Kategorie

Niewykonanie obowiązku także jest korupcją

Adam Makosz
Adam Makosz
Jeżeli funkcjonariusz publiczny uzależnia od otrzymania korzyści majątkowej czynność służbową, do której wykonania był nie tylko uprawniony, lecz także zobowiązany przepisami prawa, to zachowanie takie wyczerpuje znamiona określone w par. 3 i 4 art. 228 kodeksu karnego i uzasadnia przyjęcie kumulatywnego zbiegu obu tych przepisów stosownie do art. 11 par. 2 kodeksu karnego .

Postanowienie Sądu Najwyższego Izby Karnej z 3 grudnia 2002 r.

SYGN. AKT II KKN 208/2001

 

STAN FAKTYCZNY

Krzysztof W. 11 maja 1998 r. w związku z pełnieniem obowiązków służbowych uzależnił wykonanie czynności służbowej polegającej na skierowaniu przeciwko Stanisławowi O. wniosku o ukaranie do kolegium do spraw wykroczeń od otrzymania korzyści majątkowej w kwocie 1 tys. zł. Sąd rejonowy rozpoznający tę sprawę w I instancji uznał, że zachowanie Krzysztofa W. wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 228 par. 4 kodeksu karnego (uzależnienie wykonania czynności służbowej od otrzymania korzyści majątkowej lub osobistej) i skazał go na karę dwóch lat pozbawienia wolności. Sąd I instancji orzekł także zakaz wykonywania zawodu na okres trzech lat.

Obrońca Krzysztofa W. nie zgodził się z takim wyrokiem sądu I instancji i zaskarżył go do sądu okręgowego. Sąd odwoławczy nie uznał jednak argumentacji obrońcy i utrzymał wyrok sądu I instancji w mocy. Adwokat Krzysztofa W. złożył kasację do Sądu Najwyższego. W swojej kasacji wskazał on, że zarówno sąd I instancji, jak i sąd odwoławczy niesłusznie uznały, że Krzysztof W. dopuścił się kwalifikowanej postaci przestępstwa łapownictwa biernego. Jego zdaniem oskarżony dopuścił się co najwyżej łapownictwa określonego w art. 228 par. 1 kodeksu karnego, polegającego na przyjęciu korzyści majątkowej lub osobistej w związku z pełnieniem funkcji publicznej, które zagrożone jest niższą karą. Obrońca Krzysztofa W. domagał się w związku z tym co najmniej zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.

Ze stanowiskiem obrońcy oskarżonego nie zgodził się prokurator prokuratury krajowej. Zdaniem prokuratora zachowanie oskarżonego wyczerpywało znamiona art. 228 par. 3 kodeksu karnego (przyjmowanie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z pełnieniem funkcji publicznej za zachowanie stanowiące naruszenie prawa), a nie art. 228 par. 4 kodeksu karnego (uzależnienie wykonania czynności służbowej od otrzymania korzyści majątkowej lub osobistej), jak uznał sąd I instancji i sąd odwoławczy.

UZASADNIENIE

Zdaniem Sądu Najwyższego kasacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z ogólnie przyjętymi poglądami cechą charakterystyczną zachowania się sprawcy przestępstwa z par. 4 art. 228 kodeksu karnego jest danie do zrozumienia osobie zainteresowanej czynnością służbową, że decyzja co do jej wykonania lub zaniechania zapadnie w razie wręczenia korzyści majątkowej. Zdaniem Sądu Najwyższego w rozpoznawanej sprawie zachowanie oskarżonego polegało bowiem nie tylko na wystąpieniu z inicjatywą (zażądaniu) wręczenia mu łapówki, lecz ponadto na uzależnieniu od jej otrzymania odstąpienia od wykonania czynności służbowej. Przestępstwo określone w art. 228 par. 4 kodeksu karnego może polegać zarówno na wykonaniu, jak i zaniechaniu wykonania czynności służbowej.

Sąd Najwyższy wskazał ponadto, że jeżeli funkcjonariusz publiczny uzależnia od otrzymania korzyści majątkowej czynność służbową, do której wykonania był nie tylko uprawniony, lecz także zobowiązany przepisami prawa, to zachowanie takie wyczerpuje nie tylko znamiona określone w par. 4 art. 228 kodeksu karnego, ale także par. 3 art. 228. Uzasadnione jest zatem przyjęcie kumulatywnego zbiegu obu tych przepisów stosownie do art. 11 par. 2 kodeksu karnego.

 

OPINIA

Teresa Majewska

prawnik w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, oddział Kraków

Artykuł 228 par. 3 kodeksu karnego określający kwalifikowany typ przestępstwa sprzedajności, penalizuje czyn polegający na przyjęciu przez osobę, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa. Za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa rozumie się zarówno przekroczenie uprawnień, jak i niewypełnienie obowiązków, a więc zaniechanie podjęcia czynności, które są przez prawo nakazane. Postanowienie Sądu Najwyższego stanowi potwierdzenie stanowiska, że przestępstwa z art. 228 par. 3 kodeksu karnego dopuszcza się osoba, która w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, przyjmuje łapówkę lub obietnicę jej otrzymania za zaniechanie wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Warto jednak podkreślić, że w obecnym stanie prawnym przyjęcie kumulatywnej kwalifikacji prawnej z art. 228 par. 3 i 228 par. 4 kodeksu karnego, o której wypowiedział się Sąd Najwyższy w sentencji postanowienia, może nastąpić dopiero w sytuacji, gdy sprawca nie tylko uzależnił czynność służbową, do wykonania której jest zobowiązany, od otrzymania korzyści, ale także gdy następnie przyjął on taką korzyść lub obietnicę jej otrzymania. Samo bowiem uzależnienie przez osobę pełniącą funkcję publiczną czynności służbowej od otrzymania korzyści nie realizuje opisu czynu zawartego w art. 228 par. 3 kodeksu karnego, którego znamieniem jest przyjęcie przez taką osobę korzyści majątkowej lub obietnicy jej otrzymania.


Przygotowali ADAM MAKOSZ i ARKADIUSZ JARASZEK

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
WIELKIE ŚMIAŁE CELE czyli jak inspirować siebie i innych do wysokich lotów
WIELKIE ŚMIAŁE CELE czyli jak inspirować siebie i innych do wysokich lotów
Tylko teraz
49,00 zł
59,00
Przejdź do sklepu
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Brakuje nauczycieli - czy prawo do nauki jest zagrożone?

    Prawo do nauki może być zagrożone przez brak nauczycieli.

    Do kiedy wniosek o 300+?

    Wniosek o 300+ wciąż można złożyć. Do kiedy ZUS przyjmuje wnioski o "Dobry start" w 2021 r.?

    "Dla lasu, dla ludzi" - kampania społeczna Lasów Państwowych

    Lasy Państwowe przygotowały kampanię społeczną "Dla lasu, dla ludzi". Jakie są cele kampanii?

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS - ważny termin

    Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki do ZUS to ważny dokument dla uczniów i studentów pobierających rentę rodzinną. Do kiedy należy go złożyć?

    Środki dla samorządów na działania edukacyjne

    Samorządy do 17 września 2021 r. mają otrzymać środki z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Whistleblowing – czemu sygnaliści nie zgłaszają naruszeń?

    Whistleblowing. Kluczowym testem dla systemów będzie to czy wpłyną zgłoszenia od sygnalistów i jak na nie zareagujemy. Ilu pracowników jest gotowych zgłosić nadużycie w pracy? Dlaczego pracownicy nie powiadamiają swoich pracodawców o nadużyciach w pracy?

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 - czy jest zgodny z prawem? [PODCAST]

    2 września 2021 na części terytorium Polski wprowadzono stan wyjątkowy. Jest to odpowiedź polskich władz na, trwający od kilku tygodni, kryzys uchodźczy na granicy z Białorusią. Co to właściwie oznacza dla obywateli? Czy działania rządu są zgodne z prawem? Te kwestie w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) wyjaśnia mec. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony?

    Podział uczniów na zaszczepionych i niezaszczepionych - czy jest dozwolony? Oto odpowiedź Ministra Edukacji i Nauki Przemysława Czarnka.

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży i rodziców

    Całodobowa infolinia dla dzieci, młodzieży, rodziców i już działa pod numerem telefonu 800 800 605. Można na niej uzyskać profesjonalną pomoc doświadczonych psychologów, pedagogów oraz prawników. Połączenia są bezpłatne.

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli?

    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli? Nauczyciel, który nie będzie chciał pracować przy wyższym pensum, będzie mógł odejść na wcześniejszą emeryturę na obowiązujących wcześniej zasadach – dowiedział się DGP.

    Podwyżki dla nauczycieli i wyższe pensum w 2022 r.?

    Podwyżki dla nauczycieli i wyższe pensum w 2022 roku? Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowuje kolejne propozycje dotyczące reformy systemu wynagradzania nauczycieli.

    Stan wyjątkowy a stan wojenny

    Stan wyjątkowy a stan wojenny - czym się różnią, kiedy można je wprowadzić? Jakie stany nadzwyczajne przewiduje Konstytucja?

    Stan wyjątkowy - kogo nie obowiązują ograniczenia?

    Stan wyjątkowy - kogo nie obowiązują ograniczenia? Co z weselami, pogrzebami, chrzcinami? Czy w stanie wyjątkowym mogą się odbyć wybory?

    Stypendium szkolne w 2021 r.

    Stypendium szkolne na rok szkolny 2021/2022 to jedna z dostępnych form pomocy materialnej dla uczniów. Kto i kiedy może uzyskać stypendium?

    Reforma wynagrodzeń nauczycieli 2022

    Reforma wynagrodzeń nauczycieli 2022 - minister Czarnek zapowiada podwyżki wiążące się z reformą edukacji. Ile ma wynieść pensum?

    Czy będą podwyżki dla nauczycieli w 2022 r.?

    Ile zarabiają nauczyciele? Czy projekt ustawy budżetowej na 2022 rok przewiduje podwyżki dla nauczycieli? Przedstawiamy stanowisko ZNP.

    Stan wyjątkowy w Polsce - wątpliwości RPO

    Stan wyjątkowy. RPO ma wątpliwości ws. ograniczeń pracy dziennikarzy oraz dostępu do informacji publicznej.

    Stan wyjątkowy - Sejm zdecydował

    Stan wyjątkowy - Sejm nie uchylił rozporządzenia Prezydenta. Stanem wyjątkowym są objęte 183 miejscowości na Podlasiu i Lubelszczyźnie, znajdujące się przy granicy z Białorusią.

    „Hazard? Nie daj się wciągnąć!” – akcja edukacyjna KAS

    Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) wznawia ogólnopolską akcję edukacyjną, której celem jest podniesienie świadomości o zagrożeniach związanych z uzależnieniem od hazardu i uczestnictwem w nielegalnych grach hazardowych. W poprzednich edycjach akcji zorganizowano  ponad 1,6 tys. spotkań w szkołach. Wzięło w nich udział prawie 110 tys. osób. Akcja odbywa się pod honorowym patronatem Ministra Edukacji i Nauki.

    Stan wyjątkowy - kary za łamanie zakazów

    Stan wyjątkowy - jakie kary grożą za łamanie zakazów i przebywanie na terenach przygranicznych na Podlasiu i w województwie lubelskim?

    Miasta a zmiany klimatu - projekt ustawy

    Projekt ustawy, która ma zwiększyć odporność miast na zamiany klimatu i poprawić jakość życia mieszkańców, opublikowano na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Co zawiera?

    4 lekcje z nauki online - raport

    4 lekcje z nauki online, które przygotują nas na wyzwania współczesnej edukacji - przedstawiamy wyniki Raportu #RegionyNEXERY2021.

    Obowiązkowe szczepienia dzieci w szkołach - za i przeciw

    Obowiązkowe szczepienia dzieci w szkołach - za i przeciw. Jakie jest zdanie większości Polaków? Przedstawiamy wyniki sondażu.

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 – co oznacza, ograniczenia

    Stan wyjątkowy w Polsce 2021 – co oznacza, ograniczenia. Od kiedy stan wyjątkowy i ile trwa? Gdzie i dlaczego wprowadzono stan wyjątkowy?

    Compliance - skąd brać wzory?

    Compliance - skąd brać wzorce do budowy systemów dla sygnalistów? Jakie są normy ISO?