Ostatni dzwonek dla zdrowia młodych. 7 maja 2025 r. sejmowa Komisja Zdrowia zajmie się zakazem sprzedaży wszystkich rodzajów papierosów elektronicznych oraz pojemników zapasowych osobom poniżej 18. roku życia

• Zakaz sprzedaży beznikotynowych e-papierosów i saszetek nikotynowych dla nastolatków
• Ostatni dzwonek dla zdrowia młodych
• Apel organizacji działających w ochronie zdrowia
• Nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych z podpisem prezydenta

Z danych Substance Abuse and Mental Health Services Administration (SAMHSA) wynika, że młodzież częściej niż w ciągu roku szkolnego sięga po używki właśnie w wakacje. 17 kwietnia 2025 r. ponad 20 organizacji działających w ochronie zdrowia apelowało do posłów i senatorów o jak najszybsze procedowanie projektu nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.

Zakaz sprzedaży beznikotynowych e-papierosów i saszetek nikotynowych dla nastolatków

Jak już wcześniej zostało wspomniane, w środę, 7 maja 2025 r. o godz. 14:00 rozpocznie się posiedzenie sejmowej Komisji Zdrowia właśnie w tej sprawie. Chodzi o rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (druk nr 983). Projekt ten dotyczy rozszerzenia zakazu sprzedaży osobom poniżej 18. roku życia elektronicznych papierosów bez nikotyny oraz pojemników zapasowych. E-papierosy beznikotynowe zostaną objęte takimi samymi zasadami, jak nikotynowe. Zakaz będzie także dotyczył sprzedaży woreczków z nikotyną. W uzasadnieniu do projektu wskazywano na pilną potrzebę ograniczenia zjawiska używania papierosów elektronicznych przez ludzi młodych. Podkreślono, że te wyroby stanowią zagrożenie dla zdrowia publicznego, w szczególności stanowią zagrożenie dla młodego pokolenia i osób niepalących.

Ostatni dzwonek dla zdrowia młodych

28 czerwca 2025 r. rozpoczną się wakacje. Mniejsza kontrola ze strony dorosłych, nuda, złudne poczucie dorosłości, łatwość zakupu czy presja rówieśnicza – to czynniki mogące stanowić zachętę dla młodego człowieka do eksperymentowania z używkami, takimi jak e-papierosy czy saszetki nikotynowe.

Jest rzeczą absolutnie karygodną, aby nastolatek w Polsce mógł dzisiaj pójść do sklepu i legalnie kupić beznikotynowego e-papierosa czy saszetki z nikotyną. A to jest niestety legalne. Nadal nie mamy zakazu sprzedaży takich używek osobom niepełnoletnim. Mam nadzieję, że tę ewidentną lukę w prawie szybko uda nam się wyeliminować i już w te wakacje młodzież nie będzie miała dostępu do takich używek. To naprawdę ostatni dzwonek na ratowanie zdrowia młodych ludzi – przekazał prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak specjalista chorób wewnętrznych, kardiolog hipertensjolog, farmakolog kliniczny i prezes Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny „Medycyna XXI”.

Problem dostępności używek dla nastolatków już od dłuższego czasu jest obiektem debaty społecznej. Obecnie trwają prace nad nowelizacją ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (druk nr 983). Projekt przewiduje między innymi zakaz sprzedaży e-papierosów bez nikotyny oraz saszetek nikotynowych osobom poniżej 18. roku życia. Ministerstwo Zdrowia musi teraz postawić kropkę nad „i”. Dobrze by się stało, gdyby zakaz sprzedaży tych używek osobom niepełnoletnim wszedł w życie jeszcze przed wakacjami. Każdy dzień zwłoki działa tu na niekorzyść młodzieży, za to na korzyść producentów takich używek. Tu naprawdę nie ma nad czym się zastanawiać – dodał Filipiak. Przypomniał, że prace nad uregulowaniem sytuacji e-papierosów trwają w Polsce już od ponad roku, a od ponad 4 lat brakuje przepisów wprowadzających minimalny wiek uprawniający do zakupu saszetek nikotynowych.

Z danych Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny „Medycyna XXI” wynika, że dla 58 proc. ankietowanych 16-17-latków to e-papieros stał się główną furtką do nałogu, często jeszcze przed ukończeniem 15. roku życia. Ze względu na atrakcyjne, często wręcz „wakacyjne” smaki, jak np. drinki typu pinacolada czy mojito, e-papierosy stają się dla nastolatków substytutem słodyczy.

Apel organizacji działających w ochronie zdrowia

W podobnym tonie wypowiadała się Fundacja "Żyjmy Zdrowo", z której inicjatywy powstał apel do rządzących o pilne wdrożenie takiego zakazu. Podpisały go już 24 organizacje prozdrowotne, w tym m.in. Federacja Pacjentów Polskich, Instytut Matki i Dziecka w Warszawie, Ogólnopolska Federacja Onkologiczna czy Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych. W apelu opublikowanym na stronie Fundacji czytamy:

„Niezmiernie istotne jest to, żeby nowe regulacje weszły w życie jeszcze przed wakacjami. To wtedy najczęściej dochodzi do inicjacji nikotynowej, także poprzez sięganie po produkty beznikotynowe będące wprowadzeniem do eksperymentowania z nikotyną. (...) Brak zdecydowanych działań w zakresie kontroli dostępu do produktów nikotynowych, po które sięgają osoby niepełnoletnie w dłuższej perspektywie doprowadzi do poważnego kryzysu zdrowotnego, w tym jeszcze większego wzrostu liczby zachorowań na nowotwory.”

Nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych z podpisem prezydenta

W tym miejscu warto wspomnieć także, że 31 marca 2025 r. prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę z 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, która wprowadza m.in. definicję "podgrzewanego wyrobu tytoniowego". Nowela zakłada, że po 9-cio miesięcznym okresie przejściowym nie będzie możliwa sprzedaż i wkładów o charakterystycznym aromacie – np. owocowym czy mentolowym.