REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Whistleblowing – mity o sygnalistach

Paweł Bronisław Ludwiczak
Radca prawny, specjalizujący się w tematach związanych z obsługą prawną przedsiębiorców, prawem korporacyjnym, zamówieniami in house, publicznym transportem zbiorowym i Compliance.
Whistleblowing – mity o sygnalistach
Whistleblowing – mity o sygnalistach
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Whistleblowing – mity o sygnalistach. Pojawia się coraz więcej artykułów w prasie na temat sygnalistów i systemów whistleblowingowych. Niestety, w niektórych z nich, powielane są mniej lub bardziej szkodliwe mity o sygnalistach.

Sygnalista - mity

Jaki ostatnio czytał Pan wyjątkowo szkodliwy mit o sygnalistach?

REKLAMA

Ostatnio przeczytałem w jednym artykule, że status sygnalisty będzie nadawał Prokurator i będzie on chronił przed zwolnieniem z pracy. Oczywiście skojarzenia są proste – skoro w nagrodę za zgłoszenie, jest ochrona przed zwolnieniem, dawana arbitralnie przez prokuratora to sygnalista kojarzy się z donosicielem.

Co prawda był taki pomysł w projekcie ustawy o jawności życia publicznego parę lat temu, ale został powszechnie skrytykowany. Potem pojawiła się Dyrektywa o sygnalistach, a ona z automatu nadaje sygnaliście ochronę jeżeli:

1) miał uzasadnione podstawy, by sądzić, że będące przedmiotem zgłoszenia informacje na temat naruszeń są prawdziwe w momencie dokonywania zgłoszenia i że informacje takie są objęte zakresem stosowania dyrektywy czy też ustawy,

2) dokonał zgłoszenia wewnętrznego zgodnie z art. 7 albo zgłoszenia zewnętrznego zgodnie z art. 10 lub dokonały ujawnienia publicznego zgodnie z art. 15 Dyrektywy o Sygnalistach.  

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jaki jeszcze funkcjonuje w obrocie mit o sygnalistach?

REKLAMA

Często czytam, że sygnalisty nie będzie można zwolnić z pracy lub trzeba będzie z nim przedłużać umowę o pracę. Nie jest to do końca prawda. Prawo zakazuje rozwiązywania umowy o pracę lub nie przedłużania umowy o pracę z sygnalistą z tego powodu, że dokonał zgłoszenia. Ale np. z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, jeżeli np. stawił się do pracy pijany możemy go zwolnić. Musimy tylko wykazać, że zwolnienie nie jest środkiem odwetowym. I tu niestety może być to często problemem.

Ale uwaga, jeżeli wdrożą Państwo anonimowe kanały zgłoszeń. Sygnalista dokona anonimowego zgłoszenia. A pracownik po wręczeniu wypowiedzenia umowę o pracę nagle oświadczy, że jest sygnalistą i nie można go zwolnić, to uważam, że da się w sądzie wykazać, że to zwolnienie nie było środkiem odwetowym za zgłoszenie, skoro nie wiedzieli Państwo, że jest on sygnalistą dopóki się nie ujawnił po otrzymaniu wypowiedzenia o pracę.

Osobiście jestem bardzo ciekaw jak Sądy będą podchodziły i chroniły Sygnalistów, choć obecne orzecznictwo Sądu Najwyższego pozwala wysnuć wniosek, że praktyka Sądowa powinna pójść w kierunku ochrony Sygnalistów przed działaniami będącymi działaniami odwetowymi, ale jednocześnie Sądy będą odróżniać działania odwetowe od uzasadnionych, choć niekorzystnych dla pracownika, decyzji pracodawcy. 

Czego jeszcze obawiają się pracodawcy z powodu nieznajomości przepisów o sygnalistach?

Ostatnio zadano mi pytanie, dlaczego nie będzie można pociągnąć sygnalisty do odpowiedzialności gdy złoży fałszywe zawiadomienie by zyskać ochronę, zaszkodzić komuś itp.

Chciałbym powiedzieć, że zgodnie z Dyrektywą osoby, które   świadomie dokonały zgłoszenia lub ujawnienia publicznego nieprawdziwych informacji, powinny być skutecznie ścigane i ukarane. 

Ponadto w mojej ocenie składanie fałszywych zgłoszeń mających zaszkodzić innej osobie może wyczerpywać znamiona czynu zabronionego.

Jakie są jeszcze mity na temat systemów dla sygnalistów?

Rzeczą, która mnie niepokoi jest przekonanie małych gmin czy też małych przedsiębiorców, że temat sygnalistów ich nie dotyczy.

Po pierwsze Dyrektywa tylko daje możliwość zwolnienia tych podmiotów z wdrażania systemów przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczych. Natomiast nie wiadomo czy Polski ustawodawca z tego skorzysta czy też nie.

Tak samo nie wiadomo, czy Polski ustawodawca da średnim przedsiębiorcom czas na wdrożenie systemów dla sygnalistów do 17 grudnia 2023 r. czy też nie.

W tym miejscu chciałbym zwrócić Państwa uwagę, że w projekcie nowej ustawy o odpowiedzialności karnej podmiotów zbiorowych, nawet micro przedsiębiorcy mieli mieć pewne obowiązki z zakresu zarządzania zgodnością. 

Po drugie nawet jeżeli małe gminy czy mali przedsiębiorcy nie będą musiały wdrażać systemy przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczych to nadal będą musiały chronić sygnalistów przed działaniami odwetowymi. Według mnie powinny też przyjmować zgłoszenia. 

Pisał Pan ostatnio, że obowiązek konsultacji polityk i procedur ze związkami zawodowymi jest delikatnie mówiąc kontrowersyjny i ma Pan wątpliwości czy to dobry pomysł?

Często Compliance jest błędnie utożsamiany z HR. Oczywiście elementy HR są bardzo ważne w Compliance, ale według mnie nie dominują. Sądzę, że ktoś w Radzie Ministrów stwierdził więc, że w systemach dla sygnalistów wiodącą wolę mają działy HR. Co jest według mnie co najmniej mocno dyskusyjne. Natomiast jaki będzie skutek wejścia obowiązku, by wewnętrzne procedury zgłaszania naruszeń i podejmowania działań następczych miały charakter wewnątrzzakładowego aktu prawnego objętego zakresem definicji prawa pracy (art. 9 Kodeksu pracy). I w związku z tym miały by być przedmiotem uzgodnień z zakładowymi organizacjami związkowymi albo przedmiotem konsultacji z przedstawicielami pracowników (jeśli u pracodawcy nie będą działały zakładowe organizacje związkowe). 

W najlepszym razie pozwoli to poprawić komunikację i sprawniej edukować pracowników.

W najgorszym opóźni lub uniemożliwi wdrożenie procedur. O traceniu sił i czasu na zwalczanie złych pomysłów związków nawet nie wspomnę.

Według mnie powinno to być zalecane ale nie powinien to być obowiązek.

Ponadto chciałbym zauważyć, ze sygnalistą nie musi być pracownik, więc nie są to regulacje objęte tylko prawem pracy.

A najczęstszy mit o sygnalistach?

Niestety sygnalista, czyli osoba która zamiast odwrócić wzrok, reaguje na zło, nadal jest mylona z donosicielem, kapusiem itp. To coś z czym zmagają się wszyscy oficerowie Compliance. Ja zawsze tłumaczę, że demaskatora (sygnalistę) najbardziej atakują ci co mają coś do ukrycia, bo nie chcą by ich przestępstwa wyszły na jaw lub których czyny zabronione sygnalista ujawnił.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wojsko Polskie to trzecia armia NATO pod względem liczebności

Polska ma trzecią największą co do liczebności armię w NATO - przekazał szef BBN Jacek Siewiera, powołując się na dane zebrane przez NATO. Z szacunków Sojuszu wynika, że Wojsko Polskie z ponad 216 tys. żołnierzy to trzecia armia NATO - po USA i Turcji.

Taki jest stan budżetu państwa. Są najnowsze dane

Są nowe dane dotyczące stanu budżetu państwa. Deficyt budżetu po czerwcu wyniósł 69 mld 905,9 mln zł. Tak podało w opublikowanych szacunkowych danych Ministerstwo Finansów. Co jeszcze wiadomo o wykonaniu budżetu?

Wynagrodzenia pielęgniarek i położnych w 2024 roku. Jakie podwyżki są zapisane w obywatelskim projekcie ustawy?

Jakie jest obecnie wynagrodzenie zasadnicze pielęgniarek i położnych? Jakie podwyżki i zmiany zasad ustalania tych wynagrodzeń są przewidziane w obywatelskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, który jest obecnie procedowany w Sejmie RP.

Projekt "Szkoły międzypokoleniowej" ruszy jesienią, w formie pilotażu

Projekt "Szkoły międzypokoleniowej", czyli wspólna przestrzeń dla uczniów i seniorów, sprzyjająca wymianie informacji i integracji międzypokoleniowej, ruszy jesienią w formie pilotażu. Tak przekazała minister ds. polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz.

REKLAMA

Minister finansów: płace w budżetówce wzrosną nieznacznie więcej niż 4,1% w 2025 roku. Realna wartość wynagrodzeń ma być utrzymana

Resort finansów zaproponuje Radzie Ministrów wyższą niż 4,1 proc. waloryzację wynagrodzeń w sferze budżetowej w 2025 r. - poinformował 15 lipca 2024 r. minister finansów Andrzej Domański podczas posiedzenia Rady Dialogu Społecznego. Nie wskazał jednak żadnego konkretnego wskaźnika podwyżek dla budżetówki w przyszłym roku.

Darmowa rehabilitacja z ZUS dla nauczycieli i innych pracujących głosem. Dla kogo 24 dni w sanatorium? Jak uzyskać skierowanie?

ZUS informuje, że osoby, dla których głos jest głównym narzędziem pracy (np. nauczyciele) są narażone na zaburzenia funkcji narządu głosu i tym samym grozi im utrata zdolności do pracy. Jeżeli chcą temu zapobiec, mogą skorzystać z rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS w schorzeniach narządu głosu. Rehabilitacja lecznicza w zakresie schorzenia narządu głosu, na którą kieruje ZUS, trwa 24 dni w ośrodku rehabilitacyjnym w takich miejscowościach jak: Ciechocinek, Jelenia Góra, Ostróda, Świeradów-Zdrój, Uniejów. Jak uzyskać skierowanie do sanatorium?

Wakacje 2024: dokąd najchętniej jeżdżą Polacy i jakie mają budżety?

Większość Polaków (84 proc.) planuje wyjechać na wakacje, i większość spędzi je w Polsce (64 proc.). Tak wynika z  raportu International Travel Confidence Index 2024 opracowanego na zlecenie Allianz Partners.

Rekordowa liczba pasażerów z lotniska Chopina

Ponad 2 mln odprawionych w ciągu miesiąca pasażerów. To rekord, który padł w czerwcu na lotnisku Chopina. Z szacunków wynika, ze w całym roku ta liczba będzie wynosić 20 mln. 

REKLAMA

Darmowe potańcówki w Warszawie

Wracają potańcówki na Grochowskiej. Od 12 lipca mieszkańcy dzielnicy Praga-Południe i okolic będą mogli tańczyć do muzyki z różnych stron świata. 

Koncert życzeń związków nauczycielskich: 500 zł dodatku za wychowawstwo, 15% lub 20% podwyżki w 2025 roku, 4 dni urlopu na żądanie, zmiany w zastępstwach, odprawach, godzinach ponadwymiarowych i inne postulaty

Związek Nauczycielstwa Polskiego i  Prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ "Solidarność" wystosowały 10 lipca 2024 r. odrębne pisma do Ministerstwa Edukacji Narodowej zawierające obszerne listy spraw wymagających pilnego uregulowania. Są to odpowiedzi na ustalenia grupy roboczej ds. wynagradzania nauczycieli z 26 czerwca br. działającej w ramach Zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli. Czego domagają się związkowcy?

REKLAMA