Kategorie

Koronawirus: czy nauczyciele otrzymają pełne wynagrodzenie za czas przestoju?

Koronawirus: czy nauczyciele otrzymają pełne wynagrodzenie? /fot. Shutterstock
ShutterStock
Związek Nauczycielstwa Polskiego przedstawił swoją nową opinię prawną w sprawie wynagrodzenia nauczycieli za czas przestoju w związku z zamknięciem szkół. Czy nauczyciele powinni otrzymywać pełne wynagrodzenie ze wszystkimi dodatkami?

Wynagrodzenie za czas przestoju w związku z zamknięciem szkół 

Reklama

Ogół przyczyn uniemożliwiających świadczenie pracy dzieli się na dotyczące pracownika i dotyczące pracodawcy. Przyczyny dotyczące pracodawcy mogą być od niego zależne lub niezależne. Mogą je stanowić zarówno zachowania samego pracodawcy, jak też podmiotów trzecich (również innych pracowników), siły wyższej (klęska żywiołowa) lub przypadku1

Pojęcie przestoju ma umocowanie w art. 81 Kodeksu pracy. O przestoju mówimy, gdy pracownik jest gotów do wykonywania pracy, a doznaje przeszkód leżących po stronie pracodawcy (sam fakt gotowości do pracy powoduje, że powinien otrzymać świadczenie pieniężne, a wyjątek stanowić może przestój spowodowany warunkami atmosferycznymi). Taka interpretacja pojęcia „przestój” na tle art. 81 KP sprzyja pełniejszej ochronie prawa pracownika do wynagrodzenia, uwypuklając przy tym ryzyko pracodawcy związane z prowadzeniem zakładu pracy2. Jednocześnie zapobiega sytuacjom, w którym brak woli pracodawcy do zatrudniania pracownika, przydzielania mu zadań bądź dopuszczenia do pracy będący jedyną przeszkodą w wykonywaniu pracy sprawi, że pracownik nie otrzyma wynagrodzenia za czas przestoju, tylko dlatego że pracodawca mógł z łatwością tych przeszkód uniknąć3.  

Polecamy: Uprawnienia rodziców w pracy

Zgodnie z treścią art. 91c Karty Nauczyciela w sprawie wynagrodzenia za czas przestoju, należy odwołać się do przepisów Kodeksu pracy. Przepis art. 81 § 1 tej ustawy wskazuje, że pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną. 

Zatem uznać należy, że w ramach wynagrodzenia za czas przestoju, nauczyciel zachowuje prawo do: 

  • wynagrodzenia zasadniczego4,
  • dodatku stażowego5,
  • dodatku motywacyjnego6(do końca okresu, na jaki został przyznany), 
  • dodatku funkcyjnego7,
  • dodatku wiejskiego8,
  • wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe9(bez wynagrodzenia za godziny doraźnych zastępstw), 
  • wynagrodzenie za warunki pracy10

Wszystkie te składniki wynagrodzenia są określone stawką godzinową lub stawą miesięczną, winny być zatem wypłacane w czasie przestoju, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 81 § 1 Kodeksu pracy. 

Istotne jest również to, że wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przysługujące pracownikowi za okres gotowości do jej wykonywania nie jest ograniczone czasowo11.  

W odniesieniu do pracowników administracji i obsługi pracujących w szkołach, również stosuje się art. 81 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 43 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych. 

Warto podkreślić, że podobne stanowisko zajęło Ministerstwo Edukacji Narodowej, które w komunikacie z 16 marca br. wysłanym do dyrektorów szkół i przedszkoli stwierdziło, że „za dni, w których nauczyciele będą świadczyli pracę, otrzymują wynagrodzenie bez zmian”. 

Reklama

Ministerstwo stwierdziło również, że jeżeli z „przyczyny leżącej po stronie szkoły w określonym czasie pracownik administracji lub obsługi nie będzie świadczyć pracy, pozostaje wówczas do dyspozycji dyrektora szkoły i jest w gotowości do wykonywania pracy. Mają wówczas zastosowanie przepisy art. 81 § 1 Kodeksu pracy, który wskazuje, że pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania”. 

Powyższa opinia i stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej powinno rozwiać wątpliwości pracowników szkół, przedszkoli i placówek oświatowych w zakresie wysokości przysługującego wynagrodzenia za czas ograniczenia funkcjonowanie publicznych i niepublicznych jednostek systemu oświaty, wprowadzonego Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 410). 

Źródło: Związek Nauczycielstwa Polskiego

[1] B. Wagner, [w:] L. Florek (red.), Kodeks pracy. Komentarz, Lex\el. 2018, komentarz do art. 81

[2] dr Joanna Unterschütz, Prawo pracodawców do lokautu, MOPR 2019, Nr 3, str. 7

[3] art. 81 KP umiejscowiony jest w Dziale trzecim Kodeksu pracy dotyczącym wynagrodzenia za pracę bezpośrednio po przepisie formułującym regułę prawa do wynagrodzenia za pracę wykonaną, jako jeden z wyjątków

[4] Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – zasada prawna z dnia 30 grudnia 1986 r., III PZP 42/86

[5] wysokość tego składnika wynagrodzenia jest określona stawką miesięczną, zgodnie z art. 33 ust. 1 Karty Nauczyciela, zatem jest wliczany do wynagrodzenia przestojowego, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 1996 r., I PRN 42/96

[6] wysokość tego składnika jest określona przez pracodawcę stawką miesięczną, na podstawie rozporządzenia MEN, zgodnie z delegacją zawartą w art. 30 ust. 7 Karty Nauczyciela, zatem jest wliczany do wynagrodzenia przestojowego, zgodnie z cyt. wyrokiem Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1996 r.

[7] cyt. Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 30 grudnia 1986 r.

[8] wysokość tego dodatku jest określona stawką miesięczną, zgodnie z art. 54 ust. 5 Karty Nauczyciela, zatem jest wliczany do wynagrodzenia przestojowego, zgodnie z cyt. wyrokiem Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1996 r.

[9] zob. uchwałę Sądu Najwyższy – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 sierpnia 1987 r., III PZP 29/87, w której stwierdził: „nauczyciel w świetle art. 35 ust. 4 Karty Nauczyciela traci prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe tylko wtedy, gdy ich nieodbycie nastąpiło z przyczyn leżących po jego stronie. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 31 sierpnia 1983 r. III PZP 33/83

[10] wysokość tego składnika jest określona przez pracodawcę (lub organ prowadzący) stawką miesięczną, na podstawie rozporządzenia MEN, zgodnie z delegacją zawartą w art. 30 ust. 7 Karty Nauczyciela, zatem jest wliczany do wynagrodzenia przestojowego, zgodnie z cyt. wyrokiem Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1996 r.

[11] wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 maja 1995 r., I PRN 12/95

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    6 maja 2021
    Zakres dat:

    Przecieki na maturze 2021?

    Przecieki na maturze 2021. Pojawiają się liczne informacje, że na maturze z polskiego i z matematyki mogło dojść do przecieku. CKE złożyła zawiadomienie do prokuratury.

    Matura 2021: Czy były przecieki?

    Przecieki matura 2021. Nie milkną głosy, że na egzaminie maturalnym mogło dojść do przecieku. Co na to MEiN i CKE?

    Matura z matematyki 2021 – arkusz, odpowiedzi

    Matura z matematyki 2021 – prezentujemy arkusz CKE i odpowiedzi. Co na maturze 2021? Z jakimi zadaniami musieli się zmierzyć maturzyści?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje? Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek odniósł się do możliwości szczepień na koronawirusa dzieci i młodzieży.

    Powrót do szkół 2021 - harmonogram, rozporządzenie

    Kiedy uczniowie wracają do szkół? W Dzienniku Ustaw ukazało się już rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki. Przedstawiamy harmonogram powrotu do nauki stacjonarnej.

    Matura z polskiego 2021 – arkusz CKE

    Matura 2021 z polskiego - arkusz CKE. Co na maturze 2021? Sprawdź jakie zadania, lektury i tematy rozprawek maturalnych pojawiły się na egzaminie. Pobierz arkusz.

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek. Jakie lektury pojawiły się na maturze z polskiego 2021? Sprawdź tematy wypracowań.

    Matura 2021 – arkusze CKE, kiedy wyniki

    Matura 2021 – arkusze CKE. Kiedy poznamy zadania z tegorocznych matur oraz wyniki egzaminów?

    Matura 2021 - harmonogram egzaminów

    Matura 2021 - przedstawiamy terminy egzaminów. Matury zaczynają się już 4 maja i potrwają do 20 maja 2021 roku. Sprawdź harmonogram dzień po dniu.

    Matura 2021 – jakie przedmioty najczęściej wybierają maturzyści?

    Matura 2021 - jakie przedmioty na poziomie rozszerzonym najczęściej zdają tegoroczni maturzyści? Co trzeba zdać na maturze?

    Druga dawka szczepienia dla nauczycieli a matury

    Szczepienia nauczycieli - czy druga dawka szczepienia przeciwko COVID-19 zostanie przełożona ze względu na matury?

    Od 1 maja większa dostępność obiektów sportowych. Muzea i galerie otwarte od 4 maja

    Obiekty sportowe, muzea i galerie. Z początkiem maja wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące ograniczeń wynikających ze stanu pandemii. Zgodnie z opublikowanym 29 kwietnia rozporządzeniem Rady Ministrów, od soboty, 1 maja, na obiektach sportowych na świeżym powietrzu będzie mogło przebywać jednocześnie do 50 osób. Także od soboty na baseny oraz zamknięte obiekty sportowe mogą wrócić zorganizowane grupy dzieci i młodzieży. 4 maja działalność w reżimie sanitarnym mogą wznowić muzea, galerie sztuki oraz inne instytucje kultury prowadzące działalność wystawienniczą.

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - czy będą powiązane z pensją minimalną?

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - jakie są propozycje Ministerstwa Edukacji i Nauki? Czy wynagrodzenia nauczycieli będą powiązane z pensją minimalną lub średnim wynagrodzeniem? Czy będą podwyżki dla nauczycieli?

    Szczepienie przeciw COVID-19 bez rejestracji w majówkę

    Szczepienie przeciw COVID-19 - zaszczep się w majówkę w Warszawie bez rejestracji. Kto będzie mógł się zaszczepić? Gdzie to zrobić?

    Nowe dowody osobiste - czy są bezpieczniejsze?

    Nowe dowody osobiste zaczną być wydawane od 2 sierpnia 2021 roku. Czy są bezpieczniejsze? Czy rządowa aplikacja mObywatel ochroni nas przed kradzieżą danych osobowych?

    Systemy dla sygnalistów w gminach - badania, problemy

    Jakimi kanałami pracownicy urzędu mogą zgłaszać nieprawidłowości według deklaracji gmin? Czy ankietowane gminy dopuszczają możliwość anonimowego zgłaszania nieprawidłowości?

    Czy studenci wrócą na uczelnię w październiku 2021?

    Czy studenci wrócą na uczelnie w październiku 2021? Ministerstwo Edukacji i Nauki ma przygotowane kilka scenariuszy na naukę w roku akademickim 2021/2022.

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski. Jakie środki dla Polski zakłada unijny budżet na lata 2021-2027? Czym jest Krajowy Plan Odbudowy?

    Szczepienie przeciwko COVID-19 osób w wieku 18-39 lat

    Rejestracja na szczepienie COVID. Od 30 kwietnia e-skierowanie na szczepienie przeciw COVID-19 będą otrzymywać osoby w wieku 39-18 lat.

    Powrót do nauki stacjonarnej w szkołach – maj 2021

    Powrót do szkół nastąpi już po majówce. Najpierw do nauki stacjonarnej wrócą klasy 1-3 szkoły podstawowej, następnie starsi uczniowie. Sprawdź harmonogram powrotu do szkół w maju 2021 roku.

    Odbiór świadectw ukończenia liceum lub technikum 2021

    Odbiór świadectw ukończenia liceum lub technikum 2021. Jak powinno to wyglądać w obecnym roku szkolnym?

    Uproszczona rekrutacja na zagraniczne uczelnie w 2021 r.

    Rekrutacja na studia za granicą - jakie ułatwienia dla polskich studentów przygotowały zagraniczne uczelnie?

    Paszporty covidowe od czerwca 2021 r.?

    Paszport covidowy - czym jest? Od kiedy ma wejść w życie? Czy cyfrowe zaświadczenia o szczepieniu ułatwią wakacyjne podróże w UE?

    Edukacja domowa – dla kogo, jak wygląda?

    Edukacja domowa – czym jest? Jak zacząć? Czy potrzebna jest opinia poradni? Jakie zmiany w nauczaniu domowym wejdą w życie w 2021 r.?

    Rehabilitacja po COVID-19 - co gwarantuje NFZ?

    Rehabilitacja po COVID-19. 26 kwietnia 2021 r. Narodowy Fundusz Zdrowia rozszerzył program rehabilitacji pocovidowej ogłoszony 10 kwietnia br. Teraz pacjenci, którzy przeszli COVID-19, skorzystają z zabiegów rehabilitacyjnych także w gabinecie fizjoterapii, a nawet w domu. Dzięki profesjonalnym i indywidualnym zabiegom fizjoterapeutycznym osoby po chorobie szybciej odzyskają siły i wrócą do codziennych aktywności.