Kategorie

Kiedy darowizna może być uznana za łapówkę

Adam Makosz
Adam Makosz
Dla istnienia przestępstwa z art. 228 par. 1 kodeksu karnego (łapownictwo), które może być popełnione umyślnie zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i wynikowym, niezbędne jest ustalenie, że w związku z pełnieniem funkcji publicznej sprawca przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę.

Kwalifikowanej postaci łapownictwa ( zagrożonej wyższą karą), o której mowa w par. 4 art. 228 kodeksu karnego, można się dopuścić tylko z zamiarem bezpośrednim. Sprawca takiego czynu swoim zamiarem i świadomością obejmuje nie tylko uzyskanie korzyści w związku z pełnioną funkcją publiczną, lecz również inne samoistne elementy przestępstwa, takie jak uzależnienie czynności od otrzymania korzyści. Darowizna wprawdzie może być również ukrytą formą łapówki i może stanowić korzyść majątkową, ale pod tym warunkiem, że w takim charakterze i z taką intencją została udzielona i przyjęta.

Wyrok Sądu Najwyższego Izby Wojskowej z 8 listopada 2005 r.

SYGN. AKT WA 30/2005

 

STAN FAKTYCZNY

Reklama

Pracownik Wojskowej Komendy Uzupełnień - Wojciech B. wykorzystując sprawowaną przez siebie funkcję, wielokrotnie przyjmował korzyści majątkowe za korzystne dla jego interesantów decyzje. Zdaniem prokuratora jego zachowanie było przestępstwem określonym w art. 228 par. 4 kodeksu karnego - uzależnianie wykonania czynności służbowej od otrzymania korzyści majątkowej lub osobistej. W trakcie postępowania sądowego okazało się jednak, że Wojciech B. co prawda przyjmował liczne prezenty od swoich interesantów, jednak nigdy nie dawał im do zrozumienia, że jeżeli takiego prezentu mu nie podarują, to jego rozstrzygnięcie będzie zupełnie inne. Z tego też względu sąd uniewinnił Wojciecha B. od zarzucanych mu czynów.

Wyrok sądu nie został zaakceptowany przez prokuratora, który złożył kasację do Sądu Najwyższego. Zdaniem prokuratora niesłusznie sąd uznał, że oskarżony przyjmował za załatwienie danej sprawy korzyści majątkowe o niskiej wartości i przez to nie popełnił przestępstwa łapownictwa.

UZASADNIENIE

Reklama

Sąd Najwyższy nie zgodził się jednak z argumentacją prokuratora. Zdaniem sądu oskarżony nigdy nie postępował w sposób skryty i zawsze podkreślał, że udzielane mu wsparcie ma charakter dobrowolny i będzie traktowane jako darowizna, na dowód czego zostanie sporządzony stosowny dokument. Sąd ustalił ponadto, że postępowanie Wojciecha B. było akceptowane przez jego przełożonych, którzy nigdy nie stawiali mu zarzutu niewłaściwego postępowania. Uznawali oni, że Wojciech B., dążąc do pokonania trudności w zaopatrzeniu instytucji, w której pracował, nie narusza przepisów prawa, prosząc interesantów o wsparcie.

Zdaniem Sądu Najwyższego dla zaistnienia przestępstwa łapownictwa z art. 228 par. 1 kodeksu karnego, niezbędne jest ustalenie, że w związku z pełnieniem funkcji publicznej sprawca przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę. Sąd uznał jednocześnie, że kwalifikowanej postaci łapownictwa, o której mowa w par. 4 art. 228 kodeksu karnego - za które grozi wyższa kara, można się dopuścić tylko z zamiarem bezpośrednim. Zdaniem Sądu Najwyższego sprawca takiego czynu swoim zamiarem i świadomością musi obejmować nie tylko uzyskanie korzyści w związku z pełnioną funkcją publiczną, lecz również musi obejmować inne samoistne elementy przestępstwa łapownictwa, jak uzależnienie czynności od otrzymania korzyści. Sąd uznał, że darowizna wprawdzie może być również ukrytą formą łapówki i może stanowić korzyść majątkową, ale pod tym warunkiem, że w takim charakterze i z taką intencją została udzielona i przyjęta.

 

OPINIA

Piotr Klepaczko

adwokat, Indywidualna Kancelaria Adwokacka

Dokonując wykładni art. 228 kodeksu karnego Sąd Najwyższy stwierdził, że darowizna może być ukrytą formą łapówki, pod warunkiem że w takich charakterze i z taką intencją została udzielona i przyjęta. Darowizna będzie stanowiła łapówkę, jeżeli zostanie wręczona w związku z pełnieniem funkcji publicznej przez sprawcę, np. pracownika samorządowego. Należy podkreślić, że nie musi to być związek z konkretną sprawą, ale również z faktem, że sprawca w ogóle jest upoważniony do dokonywania czynności określonego rodzaju, np. łapówka za przychylne załatwianie spraw w przyszłości. Z punktu widzenia odpowiedzialności karnej przyjmującego łapówkę, ustalenie intencji, z jaką interesant wręczył kwotę pieniężną, nie ma jednak znaczenia decydującego. Jeżeli nawet kwota pieniężna zostaje wręczona np. jako podziękowanie za załatwienie sprawy i na potrzeby jednostki samorządu terytorialnego, w której imieniu występuje urzędnik załatwiający sprawę, to i tak stwierdzenie związku między przyjęciem kwoty a funkcją publiczną pełnioną przez urzędnika powoduje jego odpowiedzialność karną za przestępstwo sprzedajności. Darowizna nie jest natomiast łapówką, gdy zostaje dokonana bez żadnego związku z funkcją pełnioną przez osobę publiczną, w szczególności bez związku z konkretną sprawą załatwianą przez tę osobę.


Przygotowali ADAM MAKOSZ i ARKADIUSZ JARASZEK

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    6 maja 2021
    Zakres dat:

    Przecieki na maturze 2021?

    Przecieki na maturze 2021. Pojawiają się liczne informacje, że na maturze z polskiego i z matematyki mogło dojść do przecieku. CKE złożyła zawiadomienie do prokuratury.

    Matura 2021: Czy były przecieki?

    Przecieki matura 2021. Nie milkną głosy, że na egzaminie maturalnym mogło dojść do przecieku. Co na to MEiN i CKE?

    Matura z matematyki 2021 – arkusz, odpowiedzi

    Matura z matematyki 2021 – prezentujemy arkusz CKE i odpowiedzi. Co na maturze 2021? Z jakimi zadaniami musieli się zmierzyć maturzyści?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje?

    Szczepienia uczniów przeciwko COVID-19 w wakacje? Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek odniósł się do możliwości szczepień na koronawirusa dzieci i młodzieży.

    Powrót do szkół 2021 - harmonogram, rozporządzenie

    Kiedy uczniowie wracają do szkół? W Dzienniku Ustaw ukazało się już rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki. Przedstawiamy harmonogram powrotu do nauki stacjonarnej.

    Matura z polskiego 2021 – arkusz CKE

    Matura 2021 z polskiego - arkusz CKE. Co na maturze 2021? Sprawdź jakie zadania, lektury i tematy rozprawek maturalnych pojawiły się na egzaminie. Pobierz arkusz.

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek

    Matura z polskiego 2021 – tematy rozprawek. Jakie lektury pojawiły się na maturze z polskiego 2021? Sprawdź tematy wypracowań.

    Matura 2021 – arkusze CKE, kiedy wyniki

    Matura 2021 – arkusze CKE. Kiedy poznamy zadania z tegorocznych matur oraz wyniki egzaminów?

    Matura 2021 - harmonogram egzaminów

    Matura 2021 - przedstawiamy terminy egzaminów. Matury zaczynają się już 4 maja i potrwają do 20 maja 2021 roku. Sprawdź harmonogram dzień po dniu.

    Matura 2021 – jakie przedmioty najczęściej wybierają maturzyści?

    Matura 2021 - jakie przedmioty na poziomie rozszerzonym najczęściej zdają tegoroczni maturzyści? Co trzeba zdać na maturze?

    Druga dawka szczepienia dla nauczycieli a matury

    Szczepienia nauczycieli - czy druga dawka szczepienia przeciwko COVID-19 zostanie przełożona ze względu na matury?

    Od 1 maja większa dostępność obiektów sportowych. Muzea i galerie otwarte od 4 maja

    Obiekty sportowe, muzea i galerie. Z początkiem maja wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące ograniczeń wynikających ze stanu pandemii. Zgodnie z opublikowanym 29 kwietnia rozporządzeniem Rady Ministrów, od soboty, 1 maja, na obiektach sportowych na świeżym powietrzu będzie mogło przebywać jednocześnie do 50 osób. Także od soboty na baseny oraz zamknięte obiekty sportowe mogą wrócić zorganizowane grupy dzieci i młodzieży. 4 maja działalność w reżimie sanitarnym mogą wznowić muzea, galerie sztuki oraz inne instytucje kultury prowadzące działalność wystawienniczą.

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - czy będą powiązane z pensją minimalną?

    Zmiany w wynagrodzeniach nauczycieli - jakie są propozycje Ministerstwa Edukacji i Nauki? Czy wynagrodzenia nauczycieli będą powiązane z pensją minimalną lub średnim wynagrodzeniem? Czy będą podwyżki dla nauczycieli?

    Szczepienie przeciw COVID-19 bez rejestracji w majówkę

    Szczepienie przeciw COVID-19 - zaszczep się w majówkę w Warszawie bez rejestracji. Kto będzie mógł się zaszczepić? Gdzie to zrobić?

    Nowe dowody osobiste - czy są bezpieczniejsze?

    Nowe dowody osobiste zaczną być wydawane od 2 sierpnia 2021 roku. Czy są bezpieczniejsze? Czy rządowa aplikacja mObywatel ochroni nas przed kradzieżą danych osobowych?

    Systemy dla sygnalistów w gminach - badania, problemy

    Jakimi kanałami pracownicy urzędu mogą zgłaszać nieprawidłowości według deklaracji gmin? Czy ankietowane gminy dopuszczają możliwość anonimowego zgłaszania nieprawidłowości?

    Czy studenci wrócą na uczelnię w październiku 2021?

    Czy studenci wrócą na uczelnie w październiku 2021? Ministerstwo Edukacji i Nauki ma przygotowane kilka scenariuszy na naukę w roku akademickim 2021/2022.

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski

    Fundusz Odbudowy - unijne środki dla Polski. Jakie środki dla Polski zakłada unijny budżet na lata 2021-2027? Czym jest Krajowy Plan Odbudowy?

    Szczepienie przeciwko COVID-19 osób w wieku 18-39 lat

    Rejestracja na szczepienie COVID. Od 30 kwietnia e-skierowanie na szczepienie przeciw COVID-19 będą otrzymywać osoby w wieku 39-18 lat.

    Powrót do nauki stacjonarnej w szkołach – maj 2021

    Powrót do szkół nastąpi już po majówce. Najpierw do nauki stacjonarnej wrócą klasy 1-3 szkoły podstawowej, następnie starsi uczniowie. Sprawdź harmonogram powrotu do szkół w maju 2021 roku.

    Odbiór świadectw ukończenia liceum lub technikum 2021

    Odbiór świadectw ukończenia liceum lub technikum 2021. Jak powinno to wyglądać w obecnym roku szkolnym?

    Uproszczona rekrutacja na zagraniczne uczelnie w 2021 r.

    Rekrutacja na studia za granicą - jakie ułatwienia dla polskich studentów przygotowały zagraniczne uczelnie?

    Paszporty covidowe od czerwca 2021 r.?

    Paszport covidowy - czym jest? Od kiedy ma wejść w życie? Czy cyfrowe zaświadczenia o szczepieniu ułatwią wakacyjne podróże w UE?

    Edukacja domowa – dla kogo, jak wygląda?

    Edukacja domowa – czym jest? Jak zacząć? Czy potrzebna jest opinia poradni? Jakie zmiany w nauczaniu domowym wejdą w życie w 2021 r.?

    Rehabilitacja po COVID-19 - co gwarantuje NFZ?

    Rehabilitacja po COVID-19. 26 kwietnia 2021 r. Narodowy Fundusz Zdrowia rozszerzył program rehabilitacji pocovidowej ogłoszony 10 kwietnia br. Teraz pacjenci, którzy przeszli COVID-19, skorzystają z zabiegów rehabilitacyjnych także w gabinecie fizjoterapii, a nawet w domu. Dzięki profesjonalnym i indywidualnym zabiegom fizjoterapeutycznym osoby po chorobie szybciej odzyskają siły i wrócą do codziennych aktywności.