszczonych na cel publiczny, który jednak nie został zrealizowany, powinni korzystać z tych samych uprawnień, co właściciele, a więc mieć prawo dochodzić ich zwrotu. Jeżeli zaś wywłaszczenie i niezrealizowanie celu publicznego dotyczy tylko części nieruchomości, to niekwestionowane jest bezwarunkowe prawo zwrotu tej części - stwierdził Trybunał Konstytucyjny.

Prawo własności jest jednym z najważniejszych praw rzeczowych. Daje ono możliwość pełnego korzystania z rzeczy ruchomej lub nieruchomości, pobierania z niej dochodów itp. Możliwe jest także jej zbycie, a nawet porzucenie. Jedynymi ograniczeniami, jakie na właściciela nakłada Kodeks cywilny w art. 140, są przepisy ustaw oraz zasady współżycia społecznego. Wywłaszczenie nieruchomości w obecnym systemie prawnym jest więc instytucją wyjątkową, której zastosowanie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy konieczne jest zrealizowanie ważnych celów dla danej społeczności - inwestycji lub budowy infrastruktury. Za wywłaszczoną nieruchomość należy się więc stosowne odszkodowanie, a jeżeli cel, na który nieruchomość została wywłaszczona nie został zrealizowany - zwrot nieruchomości w naturze.

REKLAMA

Buble prawne

Tymczasem do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) trafił po nowelizacji dokonanej ustawą z 28 listopada 2003 r. przepis, który stworzył niebezpieczny wyłom w zasadzie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, ale niewykorzystanej zgodnie z celem wywłaszczenia. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w sytuacji, kiedy mimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli:

• istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot,

• w przypadku braku planu miejscowego istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo

• jeżeli część wywłaszczona przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

Przepis ten wprowadził więc ograniczenia w możliwości ubiegania się o zwrot nieruchomości i to nie w sposób potwierdzający zasadę zwrotu części nieruchomości w naturze, ale wprowadzający w istocie dopuszczalność zwrotu niewykorzystanej części wywłaszczonej tylko pod wskazanymi w ustawie warunkami.

Inny przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadził jeszcze gorszą zasadę. W myśl art. 136 ust. 1-3, nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Jednocześnie poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej.

Użytkownicy wieczyści bez ochrony

Ta sama nowelizacja z 2003 r. dodała do art. 136 ustęp 6, w myśl którego wszystkie powyższe zasady nie obowiązują w stosunku do użytkowników wieczystych. Tym samym użytkownik wieczysty nieruchomości został pozbawiony ochrony - mimo że prawo to nie ma charakteru typowego ograniczonego prawa rzeczowego (jak np. użytkowanie czy zastaw), a ze swej natury bliższe jest własności.

Na te postanowienia zwrócił uwagę już w styczniu 2005 r. prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), kierując do Trybunału Konstytucyjnego (TK) wniosek o stwierdzenie niezgodności z konstytucją art. 136 ust. 6 i art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Do tego wniosku „przyłączył się” również Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO), wnosząc do TK podobną skargę.

Wyrok Trybunału

TK do wniosków prezesa NSA i RPO odniósł się pozytywnie - wyrokiem z 3 kwietnia 2008 r. (sygn. K 6/05, opubl. Dz.U. nr 59, poz. 369) uznał obydwa sporne przepisy za niezgodne z ustawą zasadniczą.

REKLAMA

Uzasadniając orzeczenie, wskazał, że zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość nie została użyta na cel publiczny, który był powodem wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną. Zwrot nie może więc dotyczyć tylko prawa własności. Użytkownik wieczysty również musi mieć takie uprawnienie. Pozbawienie użytkowników prawa do restytucji ich mienia (a użytkowanie wieczyste też jest mieniem, jako prawo majątkowe - zob. art. 44 Kodeksu cywilnego) jest więc nieuzasadnione.

Tak samo nie można pogodzić z konstytucją zróżnicowania uprawnień właścicieli nieruchomości wywłaszczonych, jakie wprowadzono w art. 136 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie wolno zawężać zasady zwrotu nieruchomości w naturze tylko do przypadku, gdy wywłaszcza się całą nieruchomość - stwierdził TK. Właściciel części nieruchomości ma przecież te same uprawnienia. Wywłaszczenie powinno być stosowane tylko w koniecznych przypadkach. Kwestionowany przepis stworzył natomiast sytuację, w której wyjątkowy charakter wywłaszczenia traci znaczenie i to bez wskazania uzasadnionego interesu publicznego.

Michał Culepa

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Samorzad.infor.pl

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Globalna awaria systemów Microsoft. Czy mamy się czym martwić w Polsce?

Wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski uspokaja, że obecnie w Polsce systemy infrastruktury informatycznej działają płynnie. 

Jak uczniowie Szkoły w Chmurze poradzili sobie z maturą? "Wyniki są dramatyczne"

Kilkanaście procent polskich maturzystów nie zdało egzaminu maturalnego. Jak poszło uczniom Szkoły w Chmurze? 

Coraz większa liczba dzieci ukraińskich w polskich szkołach

Od 1 września 2024 r. do polskich szkół może pójść między 20 tys. a 60 tys. ukraińskich dzieci - szacuje Paulina Chrostowska z Centrum Edukacji Obywatelskiej. Zdaniem nauczycieli największym wyzwaniem w edukacji uczniów z doświadczeniem migracji jest bariera językowa.

Ta substancja wydłużyła życie myszy ok. 25%, wyszczupliła i zmniejszyła podatność na nowotwory. Teraz testy na ludziach

Międzynarodowa grupa badaczy aktualnie testuje nowy lek hamujący interleukinę 11, który wydłuża życie myszy prawie o jedną czwartą. Nie wiadomo jeszcze jak działa on u ludzi, ale rozpoczęto pierwsze badania kliniczne - informuje tygodnik „Nature” - ukazujące się od 1869 r. jedno z najbardziej prestiżowych czasopism naukowych.

REKLAMA

Co czwarty uczeń nie zdał matury w tej szkole. A oceny końcowe były wysokie. MEN: kuratoria przyjrzą się jakości kształcenia

Minister edukacji Barbara Nowacka poinformowała 18 lipca 2024 r., że kuratoria przyjrzą się wynikom egzaminów maturalnych w Szkole w Chmurze oraz temu, jak mają się one do ocen końcowych uczniów. Oceny te były wyjątkowo wysokie i nie przekładają się na wyniki matur - dodała.

Co oznaczają tajemnicze paski na tubkach past do zębów?

Większość Polaków nie wie, co oznaczają kolorowe paski na tubkach past do zębów. Jakie informacje przekazuje klientowi kolor tajemniczego paska na tubce? Czy konsumenci mogą być wprowadzani w błąd? 

Coś takiego raz na 5-10 tysięcy lat: Asteroida przeleci bliżej Ziemi niż satelity geostacjonarne 13 kwietnia 2029 roku. ESA przyśpiesza misję Ramses

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) przyspiesza realizację nowej misji o nazwie Ramses, która ma na celu dotarcie do asteroidy Apophis – podał portal Space.com. W 2029 r. obiekt będzie bardzo blisko Ziemi, bliżej niż satelity geostacjonarne. Asteroida nie zagraża jednak naszej planecie.

Rodzice coraz rzadziej szczepią swoje dzieci. Najnowsze dane WHO

Alarmujące dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Wyszczepialność dzieci i młodzieży na świecie wciąż nie może odzyskać poziomu sprzed pandemii. 

REKLAMA

Blisko 5 tys. zgłoszeń związanych ze zdarzeniami atmosferycznymi

We wtorek i środę strażacy w całym kraju mieli ręce pełne roboty. Do godz. 6 odnotowano 4998 zgłoszeń związanych z pogodą. Obrażenia odniosły cztery osoby. 

Wojsko Polskie to trzecia armia NATO pod względem liczebności

Polska ma trzecią największą co do liczebności armię w NATO - przekazał szef BBN Jacek Siewiera, powołując się na dane zebrane przez NATO. Z szacunków Sojuszu wynika, że Wojsko Polskie z ponad 216 tys. żołnierzy to trzecia armia NATO - po USA i Turcji.

REKLAMA