REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Powiat to klucz do samorządu regionalnego

Rozmawiała Renata Maciejaczak

REKLAMA

Minęło prawie 11 lat od wprowadzenia nowego podziału administracyjnego Polski. To dobry moment na podsumowania tego okresu i rady na przyszłość. Swoimi spostrzeżeniami podzielił się z nami prof. Michał Kulesza, współtwórca reformy samorządowej.

Jak Pan Profesor ocenia 10 lat reformy samorządowej?

REKLAMA

- Nie mam wątpliwości co do tego, że powiaty i województwa się sprawdziły. Oczywiście nie można zapomnieć, że wszystko to było budowane na solidnym fundamencie gminnym, stworzonym w 1990 r. Powiaty dopełniają konstrukcję samorządu lokalnego, którego główną misję stanowi organizowanie i dostarczanie społeczności lokalnej usług publicznych. Podstawowe usługi publiczne i obsługę administracyjną obywatel powinien dostawać u siebie na miejscu, czyli w gminie i powiecie. Samorząd województwa ma z kolei inne zadanie - do niego należy budowa strategii rozwoju i tworzenie materialnych podstaw dla rozwoju regionu, co nie jest proste w warunkach narastającej konkurencji międzyregionalnej.

Czy obecna formuła powiatów jest wystarczająca?

REKLAMA

- Co do zasady tak, chociaż też coraz bardziej widoczne są potrzebne zmiany. Formuła powiatu sprawdziła się, bo stanowi on w ujęciu ogólnopaństwowym podstawowy obszar zarządzania publicznego. Przeciętna wielkość powiatu to 85 tys. mieszkańców i to jest właściwa skala dla organizacji licznych dziedzin i instytucji zarządzania publicznego działających w wymiarze ponadgminnym - w tej skali funkcjonują szpitale (powiatowe), szkoły średnie, instytucje pomocy rodzinie, ochrony konsumenta, ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa zbiorowego (policja, straż pożarna, inspekcja budowlana, sanitarna, weterynaryjna), administracja geodezyjna, budowlana, ochrony środowiska, urzędy zatrudnienia, administracja rolnictwa, administracja skarbowa, sądy i prokuratury i wiele innych. Z tego punktu widzenia powiat to po prostu wiązka różnych specjalistycznych administracji, służb i instytucji. Część z nich działa pod kontrolą miejscowego społeczeństwa - i to jest właśnie samorząd powiatowy, inne należą do administracji rządowej, jeszcze inne to wymiar sprawiedliwości.

Oczywiście mamy też powiaty znacznie większe aniżeli te 85 tys. mieszkańców, są też powiaty znacznie mniejsze - co związane jest ze strukturą przestrzenną naszego kraju, a w konsekwencji - z zasięgiem oddziaływania miast stanowiących lokalne centra życia zbiorowego. To zróżnicowanie jest naturalne i z nim wiąże się druga funkcja powiatu jako naturalnej przestrzeni tożsamości lokalnej. W Polsce mamy obecnie ok. 300 miast powiatowych; historia większości tych miast sięga setek lat. One zawsze były centrami lokalnego życia zbiorowego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

W wyniku reformy gierkowskiej z 1975 r. około 30 niedużych miast, wraz z nową funkcją administracyjną jako stolicy małego województwa, doznało silnego impulsu rozwojowego, niestety, nastąpiło to z dużym uszczerbkiem dla innych mniejszych miast, w których nastąpił widoczny regres. Tym właśnie miastom reforma 1998 r. przyniosła szansę na rewitalizację poprzez przypisanie im funkcji powiatowych. W efekcie dzisiejsza Polska ma dobrą strukturę urbanistyczną i przestrzenną, z miastami różnej wielkości, pełniącymi też zróżnicowane funkcje w życiu kraju. Miasta powiatowe stanowią ośrodki lokalnego życia zbiorowego - w skali całego powiatu. W tych miastach funkcjonują zarówno władze publiczne, jak i liczne instytucje życia społecznego działające w tej skali - kulturalne, sportowe, religijne, gospodarcze, zawodowe, polityczne i in.

Jest godne podkreślenia, że powiat, zwłaszcza na terenach uboższych, spełnia szczególnie istotną funkcję jako instytucjonalny gwarant redystrybucji usług publicznych, co zapewnia ich dostępność dla mieszkańców: gdyby nie powiat, dalej byłoby do szpitala, powiatowej komendy policji czy liceum. Zapominają o tym ci, którzy postulują zmniejszenie liczby powiatów, nawołując do likwidacji tych najsłabszych ekonomicznie - tymczasem to one są najważniejszym czynnikiem ochrony standardu cywilizacyjnego, szczególnie zaś tam, gdzie jedynie sektor publiczny jest nośnikiem tych wartości, bo rynek i gospodarka są słabe. Powiat nie jest przecież od zarabiania pieniędzy, lecz od ich wydawania - właśnie na cele interesu publicznego.

Wreszcie trzeba podkreślić, że przecież to dzięki powiatom mamy duże województwa i silny samorząd regionalny. Przejmując w 1998 r. zadania lokalne, dotąd pozostające w gestii małych województw, powiat umożliwił nakierowanie samorządu w nowych województwach przede wszystkim na sprawy polityki rozwoju regionalnego, to zaś możliwe było jedynie przy odpowiedniej wielkości województwa. Nie jest więc przesadą stwierdzenie, że to powiat był w 1998 r. kluczem do samorządu regionalnego.

Skoro jest tak dobrze, to czemu wciąż słychać narzekania na słabą kondycję powiatów?

Czytaj więcej w "Gazecie Samorządu i Administracji"

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rządowi brakuje pieniędzy na służby: Policję, SG, PSP i SOP. Co z programem modernizacyjnym?

Cały czas mamy sytuację niepełnego pokrycia w budżecie wydatków na służby (chodzi o Policję, Straż Graniczną, Państwową Straż Pożarną i Służbę Ochrony Państwa) - poinformował 23 lipca 2024 r. podczas sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych wiceszef MSWiA Czesław Mroczek. Dodał, że w najbliższym czasie przedstawione zostaną propozycje na kolejne lata.

Ponad 854 mln zł na Sejm w 2025 r. Podwyżki wynagrodzeń dla posłów i wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu. Większe ryczałty na biura poselskie

Budżet Kancelarii Sejmu na 2025 r. ma wynieść 854 mln 258 tys. zł - to ponad 80 mln więcej niż w 2024 roku. W dniu 23 lipca 2024 r. sejmowa komisja regulaminowa, spraw poselskich i immunitetowych pozytywnie zaopiniowała projekt budżetu Kancelarii Sejmu na 2025 rok. Szef Kancelarii Sejmu Jacek Cichocki poinformował, że w 2025 roku nastąpi wzrost wynagrodzeń wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu a także posłów.

Zmiany w finansowaniu ochotniczych straży pożarnych. Znamy plany ministerstwa

Wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz przekazał, że w resorcie trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia ws. przyznawania rekompensaty pieniężnej oraz wyrównania do wysokości rekompensaty wypłacanej strażakowi ratownikowi ochotniczej straży pożarnej.

Zmiany w wynagradzaniu pracowników samorządowych wchodzą w życie 1 sierpnia 2024 r. Pensje od 4000 zł do 6200 zł

1 sierpnia wejdzie w życie znowelizowane rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Ale na wyższe pensje można liczyć przy pensjach należnych od 1 lipca. 

REKLAMA

Polaków ubywa, takie są fakty. Dane GUS pokazują co się dzieje, jest coraz gorzej

Polaków jest coraz mniej. W porównaniu z poprzednim rokiem liczba ludności w Polsce zmniejszyła się o prawie 130 tys. osób. Spadek liczby ludności zanotowano w 14 województwach i w 270 powiatach. Takie dane podał Główny Urząd Statystyczny (GUS).

Tragiczne dane z weekendu - wypadki i utonięcia

Statystyki z minionego weekendu są zatrważające. W niedzielę w pięciu wypadkach śmiertelnych zginęło 5 osób, łącznie w weekend zginęło 11 osób. 17 osób utonęło.

Nie żartuj, że masz bombę w walizce, nie zostawiaj bagażu bez opieki. Mandaty są surowe

Pozostawienie na lotnisku bagaży bez opieki staje się plagą. Straż Graniczna od początku czerwca interweniowała już 125 razy. Nałożono mandaty na łączna kwotę 11 tys. zł.

Globalna awaria systemów Microsoft. Czy mamy się czym martwić w Polsce?

Wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski uspokaja, że obecnie w Polsce systemy infrastruktury informatycznej działają płynnie. 

REKLAMA

Jak uczniowie Szkoły w Chmurze poradzili sobie z maturą? "Wyniki są dramatyczne"

Kilkanaście procent polskich maturzystów nie zdało egzaminu maturalnego. Jak poszło uczniom Szkoły w Chmurze? 

Coraz większa liczba dzieci ukraińskich w polskich szkołach

Od 1 września 2024 r. do polskich szkół może pójść między 20 tys. a 60 tys. ukraińskich dzieci - szacuje Paulina Chrostowska z Centrum Edukacji Obywatelskiej. Zdaniem nauczycieli największym wyzwaniem w edukacji uczniów z doświadczeniem migracji jest bariera językowa.

REKLAMA