Okresowa ocena nauczyciela przez dyrektora szkoły od 1 września 2022 r. [procedura, kryteria, projekt rozporządzenia]

• Na jakiej podstawie ocenia się pracę nauczyciela?
• Gdzie znajdę opis procedury oceny nauczyciela?
• Jakie są szczegółowe kryteria oceny nauczyciela?
• Jak ustala się wynik oceny pracy nauczyciela?
• Jaka jest procedura oceny nauczyciela z inicjatywy dyrektora?
• Jaka jest procedura oceny na wniosek nauczyciela?
• Udział związku zawodowego w ocenie nauczyciela
• Projekt oceny pracy nauczyciela
• Odwołanie od oceny pracy nauczyciela

Rozporządzenie to od 1 września 2022 r. będzie regulowało:

1. kryteria dokonywania oceny pracy nauczycieli;
2. tryb dokonywania oceny pracy nauczycieli;
3. tryb postępowania odwoławczego.

Na jakiej podstawie ocenia się pracę nauczyciela?

Podstawą prawną dla oceny nauczyciela jest art. 6a Karty Nauczyciela. Po ostatniej nowelizacji Karty przepis stanowi, że praca nauczyciela podlega ocenie. Ocena pracy nauczyciela może być dokonana w każdym czasie, nie wcześniej jednak niż po upływie roku od dokonania oceny poprzedniej, z inicjatywy dyrektora szkoły lub na wniosek:

1. nauczyciela;
2. organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a w przypadku nauczycieli placówek doskonalenia nauczycieli – kuratora oświaty;
3. organu prowadzącego szkołę;
4. rady szkoły;
5. rady rodziców.

WAŻNE! Dyrektor szkoły dokonuje oceny pracy nauczyciela w drugim oraz ostatnim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, a w także w ostatnim roku odbywania dodatkowego przygotowania do zawodu nauczyciela.

Przepis wprowadza szczegółowe zasady dla ocen dokonywanych w sytuacji:

1. rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy w trakcie odbywania przez nauczyciela przygotowania do zawodu nauczyciela lub dodatkowego;
2. zmiany miejsca zatrudnienia nauczyciela;
3. udzielenia nauczycielowi w trakcie odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela lub dodatkowego przygotowania do zawodu nauczyciela urlopu bezpłatnego.

WAŻNE! Ocena pracy nauczyciela mianowanego, który zamierza ubiegać się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego, jest dokonywana na wniosek tego nauczyciela. Ocena obejmuje okres ostatnich 3 lat pracy przed dokonaniem tej oceny.

Gdzie znajdę opis procedury oceny nauczyciela?

Opis procedury i kryteria oceny nauczyciela przez dyrekcję szkoły znajdziemy w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki w sprawie oceny pracy nauczycieli. Rozporządzenie to od 1 września 2022 r. będzie regulowało:

1)     szczegółowe kryteria dokonywania oceny pracy nauczycieli;

2)     szczegółowy tryb dokonywania oceny pracy nauczycieli;

3)     szczegółowy tryb postępowania odwoławczego.

Jakie są szczegółowe kryteria oceny nauczyciela?

Szczegółowe kryteria oceny pracy nauczyciela dzielą się na:

obowiązkowe kryteria oceny pracy nauczyciela; dodatkowe kryteria oceny pracy nauczyciela.

Obowiązkowe kryteria oceny pracy nauczyciela obejmują (§ 3 ust. 2 rozporządzenia):        

1)     poprawność merytoryczną i metodyczną prowadzonych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych;

2)     dbałość o bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki;

3)     znajomość praw dziecka, w tym praw określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. poz. 526 oraz z 2000 r. poz. 12), ich realizację oraz kierowanie się dobrem ucznia i troską o jego zdrowie z poszanowaniem jego godności osobistej;

4)     wspieranie każdego ucznia, w tym ucznia niepełnosprawnego, w jego rozwoju oraz tworzenie warunków do aktywnego i pełnego uczestnictwa ucznia w życiu szkoły oraz środowiska lokalnego;

5)     kształtowanie u uczniów szacunku do drugiego człowieka, świadomości posiadanych praw oraz postaw obywatelskiej, patriotycznej i prospołecznej, w tym przez własny przykład nauczyciela;

6)     współpracę z innymi nauczycielami;

7)     przestrzeganie przepisów prawa z zakresu funkcjonowania szkoły oraz wewnętrznych uregulowań obowiązujących w szkole, w której nauczyciel jest zatrudniony;

8)     poszerzanie wiedzy i doskonalenie umiejętności związanych z wykonywaną pracą, w tym w ramach doskonalenia zawodowego;

9)     współpracę z rodzicami - kryterium oceny pracy nie dotyczy nauczyciela zatrudnionego w szkole dla dorosłych, kolegium pracowników służb społecznych, bibliotece pedagogicznej lub placówce doskonalenia nauczycieli.

Natomiast dodatkowe kryteria oceny pracy nauczyciela obejmują (§ 3 ust. 4 rozporządzenia):

1)     planowanie, organizowanie i prowadzenie zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych wynikających ze specyfiki szkoły i zajmowanego stanowiska, z wykorzystaniem metod aktywizujących ucznia, w tym narzędzi multimedialnych i informatycznych, dostosowanych do specyfiki prowadzonych zajęć;

2)     diagnozowanie potrzeb i możliwości ucznia oraz indywidualizowanie pracy z uczniem;

3)     analizowanie własnej pracy, wykorzystywanie wniosków wynikających z tej analizy do doskonalenia procesu dydaktyczno-wychowawczego i opiekuńczego oraz osiąganie pozytywnych efektów pracy;

4)     wykorzystywanie w pracy wiedzy i umiejętności nabytych w wyniku doskonalenia zawodowego;

5)     realizowanie innych zajęć i czynności, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela, w tym udział w przeprowadzaniu egzaminów, o których mowa w art. 42 ust. 2b pkt 2 Karty Nauczyciela, i prowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 42 ust. 2f Karty Nauczyciela;

6)     podejmowanie innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych, programowych lub metodycznych w prowadzeniu zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych;

7)     pobudzanie inicjatyw uczniów przez inspirowanie ich do działań w szkole i środowisku pozaszkolnym oraz sprawowanie opieki nad uczniami podejmującymi te inicjatywy;

8)     prowadzenie oraz omawianie zajęć otwartych dla nauczycieli lub rodziców;

9)     realizowanie powierzonych funkcji lub innych zadań zleconych przez dyrektora szkoły;

10)   umiejętność rozwiązywania konfliktów wśród uczniów;

11)   umiejętność rozpoznawania i stosowania komunikacji niewerbalnej oraz doskonalenie umiejętności komunikacyjnych;

12)   opracowywanie i wdrażanie innowacyjnych programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych lub innych programów wynikających ze specyfiki szkoły lub zajmowanego stanowiska, z uwzględnieniem potrzeb uczniów;

13)   przeprowadzenie ewaluacji działań wynikających z pełnionej funkcji lub zadań związanych z oświatą realizowanych poza szkołą oraz wykorzystywanie jej wyników do podnoszenia jakości pracy szkoły;

14)   współpracę z Centralną Komisją Egzaminacyjną lub okręgową komisją egzaminacyjną, w szczególności w charakterze egzaminatora, autora zadań lub recenzenta, placówkami doskonalenia nauczycieli lub uczelniami w zakresie opieki nad studentami odbywającymi praktyki pedagogiczne;

15)   inne szczególne osiągnięcia nauczyciela wynikające z jego pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej.

WAŻNE! Dyrektor szkoły przed dokonaniem oceny pracy nauczyciela wskazuje jedno dodatkowe kryterium oceny związane ze specyfiką pracy tego nauczyciela. Także nauczyciel przed dokonaniem oceny pracy wskazuje jedno takie kryterium.

Jak ustala się wynik oceny pracy nauczyciela?

Ocenę pracy nauczyciela ustala się po ustaleniu poziomu spełniania łącznie wszystkich kryteriów oceny pracy, o których mowa w § 3 ust. 2, z zastrzeżeniem § 3 ust. 3, oraz jednego kryterium oceny pracy wskazanego przez dyrektora szkoły i jednego kryterium oceny pracy wskazanego przez nauczyciela, spośród kryteriów oceny pracy, o których mowa w § 3 ust. 4.

Poziom spełniania kryteriów oceny pracy jest oceniany w punktach:

1)     od 0 do 30 – w przypadku kryterium oceny pracy, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 1;

2)     od 0 do 5 – w przypadku kryteriów oceny pracy, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 2–9 i ust. 4.

W przypadku gdy dyrektor szkoły ustali, że suma punktów wynosi: 1)     90% maksymalnej liczby punktów i powyżej – nauczyciel otrzymuje ocenę wyróżniającą; 2)     75% maksymalnej liczby punktów i powyżej – nauczyciel otrzymuje ocenę bardzo dobrą; 3)     55% maksymalnej liczby punktów i powyżej – nauczyciel otrzymuje ocenę dobrą; 4)     poniżej 55% maksymalnej liczby punktów – nauczyciel otrzymuje ocenę negatywną.

Jaka jest procedura oceny nauczyciela z inicjatywy dyrektora?

W przypadku dokonywania oceny pracy nauczyciela z inicjatywy dyrektora szkoły lub na wniosek:

1)     organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a w przypadku nauczyciela placówki doskonalenia nauczycieli – kuratora oświaty,

2)     organu prowadzącego szkołę,

3)     rady szkoły,

4)     rady rodziców

– dyrektor szkoły niezwłocznie powiadamia nauczyciela, w formie pisemnej, o rozpoczęciu dokonywania oceny jego pracy.

WAŻNE! W powiadomieniu, dyrektor szkoły wskazuje jedno kryterium oceny pracy. W terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania powiadomienia, nauczyciel wskazuje jedno dodatkowe kryterium oceny jego pracy.

Jaka jest procedura oceny na wniosek nauczyciela?

W przypadku dokonywania oceny pracy na wniosek nauczyciela:

1)     nauczyciel we wniosku o dokonanie oceny pracy wskazuje jedno dodatkowe kryterium oceny swojej pracy;

2)     dyrektor szkoły, w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku nauczyciela o dokonanie oceny pracy, wskazuje jedno takie kryterium.

Opinie, o których mowa w art. 6a ust. 5 pkt 3 i 4 Karty Nauczyciela, są wyrażane w formie pisemnej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o dokonywanej ocenie pracy. Opinia zawiera uzasadnienie.

Udział związku zawodowego w ocenie nauczyciela

Na wniosek nauczyciela przy zapoznawaniu go z projektem oceny pracy i wysłuchaniu jego uwag i zastrzeżeń może być obecny przedstawiciel wskazanej przez nauczyciela zakładowej organizacji związkowej.

Projekt oceny pracy nauczyciela

Nauczyciel może zgłosić uwagi i zastrzeżenia do projektu oceny pracy również w formie pisemnej, w terminie 5 dni roboczych od dnia zapoznania go z projektem oceny. Dyrektor szkoły doręcza nauczycielowi oryginał karty oceny pracy, o której mowa w art. 6a ust. 8a Karty Nauczyciela. Kopię karty oceny pracy włącza się do akt osobowych nauczyciela.

Odwołanie od oceny pracy nauczyciela

Dyrektor szkoły przekazuje odwołanie od oceny pracy nauczyciela do organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a w przypadku nauczyciela placówki doskonalenia nauczycieli – do kuratora oświaty, w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania odwołania. Dyrektor szkoły dołącza pisemne odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Zespół oceniający rozpatruje odwołanie od oceny pracy nauczyciela po uprzednim wysłuchaniu nauczyciela, który wniósł odwołanie.

Organ sprawujący nadzór pedagogiczny, a w przypadku nauczyciela placówki doskonalenia nauczycieli – kurator oświaty, nie później niż na 5 dni roboczych przed terminem posiedzenia zespołu oceniającego, podczas którego nauczyciel ma zostać wysłuchany, zawiadamia nauczyciela o posiedzeniu. Niestawienie się nauczyciela, mimo prawidłowego zawiadomienia o posiedzeniu, nie wstrzymuje rozpatrywania odwołania przez zespół oceniający i wydania rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcia zespołu oceniającego są podejmowane zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym w obecności co najmniej 2/3 członków zespołu oceniającego. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego zespołu oceniającego.

Zespół oceniający sporządza pisemne uzasadnienie rozstrzygnięcia.

Zasady te stosuje się odpowiednio do dokonywania oceny pracy nauczycieli religii, z tym że organ upoważniony do dokonania oceny pracy uwzględnia ocenę merytoryczną nauczyciela religii, ustaloną przez właściwą władzę kościelną.