REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dziady i Bal Wszystkich Świętych zamiast Halloween?

cmentarz
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Wszystkich Świętych. Odwiedzanie cmentarzy i palenie świec 1 listopada to wcale nie taki stary zwyczaj. Wcześniej to w domach czczono zmarłych, wierzono, że dusze wracają do swoich rodzin. 

Odwiedzanie cmentarzy to nie taka stara tradycja 

Rzeszowski etnograf Andrzej Karczmarzewski w rozmowie z PAP przypomniał, że powszechne dzisiaj odwiedzanie cmentarzy zaczęło się dopiero w XIX stuleciu, a zwyczaj strojenia grobów zielonymi gałązkami, krzyżami z szyszek i zapalonym światłem jest jeszcze młodszy. Pojawił się w okresie międzywojennym.

REKLAMA

„Chociaż tradycja światła związana z tradycją kultu zmarłych znana była dużo wcześniej. Ale wtedy światło, ogień, czyli symbol życia, palono w miejscach, gdzie spodziewano się przybycia dusz - na rozstajach dróg, łąkach, nieużytkach” - opowiadał Karczmarzewski.

Zwyczaj zapalania ognia praktykowany w XVI-XVII wieku wynikał z ówczesnych wierzeń.

W tradycji ludowej każde przesilenie w naturze to czas siłowania się dwóch mocy: jasności i ciemności. Wierzono, że właśnie w tym czasie granica między światem żywych i zmarłych jest nikła, a dusze przodków, czyli dziadów, przychodzą do swoich domów. Stąd też dawna nazwa święta – Dziady” - wyjaśniła kierowniczka Muzeum Etnograficznego w Rzeszowie Elżbieta Dudek-Młynarska.

Aby powracające zza światów dusze mogły się ogrzać w domach wzniecano ogień. Właśnie stąd wzięło się obecne zapalanie zniczy na grobach.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Dziady - kim były?

REKLAMA

Dziadami nazywano tylko dusze przodków zmarłych śmiercią naturalną. Natomiast obawiano się tych, którzy zmarli śmiercią tragiczną lub samobójczą, ponieważ ich dusze nie zaznały spokoju wiecznego. Skazani byli oni na wieczne błąkanie się po ziemi, jako demony.

Nie była wówczas znana modlitwa za dusze, w formie praktykowanej współcześnie. Początki chrześcijańskiej tradycji modlitwy za dusze zmarłych, jakie znamy dzisiaj, sięgają VII wieku, gdy rzymski Panteon został zamieniony na świątynię pod wezwaniem Wszystkich Świętych, a papież Bonifacy IV wprowadził Dzień Wszystkich Świętych. Wówczas modlono się jedynie za dusze świętych.

Natomiast kult dusz wszystkich zmarłych, obchodzony obecnie w Dzień Zaduszny, został wprowadzony przez cystersów w X wieku, a w Polsce przyjął się dopiero w XII stuleciu. Zwyczaj ten wywodzi się z tradycji modłów za zmarłych zakonników.

Natomiast dawniej w czasie Dziadów wspominano zmarłych, ale było to jednak raczej „obcowanie żywych z umarłymi”– wyjaśnia Elżbieta Dudek-Młynarska. Ówcześni żyjący wypełniali swoiste obowiązki wobec zmarłych różnymi obrzędami, którymi zapewniali sobie przychylność i opiekę przodków.

Na zmarłych czekano przede wszystkim w domach, a w niektórych miejscowościach regionu otwierano okna i drzwi, aby dusze mogły swobodnie wejść i uczestniczyć w przygotowanej dla nich wieczerzy.

Mawiano, że zmarli odwiedzają swoje dawne domy, gdzie zostają przez kilka dni i dlatego w niektórych rejonach Podkarpacia gospodynie po powrocie z kościoła wyganiały dusze święconą wodą i palmą wielkanocną. Zmarli nawiedzali też pola, zatrzymując się zwłaszcza na przywłaszczonych miedzach i granicach. O północy zaś schodzili się do kościołów na nabożeństwa, odprawiane przez zmarłego księdza.

„Przekonanie to było tak mocne, że w wielu kościołach zostawiano mszał i stułę dla zmarłego kapłana” - zaznaczył Karczmarzewski.

Nie wolno było także w tym czasie bielić domów, aby nie uwięzić dusz zmarłych, które w postaci małych ptaków gnieździły się w szparach. Uwięziona w ten sposób dusza będzie trzepotać przez cały rok, domagając się uwolnienia.

REKLAMA

Innym zwyczajem, który dawniej był powszechnie praktykowany, a dziś w naszej kulturze został zapomniany, były uczty cmentarne na grobach zmarłych. W ucztach brali udział żyjący, ale dzielili się jedzeniem z duszami, zostawiając na mogiłach niewielkie ilości miodu, kaszy, chleba, maku, aby dusze miały się czym posilić.

Dziadami nazywano też wędrownych żebraków, którzy, ze względu na swoją mobilność i brak stałego miejsca zamieszkania, byli uznawani za łączników świata żywych ze światem zmarłych. W niektórych rejonach urządzano dla nich „dziadowskie bale” i zapraszano na nie żebrzących, aby najedli i napili się do syta. W zamian mieli modlić się za dusze zmarłych przodków gospodarzy.

Bal Wszystkich Świętych zamiast Halloween

Nawiązaniem do tej starej tradycji są Bale Wszystkich Świętych, orgaznizowane przez parafie i wspólnoty. Uczestniczące w nim głównie dzieci przebierają się za wybranego świętego. Czas wspólnej zabawy poprzedza msza święta.

Jak podkreślają organizatorzy Bale Wszystkich Świętych to inicjatywa, która ma na celu pokazanie dzieciom, że święci to postacie prawdziwe, które żyły na świecie tak jak my, a dzisiaj są przykładem dla naszego postępowania.

Bale te są przeciwwagą dla wszechobecnego, niepolskiego zwyczaju, jakim jest Halloween, i propozycją dla tych, którzy chcą obchodzić Wszystkich Świętych zgodnie z polskim zwyczajem i chrześcijańską tradycją.

 

Autorka: Agnieszka Pipała

api/ apiech/

Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Infor.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: PAP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Komu przysługuje świadczenie kompensacyjne? W marcu wyniosło 4000 zł

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podał, że w marcu 2024 roku nauczycielskie świadczenia kompensacyjne pobierało 12,5 tysiąca osób. To świadczenie stanowi odpowiednik emerytur pomostowych. Przeciętna wysokość kompensacji w marcu wyniosła około 4000 złotych.

Podejście procesowe w nowoczesnej administracji publicznej

Współczesne zarządzanie organizacją wiąże się z podejściem procesowym. W tym modelu, kluczowe procesy biznesowe są identyfikowane, analizowane i optymalizowane, aby zapewnić maksymalną wydajność i jakość, a działania prowadzone są systematycznie i efektywnie. Zarządzanie procesowe pozwala zrozumieć, jak poszczególne czynności wpływają na osiąganie celów organizacji, a także umożliwia identyfikację i eliminację nieefektywnych praktyk. Efektywne zarządzanie procesami przekłada się na poprawę jakości usług oraz produktów, zwiększenie satysfakcji klientów a także lepsze wykorzystanie zasobów.

Wciąż są przyznawane dodatki węglowe 3000 zł. W szczególnych sytuacjach [Nowelizacja ustawy o dodatku węglowym]

Nowelizacja: Dodatek węglowy 3000 zł może być przyznany w 2024 r. Jak to możliwe? Dodatek był jednorazowo w 2022 r.

Za 27 dni szkolenia wojskowego cywil dostanie 6 tys. zł. Kto może się zgłosić?

„Wakacje z wojskiem” to nowy projekt Ministerstwa Obrony Narodowej, którego celem jest m.in. promocja służby wojskowej. Jest on skierowany głównie do młodzieży szkolnej i studenckiej.

REKLAMA

Ważne wieści dotyczące CPK. To może być przełom w sprawie budowy portu lotniczego w Baranowie

Spółka Centralny Port Komunikacyjny (CPK) złożyła dzisiaj do Wojewody Mazowieckiego dokumenty potrzebne do wydania decyzji lokalizacyjnej dla obszaru lotniska CPK. To może być przełom w sprawie budowy portu lotniczego w Baranowie.

MEN: Stawia na edukację włączającą. Dla wszystkich uczniów i szkół. Jak przyciągnąć lekarzy do szkół?

Wiceminister edukacji narodowej Izabela Ziętka: Edukacja włączająca dotyczy wszystkich uczniów i każdej placówki. Jest pomocą w szkołach dla dzieci potrzebujących pomocy i wsparcia. 

Wspólny bilet na pociągi i komunikację miejską. Znamy plany resortu infrastruktury

Ogólnopolski Bilet Zintegrowany ma umożliwić zakup jednego biletu łączącego różne rodzaje transportu publicznego, w tym transportu miejskiego i regionalnego organizowanego przez samorządy. Trwają prace nad możliwością jego wprowadzenia. 

10 tys. zł kary za akcję "Stop LGBT"

Prezes UODO nałożył karę na Komitet Inicjatywy Ustawodawczej "Stop LGBT" za niewłaściwe prowadzenie zbiórki podpisów. Listy z podpisami były niezabezpieczone w kościele.

REKLAMA

Jakie zasiłki na dziecko w roku szkolnym 2024/25

Na jakie wsparcie materialne będą mogli liczyć i ich rodzice w nadchodzącym roku szkolnym? Oto zestawienie najważniejszych świadczeń i zasiłków.

Kalendarz roku szkolnego 2024/2025. Kiedy początek i koniec zajęć? W jakich terminach ferie?

Znamy już kalendarz roku szkolnego 2024/2025. Jakie są najważniejsze terminy w opublikowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej dokumencie?

REKLAMA