REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zarządzanie ryzykiem w sektorze publicznym

Marcin Dublaszewski
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Kierownikowi jednostki w osiąganiu postawionych przed jednostką sektora finansów publicznych celów pomaga zarządzanie ryzykiem. Bez wątpienia zarządzanie ryzykiem może być solidnym filarem codziennej pracy komórek organizacyjnych.

REKLAMA

Tym, co odróżnia zarządzanie ryzykiem od audytu wewnętrznego, jest jego umocowanie prawne. Minister finansów w komunikacie nr 13 z 30 czerwca 2006 r. określił standardy kontroli finansowej w jednostkach sektora finansów publicznych (Dz. Urz. Min. Fin. nr 7, poz. 58). Jak zapisano w samych standardach oraz komunikacie, nie stanowią one przepisów prawa powszechnego, są jedynie wytycznymi do tworzenia procedur kontroli finansowej. Ponadto w art. 47 pkt 3 ustawy o finansach publicznych zapisano polecenie tworzenia wspomnianych wyżej procedur z uwzględnieniem standardów kontroli finansowej. Bez wątpienia zarządzanie ryzykiem może być solidnym filarem codziennej pracy komórek organizacyjnych. Sektor prywatny, będący wzorem do naśladowania pod względem efektywności procesów zarządzania, korzysta z zalet tego procesu od dawna, co dowodzi, że mimo braku bezpośredniego polecenia warto wdrożyć zarządzanie ryzykiem w sektorze publicznym.

REKLAMA

Standardy kontroli w punktach dotyczących ryzyka (pkt 6-9) wskazują, przy większości czynności, kierownika jednostki oraz upoważnionych przez niego pracowników jako odpowiedzialnych za przebieg tego procesu. Dlatego też kierownik powinien mieć wiedzę i zatwierdzać kluczowe czynności związane z analizą ryzyka oraz działaniami zaradczymi.

Realizacja celów

Istota ryzyka związana jest z realizacją celu oraz przeszkodami w jego osiągnięciu. Analizę ryzyka należy zawsze rozpocząć od przeglądu celów, przed jakimi stoi jednostka - zapisanymi w ustawie bądź w strategii. Warto wspomnieć, że realizacja punktu 6 standardów kontroli finansowej - w jednostce sporządza się co najmniej roczny plan pracy jednostki określający poszczególne cele i zadania jednostki, mierzalne wskaźniki lub kryteria ich realizacji, komórki organizacyjne odpowiedzialne za ich realizację oraz zasoby, w szczególności osobowe, finansowe, rzeczowe, przeznaczone do ich realizacji - wiąże się z wprowadzeniem budżetu zadaniowego, który najpełniej oddaje ideę tego zapisu. Istotne jest uświadomienie sobie, że każdy aspekt funkcjonowania danej jednostki związany jest z ryzykiem niepowodzenia, a świadome przeciwdziałanie ryzyku jest skuteczniejsze niż jego ignorowanie (do czasu aż się zmaterializuje).

Proces zarządzania ryzykiem można podzielić na etapy. Najważniejsze elementy wymienione w standardach to: identyfikacja ryzyka, analiza ryzyka, reakcja na ryzyko i działania zaradcze.

REKLAMA

Zgodnie ze standardami identyfikację przeprowadzać należy systematycznie, co najmniej raz w roku. Proces identyfikacji jest niezwykle istotny - wystąpienie błędu na tym etapie rzutuje na całość procesu. Możliwym błędem może być pominięcie istotnego ryzyka lub zidentyfikowanie nieistniejącego w rzeczywistości ryzyka. O ile to drugie da się skorygować w kolejnych etapach, pominięcie kluczowego ryzyka będzie miało poważne skutki. Identyfikacji nie należy lekceważyć. Konkretny sposób jej realizacji zależny jest od danej jednostki organizacyjnej. Należy pamiętać o zaangażowaniu w proces pracowników mających największą wiedzę na temat funkcjonowania danej komórki organizacyjnej, procesu czy projektu. Wspominany wcześniej podręcznik wdrożenia systemu zarządzania ryzykiem w administracji publicznej w Polsce zawiera zalecane listy kontrolne, których stosowanie zapewni metodyczny przegląd danego obszaru, tj. zminimalizuje prawdopodobieństwo pominięcia jakiegoś ryzyka.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Dla dobrej identyfikacji warto wcześniej pogrupować czynniki ryzyka dotyczące systemów informatycznych, w szczególności czynniki wynikające ze źródeł zewnętrznych, o charakterze finansowym, wynikające ze specyfiki prowadzonej działalności, związane z zarządzaniem.

Skala ryzyka

Zidentyfikowane ryzyka należy poddać analizie. Sam opis ryzyk, na jakie narażona jest jednostka, nie daje pełnej informacji niezbędnej do zarządzania nim. Analizę wykonuje się w dwóch wymiarach - oceniając prawdopodobieństwo materializacji się ryzyka oraz jego wpływu na funkcjonowanie jednostki/komórki. Zarówno dla prawdopodobieństwa jak i skutku należy zdefiniować skalę i jej znaczenie. Przykładowa skala prawdopodobieństwa od 1 do 5 powinna być uzupełniona o wartości procentowe (szansa wystąpienia). Podobnie opisuje się stopnie oddziaływania - można posługiwać się potencjalnymi stratami (w jednostkach pieniężnych) oraz oddziaływaniem na bieżące lub strategiczne funkcjonowanie jednostki. Wartościowanie zidentyfikowanych wcześniej rodzajów ryzyka powinno mieć formę pisemną, by dokumentacja tego procesu służyła pomocą przy kolejnych wartościowaniach oraz umożliwiała nadzór nad poszczególnymi etapami.

Ostatnim etapem zarządzania ryzykiem jest reagowanie. Dokonane wcześniej opisy i wartościowanie mają sens tylko wtedy, gdy na ich podstawie kierownictwo podejmie zdecydowane działania mające na celu ograniczenie narażenia jednostki na niepowodzenie. Kierownicy komórek organizacyjnych bądź osoby odpowiedzialne za dane rodzaje ryzyka (na etapie identyfikacji każdemu ryzyku należy przypisać osobę odpowiedzialną za prawidłowe funkcjonowanie danego obszaru) powinni zaproponować działania zaradcze oraz opisać, w jaki sposób dotychczas reagowali na ryzyko i z jakim skutkiem. Reakcje na ryzyko ująć można w cztery podstawowe grupy:

• tolerowanie ryzyka - kierownictwo świadomie decyduje się podjąć ryzyko, innymi słowy nie podejmuje się żadnych dodatkowych działań,

• transfer ryzyka - przeniesienie ryzyka na podmiot zewnętrzny. Przykładem jest ubezpieczenie mienia. Najczęściej łączy się z dodatkowymi kosztami,

• podjęcie działań zmniejszających ryzyko - jest to najczęstsza reakcja. Przykład to wprowadzanie dodatkowych procedur kontrolnych w danym procesie,

• zakończenie działań obarczonych danym ryzykiem. W przypadku jednostek sektora finansów publicznych taka reakcja jest najmniej prawdopodobna.

Opracowanie metodyki

Proces zarządzania ryzykiem powinien być powtarzalny. Kierownictwo jednostki powinno opracować metodykę, dostosowując wymienione wcześniej elementy do swojej jednostki. Zaleca się, by ten wewnętrzny akt prawny precyzował odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem, sposób identyfikacji i analizy, terminy przesyłania dokumentów oraz ich wzory. Istotną sprawą jest wyznaczenie komórki organizacyjnej, do której spływają zbiorcze dane na temat ryzyka. Komórka ta dokonywałaby ponownej analizy przesłanego materiału i tworzyła na jego podstawie roczny raport na temat ryzyka. Raport zawierałby listę zidentyfikowanych i opisanych rodzajów ryzyka wraz z działaniami zaradczymi. Rolą kierownika jednostki byłoby zatwierdzenie raportu oraz określenie akceptowalnego poziomu ryzyka.

Czytaj także: System zarządzania jakością w jednostkach samorządu terytorialnego>>

Idea akceptowalnego poziomu ryzyka wynika z faktu, iż ograniczenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń negatywnych do zera jest niemożliwe. Należy określić, do osiągnięcia jakiego poziomu bezpieczeństwa dążymy. Raport roczny wraz z dodatkową sprawozdawczością dotyczącą skuteczności działań ograniczających ryzyko stanowi duży wkład w usprawnienie działania jednostki.

7 KROKÓW ANALIZY RYZYKA

1 Opracowanie metodologii zarządzania ryzykiem w danej jednostce.

2 Przeprowadzenie cyklu wewnętrznych szkoleń z zakresu identyfikacji i pomiaru ryzyka.

3 Przeprowadzenie identyfikacji ryzyka oraz jego opis.

4 Wartościowanie ryzyka - wyskalowanie jego prawdopodobieństwa oraz skutku.

5 Opracowanie działań zaradczych - reagowanie.

6 Bieżące monitorowanie kluczowych ryzyk.

7 Kolejna identyfikacja (co najmniej raz w roku).

Marcin Dublaszewski

audytor wewnętrzny Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie, posiada kwalifikacje CIA oraz CGAP

go@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 249, poz. 2104 ze zm.).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Te województwa otrzymają milionowe dofinansowania dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów

    W województwie świętokrzyskim samorządy mogą otrzymać ponad 52 mln na opiekę dla osób niesamodzielnych. W małopolskim blisko 21 mln zł na wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych. Co trzeba zrobić? 

    Z jakimi objawami jechać na SOR, a kiedy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej?

    Pacjenci często zastanawiają się, z jakimi objawami mogą jechać na SOR, a kiedy zgłosić się na NiŚOZ. W artykule postaramy się rozwiać te wątpliwości. 

    Rok 2023 był rekordowy pod względem skali strat gospodarczych spowodowanych przez katastrofy naturalne

    W 2023 r. 398 globalnych katastrof naturalnych wyrządziło szkody w wysokości 380 mld dolarów. Najbardziej kosztowne okazały się silne trzęsienia ziemi i gwałtowne burze. Ubiegły rok był najgorętszym rokiem w historii z „bezprecedensowymi anomaliami cieplnymi” i rekordowymi wartościami odnotowanymi w 24 krajach i terytoriach. 

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa

    Opłacalność cen dla rolników tematem dzisiejszego posiedzenia Rady ds. rolnictwa. "Czy można rolnikom zapewnić opłacalne ceny, czy Krajowa Grupa Spożywcza będzie pomagała w stabilizacji rynków rolnych" - to pytania, na które ma odpowiedzieć dzisiejsze posiedzenie Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich - poinformował jej przewodniczący Jan Krzysztof Ardanowski.

    REKLAMA

    Zmiany w KRS 2024 - rząd Tuska przyjął projekt nowelizacji

    Na posiedzeniu 20 lutego 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS), przygot4owany przez Ministra Sprawiedliwości. 

    Podwyżki dla nauczycieli w 2024 roku - rozporządzenie podpisane

    W dniu 20 lutego 2024 r. Minister Edukacji oraz Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podpisały rozporządzenie określające minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Wynagrodzenie nauczycieli początkujących rośnie o 33%, a w przypadku nauczycieli mianowanych i dyplomowanych wzrost wynosi 30%. Podpisane rozporządzenie skierowano do publikacji w Dzienniku Ustaw. Wzrost wynagrodzeń jest możliwy z powodu zwiększenia subwencji oświatowej.

    Ile jest osób w kryzysie bezdomności w Polsce? W nocy z 28 na 29 odbędzie się liczenie

    Ile jest w Polsce osób w kryzysie bezdomności? Dokładne szacunki nie są znane. Ostatnie badanie miało miejsce w 2019 r. W tym roku, w nocy z 28 na 29 lutego w całej Polsce zostanie przeprowadzone liczenie osób w kryzysie bezdomności. 

    Podwyżki w budżetówce 2024. Komu +10%,+20% a nawet +47%? Wyższe kwoty wynagrodzenia zasadniczego w kategoriach zaszeregowania [projekt rozporządzenia]

    W dniu 20 lutego 2024 r. został opublikowany projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniający rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w niektórych państwowych jednostkach budżetowych. Jakie podwyżki wynikają z tego projektu? O ile wzrosną wynagrodzenia?

    REKLAMA

    Protest rolników. Warszawa będzie zablokowana 27 lutego, tzw. "Gwiaździsty marsz na Warszawę"

    Protest rolników. Warszawa będzie zablokowana w dniu 27 lutego 2024 roku, odbędzie się tzw. "Gwiaździsty marsz na Warszawę". Tak zapowiadają strajkujący rolnicy, którzy chcą m.in. żeby rząd zadeklarował wycofanie się z Zielonego Ładu.

    Badania naukowe: Nadmiar białka w diecie szkodzi tętnicom. To wyższe ryzyko miażdżycy

    Spożywanie zbyt dużych ilości białka zwiększa ryzyko miażdżycy. Winę za to ponosi aminokwas leucyna – informuje pismo “Nature Metabolism”. Odkryty przez naukowców z University of Pittsburgh School of Medicine mechanizm molekularny sprawia, że nadmierna ilość białka w diecie może zwiększać ryzyko miażdżycy.

    REKLAMA