Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Whistleblowing – projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Whistleblowing – projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa
Whistleblowing – projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa
Whistleblowing - projekt ustawy. Na jakim etapie są prace nad projektem ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa?

Zostały dwa niecałe miesiąca do dnia 17 grudnia br., czyli ostateczna data kiedy w Polsce powinny być wprowadzone w życie przepisy ustawowe niezbędne do wykonania Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii. Do tego dnia powinno się zakończyć wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym oraz podmioty w sektorze prywatnym (oczywiście z wyjątkami wskazanymi w Dyrektywie oraz w ustawie).

Niestety na chwilę obecną niewielki procent podmiotów zakończył wdrożenia. Najczęstszą wymówką jest brak ustawy.

Na jakim etapie są prace nad projektem ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa?

Jak pisałem wcześniej, w dniu 4 października br. założenia do ustawy zostały opublikowane w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

W dniu 18 października br. na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa.

W ciągu 30 dni powinny wpłynąć do Ministerstwa opinie i uwagi do przedmiotowego projektu. Niestety Ministerstwo wystosowało zaproszenie do składania opinii do nielicznego kręgu podmiotów. Mam nadzieję, że uwzględni uwagi i opinie również innych podmiotów, jak np. Stowarzyszenia Praktyków Compliance, czy Fundacji Batorego.

Proces konsultacji zakończy się najwcześniej w drugiej połowie listopada. Oznacza, to że na jego procedowanie w parlamencie, podpis Prezydenta i publikację zostanie niecały miesiąc.

Choć przyznam się, że z dwojga złego, wolałbym ustawę po terminie ale uwzględniającą uwagi ekspertów niż w terminie ale będącą kolejnym bublem prawnym.

Co Pana najbardziej niepokoi w projekcie ustawy?

Niestety vacatio legis ustawy będzie bardzo krótki. Jedynie dwa tygodnie. Dwa lata dłużej dla średnich przedsiębiorców z sektora prywatnego. Nie da się w tak krótkim czasie skutecznie i efektywnie wdrożyć systemu.

Do tego planuje się, by wewnętrzne procedury zgłaszania naruszeń i podejmowania działań następczych miały charakter wewnątrzzakładowego aktu prawnego objętego zakresem definicji prawa pracy (art. 9 Kodeksu pracy). Mają one być przedmiotem uzgodnień z zakładowymi organizacjami związkowymi albo przedmiotem konsultacji z przedstawicielami pracowników (jeśli u pracodawcy nie będą działały zakładowe organizacje związkowe). To też zajmuje czas, który dla podmiotów czekających na ustawę i tak będzie bardzo krótki.

Jakie nowe czyny zabronione przewiduje projekt ustawy?

Projekt ustawy przewiduje pięć nowych czynów zabronionych:

  1. za utrudnianie dokonania zgłoszenia będzie groziła kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 3 lat,
  2. za podejmowanie działań odwetowych wobec osoby, która dokonała zgłoszenia lub ujawnienia publicznego będzie groziła kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 3 lat,
  3. za naruszenie obowiązku zachowania poufności tożsamości osoby, która dokonała zgłoszenia, będzie groziła kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 3 lat,
  4. za dokonanie zgłoszenia lub ujawnienia publicznego nieprawdziwych informacji będzie groziła kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 3 lat,
  5. za nie ustanowienie wewnętrznej procedury zgłaszania naruszeń prawa i podejmowania działań następczych albo ustanowienia procedury naruszającej art. 29 ust. 1 ustawy będzie groziła kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 3 lat.

Po pierwsze nie rozumiem, czemu za każdy z tych czynów grozi równo do 3 lat pozbawienia wolności. To jest już kara długoletniego pozbawienia wolności.

Po drugie mamy oczywistą sprzeczność w ustawie. Dajemy ochronę zgłaszającemu, który miał uzasadnione podstawy sądzić, że będąca przedmiotem zgłoszenia lub ujawnienia publicznego informacja o naruszeniu prawa jest prawdziwa w momencie dokonywania zgłoszenia lub ujawnienia publicznego i że informacja taka stanowi informację o naruszeniu prawa. Czyli sygnalista może zgłosić nieprawdziwe informacje, jeżeli miał uzasadnione podstawy sądzić że są prawdziwe i zostanie objęty ochroną przed działaniami odwetowymi. Ale jednocześnie wyczerpnie znamiona przestępstwa z art. 59 ustawy i będzie mu groziła teoretycznie odpowiedzialność karna.

Po trzecie podmioty nie powinny być karane za brak procedury lub za jej brak zgodności z ustawą (już widzę te nagłówki „kup procedury zgodne z ustawą by nie iść na trzy lata do więzienia”). Podmioty powinny być karane za:

  1. brak systemu do przyjmowania zgłoszeń oraz podejmowania działań następczych
  2. nieskuteczność lub pozorność systemów dla sygnalistów. Choć kryteria odpowiedzialność za pozorność lub nieskuteczność systemu są nieostre.

Brak mi w przepisach karnych odpowiedzialności finansowej jednostek z sektora publicznego lub prywatnego. Myślę, że groźba, że np. spółka zapłaci do 30 milionów złotych lub członkowie Zarządu zapłacą osobiście karę do 2 milionów złotych było by skuteczniejszą zachętą dla organizacji i najwyższego kierownictwa niż obecne propozycje.

Czy ustawa przewiduje anonimowość zgłoszeń?

Niestety ustawa nie obliguje do wdrożenia choćby jednego anonimowego kanału. Ponadto to od podmiotów zależy czy będą przyjmować anonimowe zgłoszenia. Staje to w sprzeczności z obecnymi regulacjami choćby w zakresie AML.

Na pewno temat projektu ustawy będę jeszcze poruszał w następnych artykułach.

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Praktyczny leksykon VAT 2021. Wszystko o zmianach w rozliczeniach VAT
Praktyczny leksykon VAT 2021. Wszystko o zmianach w rozliczeniach VAT
Tylko teraz
64,50 zł
129,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    30 lis 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dotacja oświatowa na 2,5-letniego przedszkolaka
    Czy dotacja oświatowa obejmuje 2,5-letniego przedszkolaka? Czy gmina przekazuje całą dotację, gdy dziecko zostaje przyjęte do przedszkola w trakcie miesiąca?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    Czy Omikron rozprzestrzenia się szybciej?
    COVID: Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce
    Szczepienie najmłodszych dzieci w Polsce szansą na uniknięcie zmory kwarantanny.
    Nabór wniosków „Dobry Start” do 30 listopada 2021 r.
    Tylko do końca listopada można składać wnioski o wypłatę szkolnej wyprawki w ramach programu "Dobry Start".
    Zakaz sprzedaży aut spalinowych w 2035 r.
    Wprowadzenie zakazu sprzedaży aut spalinowych w 2035 r. wymaga natychmiastowych działań prawnych.
    Jak zmieniło się życie w strefie stanu wyjątkowego? [PODCAST]
    Stan wyjątkowy. Działania pomocowe na rzecz uchodźców, mieszkańcy Podlasia podejmują już od września 2021. O tym, jakie są motywacje pomagających, ile ich to naprawdę kosztuje i jak zmieniła się codzienność w strefie stanu wyjątkowego w rozmowie z Martą Zdanowską (Infor.pl) opowiada Joanna Łapińska z Białowiejskiej Akcji Humanitarnej. Zapraszamy do wysłuchania najnowszego odcinka podcastu "DGPtalk: Z pierwszej strony".
    Whistleblowing – rejestr zgłoszeń
    Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym.
    Co buduje odporność na SARS-CoV-2
    Sprawdź co buduje odporność na SARS-CoV-2.
    Czy będzie kara dla pracodawcy za przymuszanie do szczepień
    Pracodawca nie zostanie ukarany za przymuszanie pracowników do szczepień.
    Program modernizacji służb mundurowych 2022-2025
    Projekt ustawy o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022-2025” oraz o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra spraw wewnętrznych i administracji przyjęty przez Radę Ministrów.
    Zwalczanie dopingu w sporcie - zmiany
    Ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie, przedłożony przez ministra sportu i turystyki.
    Spółdzielcy chcą modyfikacji naliczania opłat za śmieci
    Spółdzielcy chcą modyfikacji naliczania opłat za śmieci. Nowa metoda powiązana jest z metrażem mieszkania.
    Coraz więcej młodych pacjentów z COVID-19
    Rośnie liczba młodych pacjentów, a także dzieci z potwierdzonym zakażeniem koronawirusem, a przebieg jest coraz cięższy.
    Szczepienia czy restrykcje - co lepiej chroni przed zakażeniem COVID-19
    Szczepienia lepiej chronią przed zakażeniem COVID-19 niż restrykcje.
    COVID-19: Trzecia dawka szczepionki wcześniej niż po pół roku
    Trzecia dawka szczepionki - kiedy, gdzie i dla kogo?
    Whistleblowing – regulamin przyjmowania zgłoszeń i prowadzenia działań następczych
    Whistleblowing - regulamin. Został mniej niż miesiąc do wdrożenia systemów dla sygnalistów przez podmioty prawne w sektorze publicznym, a więc i jednostek samorządu terytorialnego oraz podmioty w sektorze prywatnym. Pojawił się projekt ustawy. Coraz częściej pojawiają się zapytania ofertowe dotyczące regulaminu zgłoszeń wewnętrznych.
    Wyniki rekrutacji na studia w roku akademickim 2021/2022
    Wyniki rekrutacji na studia w roku akademickim 2021/2022 w uczelniach nadzorowanych przez Ministra Edukacji i Nauki.
    „Laboratoria Przyszłości” – termin składania wniosków przedłużony
    „Laboratoria Przyszłości” – termin składania wniosków przedłużony do 30 listopada!
    Wzmocnienie roli kuratora oświaty – projekt
    Wzmocnienie roli kuratora oświaty – projekt ustawy przyjęty przez Radę Ministrów.
    Umowa o pracę to informacja publiczna
    Umowa o pracę - informacja publiczna. Treść umowy o pracę osoby pełniącej funkcję publiczną stanowi informację publiczną. Z takiej umowy mogą wynikać kwestie dotyczące dysponowania majątkiem publicznym oraz zasady działania danej jednostki, a te podlegają upublicznieniu. Nie oznacza to jednak wyłączenia ochrony prywatności. Organ zobowiązany jest do ustalenia, czy informacja nie narusza godności i intymności osoby, której dotyczy. Takie stanowisko wynika z orzeczenia NSA.
    Rekrutacja pracownika samorządowego
    Rekrutacja pracownika samorządowego stanowi spore wyzwanie dla współczesnych samorządów z uwagi na dużą konkurencję podmiotów prywatnych. Konkurencja na rynku pracy nie jest jednak jedynym problemem w procesie rekrutacji. Ciągle aktualna jest kwestia prawidłowości stosowania obowiązujących przepisów warunkujących proces zatrudnienia w jednostkach samorządowych.
    Budżet samorządu 2022 - planowanie krok po kroku
    Budżet samorządu 2022. W samorządach trwają prace nad projektem przyszłorocznych budżetów. Jak prawidłowo procedować budżet na 2022 rok, który będzie uwzględniał wskazówki resortu finansów oraz wszelkie zmiany w przepisach mające wpływ na kształtowanie budżetu w jednostkach sektora finansów publicznych - przedstawiamy krok po kroku.
    Sejm przyjął poprawki Senatu do noweli Prawo o ruchu drogowym
    Sejm wprowadził poprawki do Prawa o ruchu drogowym, w tym zmianę zwiększającą limit na wsparcie budowy obwodnic miast w ciągach dróg wojewódzkich.
    Sejm przyjął część poprawek do noweli przepisów o opiece zdrowotnej po brexicie
    Sejm opowiedział się za częścią poprawek Senatu do noweli ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zakładającej m.in. możliwość korzystania z nich w Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na podobnych zasadach, jak przed wyjściem tych krajów z UE.
    Wnioski dla Rudy Śląskiej z oceny wykonania Gminnego Programu Rewitalizacji
    Rozwój systemu komunikacji oraz sieci funkcjonalnych połączeń w mieście, rozwijanie miejsc spotkań mieszkańców czy działania na rzecz zatrzymania młodych ludzi – to wnioski z ewaluacji Gminnego Programu Rewitalizacji obowiązującego w Rudzie Śląskiej od 2018 r.