REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie zasady obowiązują przy znoszeniu współwłasności gospodarstwa rolnego

Monika Burzyńska
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Gospodarstwo rolne to nie tylko grunty rolne i leśne, to także budynki, inwentarz i urządzenia, a także prawa związane z jego prowadzeniem. Dlatego zniesienie jego współwłasności jest bardziej skomplikowane niż w innych przypadkach.

Czy można liczyć na okres przejściowy

Mój szwagier dąży do przejęcia całości gospodarstwa rolnego, którego jestem współwłaścicielką. Obawiam się, że gdy sąd przyzna mu wyłączne prawo do niego, pozostanę bez dachu nad głową. Czy będę miała czas na znalezienie nowego miejsca zamieszkania?

REKLAMA

Tak

Nasza czytelniczka nie musi martwić się, że będzie musiała wyprowadzić się z dnia na dzień. Będzie jej przysługiwał pięcioletni okres przejściowy, w ciągu którego będzie mogła spokojnie znaleźć sobie nowe miejsce zamieszkania.

Współwłaściciele, którzy nie otrzymali gospodarstwa rolnego lub jego części i do chwili zniesienia współwłasności w tym gospodarstwie mieszkali, zachowują uprawnienia do dalszego zamieszkiwania, jednak przez czas nie dłuższy niż pięć lat. W przypadku gdy w chwili znoszenia współwłasności są małoletni - nie dłużej niż pięć lat liczony od osiągnięcia pełnoletności. Ograniczenie pięcioletnim terminem nie dotyczy współwłaścicieli trwale niezdolnych do pracy.

Podstawa prawna

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• Art. 218 ustawy z 16 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

Czy można obniżyć spłaty

Jestem jednym z trzech współwłaścicieli gospodarstwa rolnego. Chciałbym zniesienia współwłasności, tak by należało tylko do mnie. Odbędzie się to na drodze sądowej. Spłaty będą stanowiły dla mnie bardzo duże obciążenie. Czy istnieje możliwość obniżenia spłat albo rozłożenia ich na raty?

Tak

Istnieje możliwość obniżenia spłat dla byłych współwłaścicieli. W postępowaniu o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego sąd ustala jego skład i wartość, w szczególności obszar i rodzaj nieruchomości wchodzących w skład tego gospodarstwa oraz obszar i rodzaj nieruchomości stanowiących już własność współwłaścicieli i ich małżonków.

Osoba, która na skutek zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego staje się jego właścicielem, musi liczyć się z obowiązkiem zapłaty byłym współwłaścicielom spłat, które mają zrekompensować im ich udział. Najlepiej jest, gdy wysokość przysługujących współwłaścicielom spłat zostanie ustalona stosownie do ich zgodnego porozumienia. Jednak bardzo często zdarza się, że osiągnięcie konsensusu nie jest możliwe. Poza tym takie spłaty stanowią poważne obciążenie finansowe. Z przepisów wynika, że w razie braku takiego porozumienia, spłaty przysługujące współwłaścicielom mogą być obniżone. Chodzi o to, by z ich powodu nie doszło do zrujnowania rolnika i jego gospodarstwa. Przy określaniu stopnia obniżenia spłat bierze się pod uwagę typ, wielkość i stan gospodarstwa rolnego będącego przedmiotem zniesienia współwłasności. Oprócz tego uwzględnia się sytuację osobistą i majątkową współwłaściciela zobowiązanego do spłat i współwłaściciela uprawnionego do ich otrzymania.

Warto przy tym zaznaczyć, że obniżenie spłat nie wyklucza możliwości rozłożenia ich na raty lub odroczenia terminu ich zapłaty.

Wyżej wspomniane zasady nie są stosowane do spłat na rzecz małżonka w razie zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego, które stosownie do przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego należy do wspólnego majątku małżonków.

Podstawa prawna

• Art. 216 ustawy z 16 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

 

Czy należy oddać uzyskane korzyści

Dwa lata temu na skutek zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego zostałem jedynym jego właścicielem z obowiązkiem dokonania spłat. Sąd obniżył ich wartość. Teraz chciałbym sprzedać część nieruchomości rolnych. Czy to prawda, że w takim przypadku powinienem zrekompensować byłym współwłaścicielom obniżenie spłat?

Tak

REKLAMA

Rzeczywiście taki obowiązek pojawia się także wtedy, gdy zbycie dotyczy tylko części nieruchomości rolnych. Jeśli czytelnik chciałby uniknąć obowiązku wydania korzyści, mających związek z obniżeniem spłat, powinien poczekać jeszcze trzy lata.

Z obowiązujących przepisów wynika bowiem, że współwłaściciel, który w wyniku zniesienia współwłasności otrzymał gospodarstwo rolne, a następnie wchodzące w skład tego gospodarstwa nieruchomości rolne zbędzie odpłatnie przed upływem pięciu lat od chwili zniesienia współwłasności, jest obowiązany pozostałym współwłaścicielom, którym przypadły spłaty niższe od należnych, wydać - proporcjonalnie do wielkości ich udziałów - korzyści uzyskane z obniżenia spłat.

Przyjęto takie rozwiązanie, ponieważ obniżenie spłat następuje przede wszystkim w interesie osoby, która na skutek zniesienia współwłasności staje się właścicielem. W przypadku zbycia nieruchomości rolnych można stwierdzić, że właściciel uzyskuje drugą korzyść, a jednocześnie nie dochodzi do osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego. Z tego powodu powinien wydać byłym współwłaścicielom korzyści uzyskane w związku z obniżeniem spłat.

W takich przypadkach właściciel może się wybronić jedynie poprzez wykazanie, że celem zbycia jest zapewnienie racjonalnego prowadzenia tego gospodarstwa. Jednak w praktyce jest to bardzo trudne.

Podstawa prawna

• Art. 217 ustawy z 16 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

Czy po 12 latach można znieść współwłasność

Od kilkunastu lat jestem współwłaścicielem gospodarstwa rolnego. Myślę, że lepiej byłoby znieść współwłasność. Czy jest to jeszcze możliwe?

Tak

Rzeczywiście w większości spraw możliwość dochodzenia ich na drodze sądowej jest ograniczona w czasie. Jednak nie zawsze tak musi być. Dotyczy to m.in. roszczenia o zniesienie współwłasności. Zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami nie ulega ono przedawnieniu. W związku z tym czytelnik nadal może domagać się zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego.

Podstawa prawna

• Art. 220 ustawy z 16 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

 

Czy sąd będzie oceniał skutki gospodarcze

Razem z dwoma braćmi jestem współwłaścicielem dużego gospodarstwa rolnego. Ostatnio coraz częściej dochodzi do sytuacji konfliktowych. Myślimy o zniesieniu współwłasności. Niestety, nie jesteśmy w stanie zrobić tego w zgodny sposób. Prawdopodobnie będzie to musiał zrobić sąd. Jakimi zasadami będzie kierował się przy znoszeniu tej współwłasności? Czy sąd przy podejmowaniu decyzji będzie brał pod uwagę możliwości produkcyjne gospodarstwa po jego podziale?

Tak

REKLAMA

Jedne składniki gospodarstwa rolnego zwiększają użyteczność innych, a wszystkie łącznie umożliwiają gospodarowanie i osiąganie określonego celu związanego z produkcją rolną. Jednakże ich kwalifikacja prawna oraz rola w ramach zorganizowanego zespołu nie jest jednakowa ani niezmienna. Dlatego przy znoszeniu współwłasności gospodarstwa rolnego duże znaczenie ma ustalenie w określonym stanie faktycznym, czy nie zachodzi sprzeczność podziału z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej. Ma ona miejsce m.in. wtedy, gdy z oceny sytuacji wynika, że podział gospodarstwa doprowadziłby do zakończenia działalności produkcyjnej albo jej poważnego ograniczenia. Jeżeli zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego przez podział między współwłaścicieli byłoby sprzeczne z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej, sąd przyznaje to gospodarstwo temu współwłaścicielowi, na którego wyrażą zgodę wszyscy współwłaściciele.

W przypadku gdy nie ma zgody wszystkich współwłaścicieli, sąd przyznaje gospodarstwo rolne temu z nich, który je prowadzi lub stale w nim pracuje, chyba że interes społeczno-gospodarczy przemawia za wyborem innego współwłaściciela. W sytuacji gdy te warunki spełnia kilku współwłaścicieli albo jeżeli nie spełnia ich żaden ze współwłaścicieli, sąd przyzna gospodarstwo rolne temu z nich, który daje najlepszą gwarancję jego należytego prowadzenia.

Na wniosek wszystkich współwłaścicieli sąd może zarządzić sprzedaż gospodarstwa rolnego stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Sprzedaż gospodarstwa rolnego sąd zarządza również w przypadku niewyrażenia zgody przez żadnego ze współwłaścicieli na przyznanie mu gospodarstwa.

Wyżej przedstawione zasady stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy gospodarstwo rolne może być podzielone, lecz liczba wydzielonych części jest mniejsza od liczby współwłaścicieli.

Podstawa prawna

• Art. 214 i 215 ustawy z 16 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

Czy trzeba się wyprowadzić

Jestem osobą niepełnosprawną. Trzy lata temu zgodziłem się na zniesienie współwłasności. Wiem, że ma nastąpić zmiana właściciela. Czy to oznacza, że będę musiał się wyprowadzić?

Nie

Czytelnik nie musi obawiać się, że po przekazaniu gospodarstwa rolnego innej osobie będzie musiał opuścić zajmowane lokum. Tym bardziej że jest osobą trwale niezdolną do pracy. Do uprawnień dotyczących zamieszkiwania w gospodarstwie rolnym po zniesieniu jego współwłasności stosuje się odpowiednio przepisy o służebności mieszkania. Mogą one być ujawnione w księdze wieczystej. Dzięki temu uzyskuje się skuteczność wobec osób trzecich, które nie mogą zasłaniać się nieznajomością wpisu w księdze wieczystej. Każdorazowy właściciel ma obowiązek nie tylko tolerowania, ale i zapewnienia zamieszkiwania na terenie gospodarstwa rolnego. Co więcej, ma on obowiązek utrzymywania w należytym stanie pomieszczeń umożliwiających korzystanie byłemu współwłaścicielowi z uprawnienia dotyczącego dalszego zamieszkiwania.

Podstawa prawna

• Art. 218 ustawy z 16 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

MONIKA BURZYŃSKA

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rekordowa liczba pasażerów z lotniska Chopina

Ponad 2 mln odprawionych w ciągu miesiąca pasażerów. To rekord, który padł w czerwcu na lotnisku Chopina. Z szacunków wynika, ze w całym roku ta liczba będzie wynosić 20 mln. 

Darmowe potańcówki w Warszawie

Wracają potańcówki na Grochowskiej. Od 12 lipca mieszkańcy dzielnicy Praga-Południe i okolic będą mogli tańczyć do muzyki z różnych stron świata. 

Dla nauczycieli: co najmniej 15% podwyżki, 500 zł dodatku za wychowawstwo, 4 dni urlopu na żądanie, zmiany w zastępstwach, godzinach ponadwymiarowych. ZNP i NSZZ Solidarność do MEN: sprawy do pilnego załatwienia

Związek Nauczycielstwa Polskiego i  Prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ "Solidarność" wystosowały 10 lipca 2024 r. odrębne pisma do Ministerstwa Edukacji Narodowej zawierające obszerne listy spraw wymagających pilnego uregulowania. Są to odpowiedzi na ustalenia grupy roboczej ds. wynagradzania nauczycieli z 26 czerwca br. działającej w ramach Zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli. Czego domagają się związkowcy?

Mięsak. Poznaj objawy tego nowotworu

Mięsak to rzadki nowotwór. Stanowi około 1% wszystkich nowotworów u dorosłych i około 15% u dzieci. Lipiec to miesiąc poświęcony budowaniu świadomości na temat mięsaków. Warto wiedzieć, czym są te nowotwory, jakie dają objawy i jak ważna jest szybka diagnoza. 

REKLAMA

Czy warto iść na tradycyjne studia w 2024 roku? Gdzie zdobyć praktyczne umiejętności przydatne w pracy?

Dziś coraz więcej osób kwestionuje sens tradycyjnego modelu akademickiego, który koncentruje się głównie na zdobywaniu wiedzy teoretycznej, bez jednoczesnego zapewnienia praktycznych umiejętności przydatnych na rynku pracy. Także rosnące koszty edukacji oraz obawy o przyszłe zatrudnienie skłaniają młodych ludzi do poszukiwania alternatywnych ścieżek rozwoju zawodowego, takich jak kursy, szkolenia praktyczne czy praca zdalna. Czy warto zatem jeszcze iść na tradycyjne studia?

Dyrektor CKE: Będą zmiany w maturach i egzaminie ósmoklasisty w 2025 r. Rok szkolny 2024/2025: Odchudzona o 20% podstawa programowa

Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej Marcin Smolik w rozmowie z Polską Agencją Prasową udzielił informacji odnośnie zmian w maturach i egzaminie ósmoklasisty wynikających z uszczuplenia podstawy programowej od roku szkolnego 2024/2025. Najwięcej zmian ma być na egzaminie maturalnym z języka polskiego, tak pisemnym, jak i ustnym, np. znacznie skrócona zostanie lista pytań jawnych.

Min. Sikorski: kilka tysięcy osób w Polsce zgłosiło się do Legionu Ukraińskiego. Polska zapewnia sprzęt i szkolenie

Kilka tysięcy osób zarejestrowało się już w Polsce, aby dołączyć do Legionu Ukraińskiego, czyli nowej ukraińskiej ochotniczej jednostki wojskowej - poinformował minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podczas Forum Publicznego NATO, zorganizowanego przy okazji szczytu tej organizacji w Waszyngtonie.

Od piątku utrudnienia w Warszawie

W piątek kierowcy w stolicy napotkają utrudnienia na Wale Miedzeszyńskim i moście Poniatowskiego. 

REKLAMA

Poprawka matury w sierpniu 2024

Kiedy jest poprawka matury w sierpniu 2024 roku? Kiedy jest poprawkowa matura pisemna, a kiedy ustna? Co trzeba zrobić, aby przystąpić do terminu poprawkowego? Wyników można spodziewać się we wtorek 10 września 2024 r.

Siedem wsi w Polsce stanie się miastem od początku 2025 roku. Wiemy już które

Od 1 stycznia 2025 r. roku w Polsce przybędzie siedem miast. Tak wynika z założeń projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy, które zostały opublikowane 9 lipca 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych rządu. Nastąpi też 7 zmian dotyczących ustalenia granic gmin i 11 zmian dotyczących ustalenia granic miast.

REKLAMA