Port w Helu. Plan zagospodarowania przestrzennego ustali rząd

Port w Helu objęty jest obecnie planem zagospodarowania morskich wód wewnętrznych, który rząd przyjął wydając odpowiednie rozporządzenie w 2021 r. Plan ten określono w skali 1:200 000, dlatego też określany jest skrótowo jako „PZP POM 1:200 000”. Właśnie mała skala planu stanowi jego istotną wadę. Urzędnicy Ministerstwa Infrastruktury uznali, że plan z 2021 r. nie przystaje dokładnością do potrzeb rozwojowych portu morskiego w Helu. PZP POM 1:200 000 dla obszaru objętego planem, wyznacza jeden akwen o funkcji podstawowej funkcjonowanie portu lub przystani. Tymczasem stosunki przestrzenne w tym akwenie są zdecydowanie bardziej złożone – czytamy w uzasadnieniu projektu – i wymagają bardziej szczegółowej regulacji. Ponadto dla wód wewnętrznych portu morskiego w Helu nie ma obecnie żadnej regulacji z zakresu planowania przestrzennego, gdyż PZP POM 1:200 000 ich nie obejmuje. Dlatego też resort infrastruktury zainicjował prace nad nowym planem zagospodarowania przestrzennego, który obejmie sam port morski w Helu. Odpowiedzialny jest za nie sekretarz stanu w MI Marek Gróbarczyk. Projekt rozporządzenia w tej sprawie umieszczono w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Port w Helu – cele planu zagospodarowania

Głównym celem przyjęcia planu zagospodarowania przestrzennego portu w Helu jest – jak deklarują autorzy projektu – uregulowanie zagospodarowania i użytkowania obszarów morskich na terenie portu helskiego. Zgodnie z zamiarami planistów z resortu infrastruktury plan ma „umożliwić koordynację funkcjonalną i terytorialną różnorodnych działań przestrzennych, w tym w szczególności realizację przedsięwzięć inwestycyjnych na obszarach morskich w sposób zrównoważony, tj. zapewniający efektywne wykorzystanie ich cech, zasobów i właściwości dla różnych celów społecznych i gospodarczych”. Ponadto plan ma pozwolić „ograniczyć konflikty między użytkownikami oraz z otoczeniem, zapewnić trwałość nieodnawialnych zasobów i procesów przyrodniczych w perspektywie obecnego i kolejnych pokoleń, a także umożliwi osiągnięcie celów wynikających z krajowych dokumentów strategicznych”. 

Nowy plan zagospodarowania przestrzennego portu helskiego będzie – jak zakładają urzędnicy MI – narzędziem równoważenia interesów wykorzystania przestrzeni morskiej, „ponieważ diagnozuje przestrzenne uwarunkowania rozwoju, określa elementy składowe struktury przestrzennej i ich wzajemne relacje oraz wskazuje ich pożądany kształt”. 

Ponadto plan ma wprowadzać istotne zakazy i ograniczenia odnoszące się do korzystania z obszarów morskich, rozstrzygać o rozmieszczeniu w tych obszarach inwestycji celu publicznego, kierunkach rozwoju transportu i infrastruktury technicznej oraz określać obszary i warunki ochrony środowiska i dziedzictwa kulturowego, uprawiania rybołówstwa, a także poszukiwania oraz rozpoznawania kopalin.

Plan portu w Helu ustali priorytety i funkcje 

Plan będzie przyznawał priorytety wybranym sposobom wykorzystania i zapewniał spójność całości proponowanych rozwiązań – zapewniają autorzy projektu. Według nich służyć temu będzie ustalanie dla akwenów wydzielonym w planie funkcji podstawowej określającej wiodące przeznaczenie akwenu, którego nie mogą zakłócać w sposób trwały inne sposoby jego wykorzystania. 

Plan podstawą działań w porcie helskim

Autorzy projektu po przeanalizowaniu uwarunkować dotyczących portu w Helu wskazują na potrzebę zabezpieczenia przestrzeni morskiej dla takich działań jak:

• rozbudowa portu morskiego w Helu w sposób zrównoważony,
• rozwój portu morskiego Hel-Zachód,
• funkcjonowanie Morskiego Portu Wojennego Hel-Zachód,
• zapewnienie możliwości rozwoju i bezpieczeństwa żeglugi morskiej,
• rozwój i utrzymanie sieci infrastruktury technicznej,
• trwały i zrównoważony rozwój turystyki nadmorskiej i morskiej,
• ochrona podwodnego dziedzictwa kulturowego,
• ochrona środowiska i przyrody z uwzględnieniem prognozowanych zmian klimatycznych, przede wszystkim form ochrony przyrody, jakości wód i osadów dennych, ochrony brzegu morskiego, ochrony przeciwpowodziowej,
• zachowanie funkcji rybołówstwa poprzez ochroną obszarów cennych dla ichtiofauny, zapewnienie warunków bezpiecznej migracji ryb dwuśrodowiskowych, zapewnienie warunków do transportu oraz przeładunku ryb w porcie.

Projektowany plan zagospodarowania przestrzennego portu w Helu w intencjach jego autorów ma posłużyć realizacji celów priorytetowych dla polskich obszarów morskich, do których ich zdaniem należą:

• wsparcie zrównoważonego rozwoju w sektorze morskim z uwzględnieniem aspektów gospodarczych, społecznych i środowiskowych, w tym poprawę stanu środowiska i odporności na zmiany klimatu,
• zapewnienie obronności i bezpieczeństwa państwa,
• zapewnienie koordynacji działań podmiotów i sposobów wykorzystania morza, spójne zarządzanie obszarami morskimi i nadmorskimi, w tym zasobami Morza Bałtyckiego,
• wzmocnienie pozycji portów morskich, zwiększenie konkurencyjności transportu morskiego oraz zapewnienie bezpieczeństwa morskiego,
• oszczędne korzystanie z przestrzeni, pozostawiające możliwie wiele miejsca pod przyszłe, w tym również nieznane, sposoby korzystania z morza.