Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ograniczenia w dostępie do danych urzędowych

Marcin Kowalczyk
inforCMS
Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji dotyczących funkcjonowania instytucji publicznych. Nie każdą informację można jednak ujawnić, powołując się m.in. na argument ochrony wolności i praw innych osób oraz ochrony porządku publicznego.

Zainteresowana strona ma prawo do informacji o działalności władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w tym uzyskiwania informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Jest jednak kilka istotnych ograniczeń odnośnie do prawa do informacji publicznej ze względu na określoną w ustawach:

• ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz

• ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Jawność kontra poufność

Istotne staje się zachowanie równowagi pomiędzy zakresem ograniczeń oraz prawem do informacji publicznej. Precyzuje to przepis art. 31 ust. 3 konstytucji, wskazujący, iż ograniczenia w prawie do uzyskiwania informacji publicznej nie mogą naruszać istoty i wolności praw, kiedy to jawność nie staje się powszechną zasadą, bardziej zaś wyjątkiem. Ograniczenia powinny zostać zawarte w przepisach w formie ustawy, w sposób uniemożliwiający swobodną interpretację przez instytucję zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej.

Wśród informacji o poufnym charakterze należałoby rozróżnić:

• tajemnice służące interesowi publicznemu (w tym tajemnica państwowa i służbowa),

• tajemnice służące interesowi indywidualnemu (w tym tajemnica zawodowa).

Kategorię tajemnic rozszerzono w ustawie o dostępie do informacji publicznej, dodając tajemnicę statystyczną i skarbową. Tajemnice zawodowe są z kolei przykładem tajemnic służących interesowi indywidualnemu. Pomiędzy tymi kategoriami istnieje jeszcze jedno rozróżnienie: brak osoby dysponującej tajemnicą służącą interesowi publicznemu oraz występowanie takowej w przypadku tajemnicy służącej interesowi indywidualnemu (np. kierownik jednostki organizacyjnej).

Kiedy informacja niejawna

Aby informację publiczną uznać za niejawną, w pierwszej kolejności należałoby stwierdzić jej poufność. Pojęcie to oznaczałoby, że informacja odnosi się do okoliczności znanych ograniczonej grupie osób, dających rękojmię zachowania tajemnicy i wyłącznie w zakresie wykonywanych przez nie obowiązków.

Drugim warunkiem, jaki powinna spełniać informacja uznana za tajną, jest obiektywny interes na rzecz ochrony przed ujawnianiem jej treści (przejawiający się w uprawnieniu do zachowania autonomii). W zależności od rodzaju tajemnicy przyjmuje się różne kryteria oceny. Dla przykładu:

• tajność informacji o charakterze zawodowym powinno rozstrzygać się z punktu widzenia przeciętnego człowieka. Należałoby wówczas brać pod uwagę tzw. podejście zdroworozsądkowe, zgodnie z którym w kręgu informacji objętych tajemnicą zawodową znalazłyby się m.in.: informacje techniczne i technologiczne, odnoszące się do projektów, wynalazków i wzorów użytkowych, jak również informacje organizacyjne, związane z procedurami stosowanymi w zarządzaniu komórką organizacyjną.

• w przypadku tajemnicy państwowej jako punkt odniesienia należałoby przyjąć ocenę dokonaną przez kompetentnego funkcjonariusza publicznego. Stosowną klauzulę (ściśle tajne lub tajne) nadaje wówczas osoba upoważniona do podpisania dokumentu. W przypadku tajemnicy państwowej osoba mająca mieć do niej dostęp powinna uzyskać poświadczenie bezpieczeństwa od organów ochrony państwa w wyniku postępowania sprawdzającego oraz odbyć szkolenie z zakresu ochrony informacji niejawnych.

Najczęstszym sposobem wskazywania informacji o charakterze poufnym jest wyodrębnianie kategorii dóbr prawnych, które zostałyby naruszone bądź zagrożone w przypadku nieuprawnionego udostępnienia informacji. Owe dobra obejmowałyby m.in. interes państwa, interes publiczny lub prawnie chroniony interes obywateli. W przepisach mogą zostać również wprost wyodrębnione kategorie informacji, które nie mogą być ujawnione ze względu na zaistnienie szkody dla chronionego dobra prawnego, obejmujące m.in. informacje dotyczące życia intymnego osób pełniących funkcje publiczne.

Kwalifikacja tajności

O zakwalifikowaniu informacji jako tajnej musi zdecydować uprawniona do tego osoba. W przypadku tajemnicy państwowej będzie to osoba upoważniona do podpisania dokumentu lub oznaczenia innego niż dokument materiału, jednak wyłącznie w zakresie posiadanego prawa dostępu do informacji niejawnych. Określona grupa informacji podlegających utajnieniu może zostać zawarta np. w umowie o pracę, zawieranej pomiędzy daną instytucją publiczną i pracownikiem. W tym przypadku katalog informacji o charakterze tajnym powinien być wyznaczony pierwotnie w regulaminie jednostki organizacyjnej, zajmującej się tworzeniem bądź przetwarzaniem informacji. Na informacje takowe składałyby się m.in. dane dotyczące projektów, informacje techniczne i technologiczne, informacje odnoszące się do struktury organizacyjnej, przepływu dokumentacji etc., jak również informacje handlowe, odnoszące się do np. rejestrów, świadectw i spisów handlowych (dane dotyczące klientów, wielkości obrotów, cenników, marketingu, rynków zbytu etc.). Poufną może zostać również indywidualna informacja, już istniejąca lub mająca dopiero powstać.

Zakwalifikować informację jako tajną można na kilka sposobów, w tym poprzez:

• nadanie danemu dokumentowi specjalnego oznaczenia (klauzula tajności),

• wydanie określonej dyspozycji przez osobę władną do podejmowania decyzji o ujawnieniu/utajnieniu informacji, np. szef komórki organizacyjnej,

• fizyczne umieszczenie dokumentu w strzeżonym pomieszczeniu/sejfie.

Odnośnie do osób wykonujących funkcje publiczne udostępniana powinna być większość informacji związanych z pełnionymi przez nie funkcjami. Dotyczy to również informacji ze sfery życia prywatnego (np. znajdujących się w oświadczeniach majątkowych), które to nie podlegają ograniczeniu ze względu na prywatność. Istnieje jednak kategoria informacji o charakterze prywatnym, niepodlegających ujawnieniu. W grupie tej znajdują się m.in. informacje dotyczące spraw intymnych osób pełniących funkcje publiczne.

Stronie, której odmówiono dostępu do informacji publicznej, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu. W przypadku odmowy uzasadnianej względami ochrony danych osobowych, prawem do prywatności oraz tajemnicą inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, strona ta może wnieść powództwo do sądu powszechnego o udostępnienie informacji.

OD KOGO INFORMACJA

Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

• organy władzy publicznej,

• organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

• podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

• podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

• podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

MARCIN KOWALCZYK

marcin.kowalczyk@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

Art. 31 i 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Regulaminy pracy w wybranych jednostkach samorządu terytorialnego (PDF)
Regulaminy pracy w wybranych jednostkach samorządu terytorialnego (PDF)
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Świadczenie motywacyjne dla żołnierzy zawodowych: 1500 zł albo 2500 zł. 900 zł miesięcznie na zakwaterowanie
    Nowość dla żołnierzy zawodowych: świadczenie motywacyjne w wysokości 1500 zł dla żołnierzy ze stażem od 25 do 28 lat i 6 miesięcy oraz 2500 zł dla żołnierzy z wyższym stażem. A także tzw. gwarancja zakwaterowania.
    Dobrowolna służba wojskowa. 4560 zł miesięcznie za cały okres szkolenia. [Poradnik i wzór wniosku o wstąpienie do wojska]
    21 maja rozpoczął się nabór do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej; obejmuje ona 2 etapy: 28-dniowe szkolenie podstawowe i maksymalnie 11-miesięczne szkolenie specjalistyczne; żołnierze w trakcie szkolenia otrzymają wynagrodzenie jak żołnierze zawodowi, będą mieć też prawo do urlopu.
    Prof. Szuster-Ciesielska: spada odporność populacyjna przeciwko COVID-19, potrzebna kolejna kampania szczepień
    Spada odporność populacyjna przeciwko COVID-19, przed nami kolejna, jeszcze trudniejsza kampania szczepień – powiedziała PAP prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska, wirusolog z Lublina. Ostrzegła, że wariant Omikron nie jest żadną naturalną szczepionką i wciąż zagraża nam Delta. Specjalistka jest naukowcem, pracuje w Katedrze Wirusologii i Immunologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Zwraca uwagę, że u wielu zaszczepionych osób minęło ponad pół roku od podania dawki przypominającej, zwłaszcza wśród osób starszych. A po tym okresie odporność znacząco spada, nawet u ludzi młodszych. Nadal jednak część osób, a wśród nich są nawet lekarze, jest przeciwna szczepieniom przeciwko SARS-CoV-2.
    Prof. Pyrć: szczepienie przeciw ospie wietrznej nie chroni przed ospą małpią
    Szczepienie przeciw ospie wietrznej nie chroni przed ospą małpią – twierdzi prof. Krzysztof Pyrć, wirusolog Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zapewnia natomiast, że jest inna szczepionka, która w znacznym stopniu chroni zarówno przed ospą prawdziwą, jak i małpią. Podkreśla też, że "nie ma powodów do paniki".
    Tunel pod Dworcem Wschodnim w Warszawie. Miasto i PKP PLK podpisały porozumienie
    Miasto sfinansuje projekt tunelu pod Dworcem Wschodnim a PKP PLK włączą ten projekt w dokumentację przebudowy stacji Warszawa Wschodnia. Właśnie podpisano porozumienie w tej sprawie – poinformował w poniedziałek 23 maja 2022 r. stołeczny ratusz.
    Ostatni dzień matur 2022 r.: egzaminy dwujęzyczne
    W poniedziałek, w ostatnim dniu sesji pisemnych egzaminów maturalnych, odbywają się pisemne egzaminy dwujęzyczne z matematyki, historii, geografii, biologii, chemii i z fizyki. Zdawane są w języku obcym. Przystępują do nich absolwenci klas dwujęzycznych.
    Nurek, kucharz, kierowca, operator maszyn. Takich osób szuka wojsko do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej [od 21 maja 2022 r.]
    WYKAZ UPRAWNIEŃ I KWALIFIKACJI SZCZEGÓLNIE PRZYDATNYCH W SIŁACH ZBROJNYCH RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
    Wzór wniosku o powołanie do służby wojskowej [PDF]. Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa
    Wzór wniosku o powołanie do służby wojskowej [PDF]. Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 kwietnia 2022 r. w sprawie zgłaszania się do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz uprawnień i kwalifikacji szczególnie przydatnych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Dziennik Ustaw - rok 2022 poz. 970
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 kwietnia 2022 r. w sprawie zgłaszania się do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz uprawnień i kwalifikacji szczególnie przydatnych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Dziennik Ustaw - rok 2022 poz. 970
    Wysokość minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli od 1 maja 2022 r. [Tabela, rozporządzenie w PDF]
    WYSOKOŚĆ MINIMALNYCH STAWEK WYNAGRODZENIA ZASADNICZEGO NAUCZYCIELI od 1 maja 2022 r. [Tabela, rozporządzenie]
    Mapa drogowa rozwoju geotermii w Polsce do 2040 r.
    Ministerstwo Klimatu i Środowiska opracowało „Wieloletni Program Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce”. To mapa drogowa rozwoju geotermii do 2040 roku, z perspektywą do 2050 roku.
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z informatyki [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z informatyki [PDF]
    Rejestr ciąż: w SIM będzie adnotacja o ciąży pacjentki [projekt rozporządzenia]
    W SIM pojawią się nowe dane odnoszące się do: wyrobów medycznych zaimplantowanych u pacjenta, występujących u niego alergii, wyniku grupy krwi oraz ciąży (w tym ostatnim zakresie tzw. rejestr ciąż). Dane mają identyfikować świadczenie zdrowotne, tym samym ich przekazanie do SIM będzie uzależnione od zakresu świadczenia udzielanego przez placówkę medyczną czy lekarza.
    Jak mediować w postępowaniu administracyjnym
    Mediacja jest alternatywną formą rozwiązywania sporów - również w postępowaniu administracyjnym. Jej największe zalety to możliwość znacznego przyspieszenia postępowania oraz wspólnego znalezienia rozwiązania, które zadowoli wszystkie strony. Pozwala uniknąć postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Choć daje stronom aktywny wpływ na wynik postępowania, zawsze musi zmierzać do podjęcia ustaleń dotyczących jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa.
    Powołanie zastępcy wójta - obowiązek czy wolna wola
    Władza na poziomie samorządu gminnego została podzielona pomiędzy organ kolegialny, jakim jest rada gminy, oraz organ monokratyczny, którym jest wójt. Ustawodawca, dostrzegając ryzyko związane z realizowaniem władzy wykonawczej jednoosobowo, wprowadził do systemu prawnego funkcję zastępcy wójta. Czy powołanie osoby na takie stanowisko jest jednak obowiązkowe oraz jakie konsekwencje mogą wynikać z braku powołania zastępcy?
    Kawa jest zdrowa. Lekarze zalecają 3 do 5 filiżanek dziennie. Jakim chorobom zapobiega kawa?
    Wokół kawy przez lata narosło wiele mitów. Część z nich jest wyniesiona jeszcze z czasów PRL-u, kiedy kawa często towarzyszyła papierosom i podejrzewano, że może nawet wywoływać wrzody żołądka. Jednak wieloletnie badania naukowe wykazały, że kawa ma wręcz prozdrowotne właściwości, a regularne, umiarkowane picie kawy wspiera profilaktykę wielu chorób cywilizacyjnych. Trzy–pięć filiżanek dziennie powoduje, że spada m.in. ryzyko zachorowania na cukrzycę, niektóre nowotwory czy choroby układu sercowo-naczyniowego. Dlatego kawę określa się dziś mianem „wschodzącej gwiazdy profilaktyki” i porównuje do zażywanej profilaktycznie aspiryny.
    86 mln zł od ZUS na żłobkowe
    W piątek 20 maja 2022 r. ZUS przelał na konta placówek w ramach świadczenia żłobkowego ponad 86 mln zł. Liczba dzieci, na które przyznano do tej pory dofinansowanie, wynosi ponad 65 tys. – poinformowała prezes ZUS prof. Gertruda Uścińska.
    Matura 2022 r.: informatyka i język kaszubski [20 maja 2022 r.]
    Na maturze w piątek 20 maja 2022 r. pisemny egzamin z informatyki, a po południu pisemny z języka kaszubskiego. Oba nie są obowiązkowe.
    Pensja minimalna 2023 r.: 3350 zł i 3500 zł [wzrost o 490 zł]
    Podwyżkę minimalnego wynagrodzenia od początku 2023 r. do 3350 zł, a od lipca do 3500 zł zapowiada Marlena Maląg, minister rodziny i polityki społecznej. Wypowiedź padła na posiedzeniu Rady Dialogu Społecznego w dniu 19 maja 2022 r.
    Rozporządzenie z 18 maja 2022 r. o wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Zmiana dodatków i grup zaszeregowania
    Minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela z tytułem zawodowym magistra i przygotowaniem pedagogicznym w zależności od stopnia awansu zawodowego wzrasta o kwotę od 130 zł brutto do 178 zł brutto. Weszło w życie rozporządzenie ministra edukacji i nauki dotyczące wynagrodzeń.
    Małpia ospa w Szwecji i Hiszpanii. Po chorobie powstają blizny, które utrzymują się przez kilka lat
    Małpia ospa to choroba odzwierzęca. Rezerwuarem i źródłem zakażenia dla ludzi są głównie gryzonie (zwłaszcza wiewiórki), rzadziej małpy (wbrew nazwie choroby).
    Platforma Yoopies rusza z inicjatywą wsparcia dla ukraińskich uchodźców
    Platforma Yoopies pomaga znaleźć pracę uciekinierom przed wojną
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z fizyki [PDF]
    Matura 2022 r.: arkusz egzaminacyjny z fizyki [PDF]
    Egzamin ósmoklasisty 2021/2022. Co uczeń musi wiedzieć o tegorocznym egzaminie, by mieć dobry wynik?
    Egzamin ósmoklasisty potrwa od 24 do 26 maja 2022 r. Jest obowiązkowy, a pojawienie się ucznia na egzaminie jest warunkiem ukończenia szkoły podstawowej.
    Ułatwienia dla uczniów ukraińskich na egzaminie ósmoklasisty [RPO, MEiN]
    MEiN: Przepisy na egzaminie ósmoklasisty gwarantują uczniom ukraińskim nie tylko takie samo traktowanie jak polskim, ale obejmują także wiele ułatwień i dostosowań