Bon energetyczny 300-1200 zł. Jakie są progi dochodowe? Kiedy złożyć wniosek?

• Bon energetyczny zależny od progu dochodowego na osobę w gospodarstwie domowym. Obowiązuje zasada złotówka za złotówkę
• Kryteria dochodowe do bonu energetycznego obejmą odbiorców wrażliwych energii elektrycznej i korzystających z pomocy socjalnej
• Wysokość bonu energetycznego zależna m.in. od osób w gospodarstwie i wynosi od 300 zł do 1200 zł
• Wniosek o wypłatę bonu energetycznego należy złożyć w terminie od dnia 1 sierpnia 2024 r. do dnia 30 września 2024 r.
• Liczba osób w gospodarstwie domowym jest ustalana na dzień złożenia wniosku o wypłatę bonu energetycznego

To już pewne, bon energetyczny zostanie wprowadzony, gdyż ustawa w tej sprawie została już uchwalona przez Sejm i czeka na podpis prezydenta. Będzie to jednorazowe świadczeniem pieniężne dla gospodarstw domowych. Bon ma być wypłacany w drugiej połowie 2024 roku. Pytanie brzmi, kto się załapie na to nowe świadczenie. Okazuje się bowiem, że kryteria dochodowe przewidziane przez ustawodawcę są na dość niskim poziomie.

Bon energetyczny zależny od progu dochodowego na osobę w gospodarstwie domowym. Obowiązuje zasada złotówka za złotówkę

Jak wyjaśnia ustawodawca, bon energetyczny będzie przyznawany na podstawie kryteriów dochodowych, co ma pozwolić prawidłowo oszacować koszty całego systemu. Jednocześnie obowiązywać będzie tzw. zasada złotówka za złotówkę co oznacza, iż bon energetyczny będzie przyznawany nawet po przekroczeniu kryterium dochodowego, a kwota bonu będzie pomniejszana o kwotę tego przekroczenia. Minimalna kwota wypłacanych bonów energetycznych będzie wynosić 20 zł. Poniżej 20 zł kwota bonu energetycznego nie będzie wypłacana.

W proponowanym brzmieniu przepisów bon energetyczny będzie świadczeniem pieniężnym dla gospodarstw domowych, których dochody nie przekraczają 2500 zł na osobę w gospodarstwie jednoosobowym albo 1700 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym.

Kryteria dochodowe do bonu energetycznego obejmą odbiorców wrażliwych energii elektrycznej i korzystających z pomocy socjalnej

Legislatora wskazuje, że beneficjentami bonu energetycznego będą nie tylko gospodarstwa domowe o niskich dochodach ale również odbiorcy wrażliwi energii elektrycznej oraz te domostwa, które dziś z uwagi na nadmetraż przypadający na osobę w zamieszkiwanym lokalu, zostały wykluczone z przyznania dodatku mieszkaniowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1335). Dotyczyć to będzie w szczególności odbiorców wrażliwych energii elektrycznej samotnie zamieszkujących domy jednorodzinne w małych miejscowościach i na wsiach, w trudnej sytuacji materialnej. 

Przyjęte kryteria dochodowe bonu energetycznego - jak czytamy w ocenie skutków regulacji ustawy - pozwolą w drugiej połowie 2024 roku objąć wsparciem różne grupy beneficjentów, którzy z różnych przyczyn mają trudności w pokrywaniu rachunków za energię elektryczną. Jak w przypadku dodatku osłonowego, bonem energetycznym zostaną objęci emeryci ze świadczeniem poniżej minimalnej emerytury czy emeryci i renciści ze świadczeniem równym najniższej emeryturze. Świadczenie pozwoli częściowo pokryć płatności z tytułu energii elektrycznej tym odbiorcom, którzy ze względu na niskie dochody są zagrożeni ubóstwem energetycznym, w zakresie, w jakim ubóstwo energetyczne pokrywa się z ubóstwem dochodowym. Podwyższonym wsparciem zostaną objęci ci obywatele, którzy zdecydowali się przejść na ekologiczne źródła ogrzewania, zasilane energią elektryczną, jak np. pompy ciepła. 

Zaznacza się, iż zaproponowane kryteria dochodowe obejmą także beneficjentów pomocy socjalnej, którzy są zagrożeni ubóstwem energetycznym. Niskie dochody tych osób wpływają bezpośrednio na jakość ich życia i sprawiają, że ciężko im funkcjonować w społeczeństwie ze względu na sytuację finansowo-materialną. Bardzo często takie osoby mają problem nie tylko z opłacaniem rachunków za energię elektryczną, ale także z zaspokojeniem innych podstawowych potrzeb życiowych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania (żywność, ubrania, leki). Pomoc w postaci przyznania osobom spełniającym założone kryteria dochodowe bonu energetycznego, wpłynie pozytywnie na ich budżety i zwiększy nie tylko ich poczucie bezpieczeństwa, ale również ułatwi dostęp do podstawowej usługi użyteczności publicznej jaką jest energia elektryczna.

Wysokość bonu energetycznego zależna m.in. od osób w gospodarstwie i wynosi od 300 zł do 1200 zł

Ustawa przewiduje zróżnicowanie stawki bonu energetycznego i dokonuje podziału na 4 grupy gospodarstw domowych. W związku z powyższym, w projekcie proponuje się następujące stawki bonu energetycznego, tj. bon energetyczny będzie przyznawany w wysokości:

1) 300 zł gospodarstwu domowemu jednoosobowemu;
2) 400 zł gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z 2 do 3 osób;
3) 500 zł gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z 4 do 5 osób;
4) 600 zł gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z co najmniej 6 osób.

Bon energetyczny, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania danego gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną i jest wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), przyznaje się w wysokości:

1) 600 zł gospodarstwu domowemu jednoosobowego;
2) 800 zł gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z 2 do 3 osób;
3) 1000 zł gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z 4 do 5 osób;
4) 1200 zł gospodarstwu domowemu wieloosobowemu składającemu się z co najmniej 6 osób.

Wniosek o wypłatę bonu energetycznego należy złożyć w terminie od dnia 1 sierpnia 2024 r. do dnia 30 września 2024 r.

Wniosek o wypłatę bonu energetycznego składa się odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby, która go składa, zwanej dalej „wnioskodawcą”, w terminie od dnia 1 sierpnia 2024 r. do dnia 30 września 2024 r. Wniosek o wypłatę bonu energetycznego złożony po terminie określonym w zdaniu pierwszym pozostawia się bez rozpoznania.

Wniosek o wypłatę bonu energetycznego składa się na piśmie w postaci papierowej albo elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344).

Wniosek o wypłatę bonu energetycznego w postaci papierowej opatruje się własnoręcznym podpisem i składa osobiście odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy albo nadaje w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467) lub w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, co jest równoznaczne ze złożeniem go odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.

Wniosek o wypłatę bonu energetycznego składany w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Wniosek zawiera:

1) dane wnioskodawcy:

1. imię (imiona) i nazwisko,
2. adres miejsca zamieszkania lub pobytu,
3. numer PESEL, jeżeli został nadany,
4. serię i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość – w przypadku osób, które nie posiadają numeru PESEL,
5. obywatelstwo,
6. adres poczty elektronicznej, jeżeli wyraża na to zgodę,
7. numer telefonu, jeżeli wyraża na to zgodę;

2) dane dotyczące dochodów wnioskodawcy;

3) informację o głównym źródle ogrzewania gospodarstwa domowego, jeżeli stanowi ono główne źródło ogrzewania, o którym mowa w art. 2 ust. 8 ustawy;

4) numer rachunku płatniczego oraz imię i nazwisko jego właściciela, na który zostanie przekazana kwota bonu energetycznego, jeżeli wnioskodawca chce otrzymać bon na ten rachunek;

5) informacje niezbędne do ustalenia i weryfikacji dochodów wnioskodawcy;

6) dane i informacje, o których mowa w pkt 1 lit. a–e, pkt 2 i 5, członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy, w przypadku gospodarstwa domowego wieloosobowego;

7) oświadczenie o zgodności z prawdą przedstawionych we wniosku informacji.

Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Wnioskodawca jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Minister właściwy do spraw energii określa i udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu wzór wniosku o wypłatę bonu energetycznego, mając na względzie zapewnienie przejrzystości tego wniosku.

Minister właściwy do spraw informatyzacji może udostępnić usługę umożliwiającą złożenie wniosku za jego pośrednictwem za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w tym przy użyciu aplikacji mObywatel w rozumieniu ustawy  z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. poz. 1234). Wniosek złożony przy użyciu aplikacji mObywatel opatruje się zaawansowaną pieczęcią elektroniczną ministra właściwego do spraw informatyzacji, po uwierzytelnieniu wnioskodawcy z wykorzystaniem certyfikatu podstawowego, o którym mowa w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę bonu energetycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.

Liczba osób w gospodarstwie domowym jest ustalana na dzień złożenia wniosku o wypłatę bonu energetycznego

Na potrzeby składania wniosków o wypłatę bonu energetycznego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego. Liczba osób w gospodarstwie domowym jest ustalana na dzień złożenia wniosku o wypłatę bonu energetycznego.

W przypadku gdy umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, na potrzeby ustalenia prawa do bonu energetycznego w skład gospodarstwa domowego zalicza się:

1) osoby posiadające obywatelstwo polskie mające miejsce zamieszkania i przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) cudzoziemców mających miejsce zamieszkania i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

a) na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d lub w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519, 185 i 547), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,

b) w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany – w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego;

3)  mających miejsce zamieszkania i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członków ich rodzin w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz.U. z 2021 r. poz. 1697 oraz z 2023 r. poz. 547), posiadających prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.