REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Natalia Kurdziel
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest uregulowany ustawą z 9 września 2000 roku podatek od niezawodowego obrotu majątkiem, polegającego na zbywaniu różnorodnych dóbr; usług jak i towarów. Jest to podatek o charakterze samorządowym, do którego poboru właściwy rzeczowo jest naczelnik urzędu skarbowego.

Kto jest podatnikiem?

REKLAMA

Zakres podmiotowy podatku od czynności cywilnoprawnych obejmuje osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, na których ciąży obowiązek podatkowy określony w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. Rozkład ciężaru podatkowego określa ustawa. Dla przykłady obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży spoczywa na kupującym, przy umowie zamiany na stronach czynności, przy umowie darowizny na obdarowanym, przy umowie dożywocia na nabywcy własności nieruchomości.

Zobacz także: PIT 2011 - zmiany w zwolnieniach dla emerytów, rencistów, członków rodzin zmarłych pracowników

Zakres przedmiotowy podatku

Zakres przedmiotowy ściśle określa ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, która w art. 1. w sposób enumeratywny wymienia czynności podlegające opodatkowaniu tymże podatkiem. Ustawowy katalog ma charakter zamknięty co oznacza, że przepisom ustawy podlegają wyłącznie czynności w nim wskazane. Dlatego też podatkiem objęte są następujące czynności:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• Umowa sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych

• Umowa pożyczki

• Umowa darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy

• Umowa dożywocia

• Umowa o dział spadku oraz o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub opłat.

• Ustanowienie hipoteki

• Ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności

• Umowa depozytu nieprawidłowego

• Umowa spółki

Zobacz: Umowy

Analizując powyższy katalog łatwo zauważyć, że nie należą do niego umowy mieszane ani nienazwane.

Drugą przesłanką obok katalogu czynności, warunkującą opodatkowanie omawianym podatkiem jest położenie przedmiotu opodatkowania. Otóż według ustawy opodatkowaniu podlegają te czynności cywilnoprawne, których przedmiot znajduje się na terytorium Polski tzn. rzecz znajduje się bądź prawa majątkowe wykonywane są na terytorium Polski. W pewnych okolicznościach opodatkowanie p. c. c. rzeczy bądź praw majątkowych znajdujących się poza granicami kraju także jest możliwe. W tym celu jednak muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki: nabywca musi mieć miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce oraz czynność musi być dokonana na terytorium Polski.

Zobacz: Rozliczenie podatkowe małżonków na preferencyjnych warunkach

Wyłączenia

Ustawa p. c. c., oprócz powyżej omówionego katalogu, wymienia także czynności, które wyłączone są spod opodatkowania. Podstawa wyłączenia może wynikać z: 

• socjalnego charakteru czynności, np. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, nauki, szkolnictwa, zatrudnienia i wynagrodzeń.
• działalności podmiotów publicznych, np. czynności dotyczące wyborów czy referendów
• systemowego charakteru, np. umowa sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym.
Wyłączenia mogą wynikać także z potrzeby rozgraniczenia opodatkowania obrotu, w zależności od jego profesjonalnego bądź nieprofesjonalnego charakteru, na p. c. c. oraz VAT. Ogólna zasada wyrażona w art. 2 ptk. 4 u. p. c. c. mówi, że nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli choćby jedna ze stron takiej czynności jest opodatkowana VAT bądź z niego zwolniona.

Moment powstania obowiązku podatkowego 

REKLAMA

Zasadą jest, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Ustawa wymienia także inne momenty powstania tego obowiązku, np. moment uprawomocnienia się wyroku sądu, zawarcia ugody, doręczenia wyroku sądu polubownego.

Dla podatku od czynności cywilnoprawnych właściwe jest pojęcie „ponownego momentu powstania obowiązku podatkowego”. Zgodnie z nim obowiązek powstaje w momencie powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej, która przy jej dokonaniu nie została zgłoszona do opodatkowania w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.

Podstawa opodatkowania

Podstawa opodatkowania nie jest określona w sposób jednolity. Ustawa wyznacza podstawy opodatkowania w zależności od przedmiotu podatku. Dlatego też podstawa opodatkowania zmienia się w zależności od rodzaju czynności cywilnoprawnej. Wśród nich można wymienić, np.:

• przy umowie sprzedaży — wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego
• przy umowie darowizny — wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego;
• przy umowie dożywocia — wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego;
• przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku — wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku;
• przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego — kwota lub wartość pożyczki albo depozytu;

Wysokość podatku

Kwestie wysokości podatku także nie są uregulowane w sposób jednolity dla ogółu czynności podlegających p. c. c. Dla zobrazowania problemu warto podać wartości stawek wraz z odpowiadającymi im przykładami popularnych czynności:

• Stawka 2% - umowy zamiany, sprzedaży, dożywocia, o dział spadku
• Stawka 1% - odpłatne użytkowanie, odpłatna służebność
• Stawka 0,1% - hipoteka na zabezpieczenie wierzytelności istniejących
• Stawka 19% - hipoteka kaucyjna
• Stawka 0,5% - umowa spółki

Zobacz:Dowody w postępowaniu podatkowym

Zwolnienie z opodatkowania

Przepisy ustawy wskazują pewne grupy podmiotów jak i sytuacji, które są zwolnione z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wśród zwolnień podmiotowych najbardziej popularne to: Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pożytku publicznego, państwa obce (przedstawicielstwa dyplomatyczne, konsularne, siły zbrojne). Z kolei dobrym przykładem zwolnień przedmiotowych są sprzedaż walut obcych, bony i obligacje skarbowe, sprzedaż rzeczy ruchomych, jeśli wartość podstawy opodatkowania nie przekracza 1 000 zł.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Znasz portal Diety NFZ? Korzysta z niego już prawie 870 tys. osób

    Portal diety.nfz.gov.pl to baza bezpłatnych przepisów na zdrowe i proste w przygotowaniu dania do samodzielnego przygotowania. Narodowy Fundusz Zdrowia podał, że z planów żywieniowych korzysta już blisko 870 tys. osób. 

    Min. rolnictwa Cz. Siekierski: Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane

    Minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski w dniu 27 lutego 2024 r. w czasie posiedzenia unijnej Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH), powiedział: – Różne, nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu muszą zostać wycofane. Komisja Europejska musi zrozumieć protestujących rolników. Rolnicy mówią: nic o nas, bez nas. List przewodniczącego Norberta Linsa pokazuje, że Parlament Europejski też oczekuje szybkich działań.

    Doradca Prezydenta RP: kontrolę nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE

    Profesor Andrzej Waśko, doradca prezydenta RP, przewodniczący Rady ds. Rodziny, Edukacji i Wychowania, odnosząc się do "Europejskiego obszaru edukacji" podkreślił, że polityka oświatowa, która dotąd była powierzona kompetencji rządów krajowych, stanie się częścią polityki unijnej. Zwrócił uwagę, że kontrole nad polskim szkolnictwem obejmie bezpośrednio UE.

    Min. Siekierski: KE narzuciła nieracjonalne wymogi Zielonego Ładu; musimy zrozumieć protesty rolników. 27 lutego posiedzenie unijnej rady ministrów w Brukseli. 29 lutego rozmowy z rolnikami w Ministerstwie

    Komisja Europejska narzuciła zbyt duże, nieracjonalne, kosztowne wymogi Zielonego Ładu, które miały służyć środowisku, przeciwdziałać zmianom klimatu, a w rzeczywistości doprowadziły do bankructwa wielu gospodarstw - oświadczył w 26 lutego 2024 r. na konferencji prasowej w Brukseli minister rolnictwa RP Czesław Siekierski. Wcześniej tego samego dnia, jeszcze będąc w Polsce w czasie konferencji prasowej kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, minister Siekierski powiedział: Musimy zrozumieć protesty rolników i o to będę zabiegał na jutrzejszym posiedzeniu unijnej rady ministrów w Brukseli.

    REKLAMA

    KPO 2024. Polska nie dostanie wszystkich pieniędzy? Ekspert: 43 inwestycje i ich refinansowanie zagrożone. Konieczna rewizja polskiego KPO

    Zdaniem Łukasza Kościjańczuka, eksperta firmy doradczej CRIDO, ok. 43 inwestycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy (z 56 zaplanowanych) może nie zostać zrealizowanych do 31 sierpnia 2026 r, co oznacza, że Polska nie otrzyma refinansowania z UE. Dlatego niezbędna jest rewizja KPO, która - jak oszacował ekspert - może objąć nawet połowę planowanych przedsięwzięć.

    D. Tusk odblokował unijne pieniądze na polskie KPO [137 mld euro, 600 mld zł]. W przyszłym tygodniu dwie ważne decyzje. von der Leyen: Razem będziemy bronić praworządności w całej Europie

    Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz premier Belgii Alexander De Croo w piątek 23 lutego 2023 r. rozmawiali w Warszawie z premierem Tuskiem. Przewodnicząca KE poinformowała po spotkaniu, że w przyszłym tygodniu zapadną dwie decyzje ws. funduszy europejskich dla Polski. Uwolnią one do 137 mld euro z funduszu spójności i Funduszu Odbudowy.

    PFRON: Od 1 marca wnioski o samochody dla osób niepełnosprawnych. Dopłata 80% od 150 000 zł albo 85% od 130 000 zł

    Maksymalna wartość samochodu objęta wsparciem wynosi 300 000 zł (osoba niepełnosprawna jest kierowcą) albo 230 000 zł (opiekun jest kierowcą). Muszą to być samochody dostosowane do potrzeb osób korzystających w poruszaniu się wózkiem inwalidzkim.

    Depresja nie wybiera. Ale na dobrostan psychiczny może wpłynąć dieta albo... pies

    23 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją. To dobra okazja do tego, aby przypomnieć sobie, że ta choroba może dotknąć każdego. Gdzie szukać pomocy? Jak poprawić swój dobrostan psychiczny? 

    REKLAMA

    Uposażenia żołnierzy zawodowych w 2024 roku [Tabela stawek]. Będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową

    W rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych zostały określone te stawki ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r. Rozporządzenie weszło w życie 21 lutego 2024 r. Od 1 kwietnia 2024 r. będzie też zmiana dot. dodatków za długoletnią służbę wojskową żołnierzy zawodowych.

    Będzie zakaz sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. Już 64% młodzieży miało do czynienia z takimi papierosami

    Aż 64 proc. młodych ludzi miało kontakt z jednorazowymi papierosami elektronicznymi. Czy wkrótce to się skończy? Minister Zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała w środę, że może rozpocząć pracę nad zakazem sprzedaży elektronicznych papierosów jednorazowych. 

    REKLAMA