Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rozporządzenie o stanie wyjątkowym - nieprawidłowości

Rozporządzenie o stanie wyjątkowym - nieprawidłowości zgłoszone przez RPO
Rozporządzenie o stanie wyjątkowym - nieprawidłowości zgłoszone przez RPO
Rozporządzenie Rady Ministrów o stanie wyjątkowym - jakie nieprawidłowości Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił do premiera?

Stan wyjątkowy - nieprawidłowości w rozporządzeniu RM

  • Rząd wykroczył poza ograniczenia praw jednostki zakreślone w rozporządzeniu Prezydenta RP o stanie wyjątkowym, które dotyczą zakazu przebywania w ustalonym czasie i w oznaczonych miejscach, obiektach i obszarach
  • Zamiast uszczegółowić te ograniczenia, rząd je poszerzył - wprowadził powszechny zakaz przebywania na całym obszarze stanu wyjątkowego i przez cały czas jego trwania
  • Rada Ministrów powinna zaś była oznaczyć poszczególne miejsca, obiekty i obszary, gdzie obowiązuje zakaz przebywania, a także określić jego przedział czasowy
  • W efekcie doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad wydawania rozporządzeń (art. 92 Konstytucji) oraz wolności poruszania się po terytorium Polski (art. 52)

Rzecznik Praw Obywatelskich apeluje do premiera Mateusza Morawieckiego o odpowiednią inicjatywę legislacyjną w celu usunięcia rozbieżności między oboma rozporządzeniami.

Do RPO zwrócił się Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, prosząc o podjęcie działań gwarantujących możliwość świadczenia na obszarze stanu wyjątkowego pomocy prawnej w ramach ustawowych zadań adwokatury. W Biurze RPO dokonano analizy odpowiednich przepisów. 

Zakaz przebywania w ustalonym czasie w oznaczonych miejscach, obiektach i obszarach na tym obszarze.

Na wprowadzanie zakazów przebywania w ustalonym czasie i w oznaczonych miejscach, obiektach i obszarach pozwala ustawa z 21 czerwca 2002 r. o stanie wyjątkowym.

Z rozporządzenia Prezydenta RP z 2 września 2021 r. w sprawie wprowadzenia stanu wyjątkowego na obszarze części woj. podlaskiego i lubelskiego wynikają ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela. Obowiązuje m.in. zakaz przebywania w ustalonym czasie w oznaczonych miejscach, obiektach i obszarach na tym obszarze.

Zgodnie z ustawą o stanie wyjątkowym Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzeń, szczegółowy tryb i sposoby oraz obszarowy, podmiotowy i przedmiotowy zakres wprowadzenia i stosowania ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela ustalonych przez Prezydenta RP. Rząd  - w granicach wyznaczonych rozporządzeniem Prezydenta RP – powinien uszczegółowić ograniczenia praw jednostki, uwzględniając w możliwym stopniu minimalizację indywidualnych i społecznych uciążliwości. 

2 września 2021 r, Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie ograniczeń wolności i praw w związku z obowiązywaniem stanu wyjątkowego. Wprowadziło ono m.in. zakaz przebywania na obszarze objętym stanem wyjątkowym, obowiązujący całą dobę. 

Jednak porównanie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta RP oraz § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów prowadzi do wniosku, że Rada Ministrów wykroczyła poza granice ograniczeń praw jednostki zakreślone w rozporządzeniu Prezydenta RP. 

Zgodnie bowiem z rozporządzeniem Prezydenta RP, zakaz przebywania dotyczy oznaczonych miejsc, obiektów i obszarów położonych na terenie objętym stanem wyjątkowym. Ma on charakter punktowy i obejmuje poszczególne miejsca, obiekty, a także wyodrębnione obszary. Ponadto nie obowiązuje on przez cały czas trwania stanu wyjątkowego, lecz w miejscach, obiektach i obszarach w „ustalonym czasie”, a więc w czasie wyodrębnionym z czasu trwania stanu wyjątkowego.  

Rada Ministrów była zatem uprawniona jedynie do uszczegółowienia wprowadzonych przez Prezydenta RP ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela. Powinna była zatem oznaczyć poszczególne miejsca, obiekty i obszary, położone na terenie objętym stanem wyjątkowym, w których obowiązuje zakaz przebywania i w ten sposób doprecyzować zakres obszarowy i przedmiotowy ograniczenia konstytucyjnej wolności poruszania się. Powinna była też ustalić przedział czasowy, w którym obowiązuje zakaz przebywania. Ponadto mogła ustalić krąg podmiotów objętych tym zakazem.

Rada Ministrów nie postąpiła jednak w ten sposób - wprowadziła powszechny zakaz przebywania na całym obszarze objętym stanem wyjątkowym, z wyłączeniem osób i sytuacji określonych w § 2 rozporządzenia. A zakaz przebywania obowiązuje całą dobę, a więc w praktyce - przez cały czas trwania stanu wyjątkowego. 

Rozporządzenie RM a ustawa o stanie wyjątkowym i Konstytucja

Dlatego w ocenie RPO § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów wykracza poza granice zakreślone w art. 22 ust. 1 ustawy o stanie wyjątkowym. Nie uszczegóławia bowiem dopuszczonych przez Prezydenta RP ograniczeń, lecz je poszerza. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Ten sposób stanowienia prawa narusza też art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy o stanie wyjątkowym. Wynika z niego prawny obowiązek określenia na obszarze obowiązywania stanu wyjątkowego sprecyzowanych miejsc, obiektów oraz obszarów, na których wyłączone jest korzystanie przez każdego z wolności poruszania się po terytorium RP oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu (art. 52 ust. 1 Konstytucji). Przepis ten nie uzasadnia natomiast wprowadzenia powszechnego zakazu korzystania z tej wolności konstytucyjnej na obszarze stanu wyjątkowego. 

Takie skorzystanie z kompetencji normodawczych przez Radę Ministrów doprowadziło zatem także do naruszenia art. 52 ust. 1 i 3 Konstytucji. Rada Ministrów wykroczyła bowiem poza ramy ustawowe.

Ponadto RPO wskazuje premierowi, że nadal nie otrzymał odpowiedzi na swe wystąpienie generalne z 6 września 2021 r. z uwagami dotyczącymi ograniczeń praw i wolności w związku z wprowadzonym  stanem wyjątkowym. Zgodnie z ustawą o RPO organ, organizacja lub instytucja, do których zostało skierowane wystąpienie, obowiązane są bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż  w terminie 30 dni, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku.    

VII.565.2021

Załączniki:

Dokument

RPO_do_premiera_13.10.2021.pdf

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Tylko teraz
29,00 zł
39,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Rzecznik Praw Obywatelskich
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    30 lis 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dotacja oświatowa na 2,5-letniego przedszkolaka
    Czy dotacja oświatowa obejmuje 2,5-letniego przedszkolaka? Czy gmina przekazuje całą dotację, gdy dziecko zostaje przyjęte do przedszkola w trakcie miesiąca?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    COVID: Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce
    Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce szansą na uniknięcie zmory kwarantanny.
    Nabór wniosków „Dobry Start” do 30 listopada 2021 r.
    Tylko do końca listopada można składać wnioski o wypłatę szkolnej wyprawki w ramach programu "Dobry Start".
    Zakaz sprzedaży aut spalinowych w 2035 r.
    Wprowadzenie zakazu sprzedaży aut spalinowych w 2035 r. wymaga natychmiastowych działań prawnych.
    Jak zmieniło się życie w strefie stanu wyjątkowego? [PODCAST]
    Stan wyjątkowy. Działania pomocowe na rzecz uchodźców, mieszkańcy Podlasia podejmują już od września 2021. O tym, jakie są motywacje pomagających, ile ich to naprawdę kosztuje i jak zmieniła się codzienność w strefie stanu wyjątkowego w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) opowiada Joanna Łapińska z Białowiejskiej Akcji Humanitarnej. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego odcinka podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".
    Whistleblowing – rejestr zgłoszeń
    Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym.
    Co buduje odporność na SARS-CoV-2
    Sprawdź co buduje odporność na SARS-CoV-2.
    Czy będzie kara dla pracodawcy za przymuszanie do szczepień
    Pracodawca nie zostanie ukarany za przymuszanie pracowników do szczepień.
    Program modernizacji służb mundurowych 2022-2025
    Projekt ustawy o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022-2025” oraz o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra spraw wewnętrznych i administracji przyjęty przez Radę Ministrów.
    Zwalczanie dopingu w sporcie - zmiany
    Ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie, przedłożony przez ministra sportu i turystyki.
    Spółdzielcy chcą modyfikacji naliczania opłat za śmieci
    Spółdzielcy chcą modyfikacji naliczania opłat za śmieci. Nowa metoda powiązana jest z metrażem mieszkania.
    Coraz więcej młodych pacjentów z COVID-19
    Rośnie liczba młodych pacjentów, a także dzieci z potwierdzonym zakażeniem koronawirusem, a przebieg jest coraz cięższy.
    Szczepienia czy restrykcje - co lepiej chroni przed zakażeniem COVID-19
    Szczepienia lepiej chronią przed zakażeniem COVID-19 niż restrykcje.
    COVID-19: Trzecia dawka szczepionki wcześniej niż po pół roku
    Trzecia dawka szczepionki - kiedy, gdzie i dla kogo?
    Whistleblowing – regulamin przyjmowania zgłoszeń i prowadzenia działań następczych
    Whistleblowing - regulamin. Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Pojawił się projekt ustawy. Coraz częściej pojawiają się zapytania ofertowe dotyczące regulaminu zgłoszeń wewnętrznych.
    Wyniki rekrutacji na studia w roku akademickim 2021/2022
    Wyniki rekrutacji na studia w roku akademickim 2021/2022 w uczelniach nadzorowanych przez Ministra Edukacji i Nauki.
    „Laboratoria Przyszłości” – termin składania wniosków przedłużony
    „Laboratoria Przyszłości” – termin składania wniosków przedłużony do 30 listopada!
    Wzmocnienie roli kuratora oświaty – projekt
    Wzmocnienie roli kuratora oświaty – projekt ustawy przyjęty przez Radę Ministrów.
    Umowa o pracę to informacja publiczna
    Umowa o pracę - informacja publiczna. Treść umowy o pracę osoby pełniącej funkcję publiczną stanowi informację publiczną. Z takiej umowy mogą wynikać kwestie dotyczące dysponowania majątkiem publicznym oraz zasady działania danej jednostki, a te podlegają upublicznieniu. Nie oznacza to jednak wyłączenia ochrony prywatności. Organ zobowiązany jest do ustalenia, czy informacja nie narusza godności i intymności osoby, której dotyczy. Takie stanowisko wynika z orzeczenia NSA.
    Rekrutacja pracownika samorządowego
    Rekrutacja pracownika samorządowego stanowi spore wyzwanie dla współczesnych samorządów z uwagi na dużą konkurencję podmiotów prywatnych. Konkurencja na rynku pracy nie jest jednak jedynym problemem w procesie rekrutacji. Ciągle aktualna jest kwestia prawidłowości stosowania obowiązujących przepisów warunkujących proces zatrudnienia w jednostkach samorządowych.
    Budżet samorządu 2022 - planowanie krok po kroku
    Budżet samorządu 2022. W samorządach trwają prace nad projektem przyszłorocznych budżetów. Jak prawidłowo procedować budżet na 2022 rok, który będzie uwzględniał wskazówki resortu finansów oraz wszelkie zmiany w przepisach mające wpływ na kształtowanie budżetu w jednostkach sektora finansów publicznych - przedstawiamy krok po kroku.
    Sejm przyjął poprawki Senatu do noweli Prawo o ruchu drogowym
    Sejm wprowadził poprawki do Prawa o ruchu drogowym, w tym zmianę zwiększającą limit na wsparcie budowy obwodnic miast w ciągach dróg wojewódzkich.
    Sejm przyjął część poprawek do noweli przepisów o opiece zdrowotnej po brexicie
    Sejm opowiedział się za częścią poprawek Senatu do noweli ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zakładającej m.in. możliwość korzystania z nich w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na podobnych zasadach, jak przed wyjściem tych krajów z UE.
    Wnioski dla Rudy Śląskiej z oceny wykonania Gminnego Programu Rewitalizacji
    Rozwój systemu komunikacji oraz sieci funkcjonalnych połączeń w mieście, rozwijanie miejsc spotkań mieszkańców czy działania na rzecz zatrzymania młodych ludzi – to wnioski z ewaluacji Gminnego Programu Rewitalizacji obowiązującego w Rudzie Śląskiej od 2018 r.