REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ograniczenia w dostępie do danych urzędowych

Marcin Kowalczyk
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji dotyczących funkcjonowania instytucji publicznych. Nie każdą informację można jednak ujawnić, powołując się m.in. na argument ochrony wolności i praw innych osób oraz ochrony porządku publicznego.

Zainteresowana strona ma prawo do informacji o działalności władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w tym uzyskiwania informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

REKLAMA

Jest jednak kilka istotnych ograniczeń odnośnie do prawa do informacji publicznej ze względu na określoną w ustawach:

• ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz

• ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Jawność kontra poufność

Istotne staje się zachowanie równowagi pomiędzy zakresem ograniczeń oraz prawem do informacji publicznej. Precyzuje to przepis art. 31 ust. 3 konstytucji, wskazujący, iż ograniczenia w prawie do uzyskiwania informacji publicznej nie mogą naruszać istoty i wolności praw, kiedy to jawność nie staje się powszechną zasadą, bardziej zaś wyjątkiem. Ograniczenia powinny zostać zawarte w przepisach w formie ustawy, w sposób uniemożliwiający swobodną interpretację przez instytucję zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wśród informacji o poufnym charakterze należałoby rozróżnić:

• tajemnice służące interesowi publicznemu (w tym tajemnica państwowa i służbowa),

• tajemnice służące interesowi indywidualnemu (w tym tajemnica zawodowa).

Kategorię tajemnic rozszerzono w ustawie o dostępie do informacji publicznej, dodając tajemnicę statystyczną i skarbową. Tajemnice zawodowe są z kolei przykładem tajemnic służących interesowi indywidualnemu. Pomiędzy tymi kategoriami istnieje jeszcze jedno rozróżnienie: brak osoby dysponującej tajemnicą służącą interesowi publicznemu oraz występowanie takowej w przypadku tajemnicy służącej interesowi indywidualnemu (np. kierownik jednostki organizacyjnej).

Kiedy informacja niejawna

REKLAMA

Aby informację publiczną uznać za niejawną, w pierwszej kolejności należałoby stwierdzić jej poufność. Pojęcie to oznaczałoby, że informacja odnosi się do okoliczności znanych ograniczonej grupie osób, dających rękojmię zachowania tajemnicy i wyłącznie w zakresie wykonywanych przez nie obowiązków.

Drugim warunkiem, jaki powinna spełniać informacja uznana za tajną, jest obiektywny interes na rzecz ochrony przed ujawnianiem jej treści (przejawiający się w uprawnieniu do zachowania autonomii). W zależności od rodzaju tajemnicy przyjmuje się różne kryteria oceny. Dla przykładu:

REKLAMA

• tajność informacji o charakterze zawodowym powinno rozstrzygać się z punktu widzenia przeciętnego człowieka. Należałoby wówczas brać pod uwagę tzw. podejście zdroworozsądkowe, zgodnie z którym w kręgu informacji objętych tajemnicą zawodową znalazłyby się m.in.: informacje techniczne i technologiczne, odnoszące się do projektów, wynalazków i wzorów użytkowych, jak również informacje organizacyjne, związane z procedurami stosowanymi w zarządzaniu komórką organizacyjną.

• w przypadku tajemnicy państwowej jako punkt odniesienia należałoby przyjąć ocenę dokonaną przez kompetentnego funkcjonariusza publicznego. Stosowną klauzulę (ściśle tajne lub tajne) nadaje wówczas osoba upoważniona do podpisania dokumentu. W przypadku tajemnicy państwowej osoba mająca mieć do niej dostęp powinna uzyskać poświadczenie bezpieczeństwa od organów ochrony państwa w wyniku postępowania sprawdzającego oraz odbyć szkolenie z zakresu ochrony informacji niejawnych.

Najczęstszym sposobem wskazywania informacji o charakterze poufnym jest wyodrębnianie kategorii dóbr prawnych, które zostałyby naruszone bądź zagrożone w przypadku nieuprawnionego udostępnienia informacji. Owe dobra obejmowałyby m.in. interes państwa, interes publiczny lub prawnie chroniony interes obywateli. W przepisach mogą zostać również wprost wyodrębnione kategorie informacji, które nie mogą być ujawnione ze względu na zaistnienie szkody dla chronionego dobra prawnego, obejmujące m.in. informacje dotyczące życia intymnego osób pełniących funkcje publiczne.

Kwalifikacja tajności

O zakwalifikowaniu informacji jako tajnej musi zdecydować uprawniona do tego osoba. W przypadku tajemnicy państwowej będzie to osoba upoważniona do podpisania dokumentu lub oznaczenia innego niż dokument materiału, jednak wyłącznie w zakresie posiadanego prawa dostępu do informacji niejawnych. Określona grupa informacji podlegających utajnieniu może zostać zawarta np. w umowie o pracę, zawieranej pomiędzy daną instytucją publiczną i pracownikiem. W tym przypadku katalog informacji o charakterze tajnym powinien być wyznaczony pierwotnie w regulaminie jednostki organizacyjnej, zajmującej się tworzeniem bądź przetwarzaniem informacji. Na informacje takowe składałyby się m.in. dane dotyczące projektów, informacje techniczne i technologiczne, informacje odnoszące się do struktury organizacyjnej, przepływu dokumentacji etc., jak również informacje handlowe, odnoszące się do np. rejestrów, świadectw i spisów handlowych (dane dotyczące klientów, wielkości obrotów, cenników, marketingu, rynków zbytu etc.). Poufną może zostać również indywidualna informacja, już istniejąca lub mająca dopiero powstać.

Zakwalifikować informację jako tajną można na kilka sposobów, w tym poprzez:

• nadanie danemu dokumentowi specjalnego oznaczenia (klauzula tajności),

• wydanie określonej dyspozycji przez osobę władną do podejmowania decyzji o ujawnieniu/utajnieniu informacji, np. szef komórki organizacyjnej,

• fizyczne umieszczenie dokumentu w strzeżonym pomieszczeniu/sejfie.

Odnośnie do osób wykonujących funkcje publiczne udostępniana powinna być większość informacji związanych z pełnionymi przez nie funkcjami. Dotyczy to również informacji ze sfery życia prywatnego (np. znajdujących się w oświadczeniach majątkowych), które to nie podlegają ograniczeniu ze względu na prywatność. Istnieje jednak kategoria informacji o charakterze prywatnym, niepodlegających ujawnieniu. W grupie tej znajdują się m.in. informacje dotyczące spraw intymnych osób pełniących funkcje publiczne.

Stronie, której odmówiono dostępu do informacji publicznej, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu. W przypadku odmowy uzasadnianej względami ochrony danych osobowych, prawem do prywatności oraz tajemnicą inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, strona ta może wnieść powództwo do sądu powszechnego o udostępnienie informacji.

OD KOGO INFORMACJA

Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

• organy władzy publicznej,

• organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

• podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

• podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

• podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

MARCIN KOWALCZYK

marcin.kowalczyk@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

Art. 31 i 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rekordowa liczba pasażerów z lotniska Chopina

Ponad 2 mln odprawionych w ciągu miesiąca pasażerów. To rekord, który padł w czerwcu na lotnisku Chopina. Z szacunków wynika, ze w całym roku ta liczba będzie wynosić 20 mln. 

Darmowe potańcówki w Warszawie

Wracają potańcówki na Grochowskiej. Od 12 lipca mieszkańcy dzielnicy Praga-Południe i okolic będą mogli tańczyć do muzyki z różnych stron świata. 

Koncert życzeń związków nauczycielskich: 500 zł dodatku za wychowawstwo, 15% lub 20% podwyżki w 2025 roku, 4 dni urlopu na żądanie, zmiany w zastępstwach, odprawach, godzinach ponadwymiarowych i inne postulaty

Związek Nauczycielstwa Polskiego i  Prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ "Solidarność" wystosowały 10 lipca 2024 r. odrębne pisma do Ministerstwa Edukacji Narodowej zawierające obszerne listy spraw wymagających pilnego uregulowania. Są to odpowiedzi na ustalenia grupy roboczej ds. wynagradzania nauczycieli z 26 czerwca br. działającej w ramach Zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli. Czego domagają się związkowcy?

Mięsak. Poznaj objawy tego nowotworu

Mięsak to rzadki nowotwór. Stanowi około 1% wszystkich nowotworów u dorosłych i około 15% u dzieci. Lipiec to miesiąc poświęcony budowaniu świadomości na temat mięsaków. Warto wiedzieć, czym są te nowotwory, jakie dają objawy i jak ważna jest szybka diagnoza. 

REKLAMA

Czy warto iść na tradycyjne studia w 2024 roku? Gdzie zdobyć praktyczne umiejętności przydatne w pracy?

Dziś coraz więcej osób kwestionuje sens tradycyjnego modelu akademickiego, który koncentruje się głównie na zdobywaniu wiedzy teoretycznej, bez jednoczesnego zapewnienia praktycznych umiejętności przydatnych na rynku pracy. Także rosnące koszty edukacji oraz obawy o przyszłe zatrudnienie skłaniają młodych ludzi do poszukiwania alternatywnych ścieżek rozwoju zawodowego, takich jak kursy, szkolenia praktyczne czy praca zdalna. Czy warto zatem jeszcze iść na tradycyjne studia?

Dyrektor CKE: Będą zmiany w maturach i egzaminie ósmoklasisty w 2025 r. Rok szkolny 2024/2025: Odchudzona o 20% podstawa programowa

Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej Marcin Smolik w rozmowie z Polską Agencją Prasową udzielił informacji odnośnie zmian w maturach i egzaminie ósmoklasisty wynikających z uszczuplenia podstawy programowej od roku szkolnego 2024/2025. Najwięcej zmian ma być na egzaminie maturalnym z języka polskiego, tak pisemnym, jak i ustnym, np. znacznie skrócona zostanie lista pytań jawnych.

Min. Sikorski: kilka tysięcy osób w Polsce zgłosiło się do Legionu Ukraińskiego. Polska zapewnia sprzęt i szkolenie

Kilka tysięcy osób zarejestrowało się już w Polsce, aby dołączyć do Legionu Ukraińskiego, czyli nowej ukraińskiej ochotniczej jednostki wojskowej - poinformował minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podczas Forum Publicznego NATO, zorganizowanego przy okazji szczytu tej organizacji w Waszyngtonie.

Od piątku utrudnienia w Warszawie

W piątek kierowcy w stolicy napotkają utrudnienia na Wale Miedzeszyńskim i moście Poniatowskiego. 

REKLAMA

Poprawka matury w sierpniu 2024

Kiedy jest poprawka matury w sierpniu 2024 roku? Kiedy jest poprawkowa matura pisemna, a kiedy ustna? Co trzeba zrobić, aby przystąpić do terminu poprawkowego? Wyników można spodziewać się we wtorek 10 września 2024 r.

Siedem wsi w Polsce stanie się miastem od początku 2025 roku. Wiemy już które

Od 1 stycznia 2025 r. roku w Polsce przybędzie siedem miast. Tak wynika z założeń projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy, które zostały opublikowane 9 lipca 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych rządu. Nastąpi też 7 zmian dotyczących ustalenia granic gmin i 11 zmian dotyczących ustalenia granic miast.

REKLAMA