Kategorie

Kto rozstrzyga spory pracownicze w samorządzie

Jarosław Żarowski
inforCMS
Spraw spornych związanych ze stosunkiem pracy w samorządach nie należy traktować jako postępowań administracyjnych. Właściwe do ich rozpatrzenia są sądy pracy.

Kwestie sporne, dotyczące np. wypłat odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wśród pracowników samorządowych, rozstrzyga sąd pracy.

Do sądu powszechnego, a nie administracyjnego

Reklama

Pracownik samorządowy, który był zatrudniony w urzędzie gminy na podstawie wyboru, po rozwiązaniu stosunku pracy w związku z upływem kadencji wystąpił do wójta o wypłatę odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Otrzymał odpowiedź, że zobowiązania wobec niego będą realizowane, ale w miarę możliwości finansowych gminy. Skargi na wójta, kierowane przez byłego pracownika do rady gminy i wojewody, nie zmieniły sytuacji, dopiero wniesienie pozwu do Sądu Rejonowego w Sandomierzu, który wyrokiem z 11 kwietnia 2007 r. zasądził wypłatę należnej kwoty wraz z odsetkami od urzędu gminy, doprowadziło do wypłaty świadczeń (sygn. akt IV P 25/07).

Były pracownik wniósł skargę na bezczynność wójta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Kielcach. Sąd ten postanowieniem z 1 kwietnia 2009 r. skargę odrzucił, odmawiając jej merytorycznego rozpoznania (sygn. akt II SAB/Ke 12/09).

W uzasadnieniu WSA wskazał, że sądy administracyjne mogą orzekać w sprawach dotyczących skarg na bezczynność organów administracji tylko w następujących przypadkach:

• decyzji administracyjnych,

• postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty,

• postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

• innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,

• pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.

– art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a.

Reklama

Skarżący zakwestionował bezczynność wójta w sprawie z zakresu stosunku pracy, która podlega rozpatrywaniu nie przez sąd administracyjny, lecz powszechny. Powołał się na art. 14a ust. 1 nieobowiązującej już ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (dalej: ustawa z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych) stanowiący, że pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku pracy na podstawie wyboru, z którym został rozwiązany stosunek pracy w związku z upływem kadencji, przysługuje odprawa w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia obliczonego według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.

Stosunek prawny łączący skarżącego z wójtem nie ma zatem charakteru administracyjnoprawnego, a wójt w tym zakresie nie wydaje żadnych decyzji, postanowień bądź też innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa we wspomnianych przepisach art. 3 § 2 p.p.s.a. – stwierdził WSA.

Właściwość sądów pracy do rozpoznawania sporów ze stosunku pracy pracowników samorządowych uznało też Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym (dalej: SN) w postanowieniu z 4 października 1996 r. (sygn. akt III KKO 1/96).

Sprawa dotyczyła Andrzeja G., będącego pracownikiem urzędu miasta zatrudnionym na podstawie mianowania. Burmistrz wypowiedział mu stosunek pracy w zakresie stanowiska pracy, z czym Andrzej G. nie chciał się zgodzić. Rozpatrzenia jego odwołania odmówiły jednak:

• Samorządowe Kolegium Odwoławcze, będące w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego; dalej: k.p.a.),

• Sąd Rejonowy – Sąd Pracy.

Obie instytucje uznały, że są niewłaściwe do rozpoznania sprawy.

Kolegium Kompetencyjne przy SN wskazało, że spory ze stosunku pracy pracowników samorządowych rozpoznają sądy pracy (art. 31 ust. 2 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych). Regulacja ta odnosi się do wszystkich zatrudnionych w instytucjach, w których wówczas stosowano wymienioną ustawę, bez względu na podstawę nawiązania stosunku pracy.

Obecnie obowiązująca ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych w art. 43 ust. 2 zawiera praktycznie identyczny przepis, jak art. 31 ust. 2 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych.

Mianowanie a prawo pracy

Mianowanie pracownika samorządowego jest czynnością prawną z zakresu prawa pracy, do której nie mają zastosowania przepisy k.p.a. – stwierdził z kolei SN w wyroku z 23 listopada 2004 r. (sygn. akt I PK 35/04).

Barbara K. została zwolniona z pracy w Zarządzie Cmentarzy Komunalnych (dalej: ZCK). Pracodawca uzasadnił zwolnienie faktem, że Barbara K. długo przebywała na zwolnieniu lekarskim (od pół roku) i z tego powodu utraciła prawo do zasiłku chorobowego. Taka przesłanka była dopuszczalna przy rozwiązaniu umowy o pracę, ale nie przy rozwiązaniu stosunku pracy z samorządowym pracownikiem mianowanym. Istniał zaś spór, czy podstawę zatrudnienia Barbary K. stanowiła umowa o pracę, czy też mianowanie. Zwolniona pracownica najpierw była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, potem dyrektor ZCK mianował ją na kierownicze stanowisko. Zarząd Cmentarzy Komunalnych stwierdził jednak po pewnym czasie, że akt mianowania jest wadliwy i był od początku nieważny.

Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w wyroku z 19 maja 2003 r. i Sąd Okręgowy w Krakowie w wyroku z 18 listopada 2003 r. uznały, że mianowanie jest decyzją administracyjną, która podlega przepisom prawa pracy, ale także przepisom k.p.a, w szczególności w zakresie procedury stwierdzenia nieważności. Skoro sąd powszechny nie ma kompetencji do kontroli decyzji administracyjnych, to nie może badać ważności mianowania, ale jest nim związany. W efekcie Barbara K. została przywrócona do pracy.

Sąd Najwyższy nie zgodził się z takim stanowiskiem. Wskazał, że pracownicy samorządowi, także zatrudnieni na podstawie mianowania, są podmiotami stosunków pracy. Nie zachodzi więc stosunek administracyjnoprawny, ale stosunek pracy na podstawie mianowania w rozumieniu prawa pracy, tak jak to ujmuje art. 76 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.). Odniesieniem jest przede wszystkim ustawa o pracownikach samorządowych, a w zakresie nią nieuregulowanym – k.p. i inne przepisy prawa pracy.

Sąd Najwyższy przytoczył wspomniany już przepis art. 31 ust. 2 starej ustawy o pracownikach samorządowych. Przekazując Sądowi Okręgowemu sprawę do ponownego rozpoznania, SN stwierdził, że powinien on rozstrzygnąć spór o zgodność z prawem aktu mianowania.

Jarosław Żarowski

Podstawy prawne:

• Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458)

• Ustawa z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 53, poz. 433)

• Ustawa z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 98, poz. 1070; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 56, poz. 459)

• Ustawa z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1593; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. nr 170, poz. 1218) – nieobowiązująca

• Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 99, poz. 825)

• Ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. nr 229, poz. 1539)

 

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    12 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.