Kiedy należy wymienić dowód osobisty

Po 1 stycznia 2009 r. wyszłam za mąż. Przyjęłam nazwisko męża oraz zmieniłam miejsce zameldowania. Czy muszę wymienić dotychczasowy dowód osobisty - pyta pani Anna z Tucholi.

W razie zmiany nazwiska, imienia bądź adresu zameldowania zawsze należy wymienić dowód osobisty.

Jednak teraz, od 1 stycznia, jeżeli ktoś o tym zapomni, to spotka się z istotną dolegliwością - po trzech miesiącach jego dowód straci ważność. W przypadku Polaków przebywających za granicą dokument straci ważność po czterech miesiącach. Zatem jeśli zmieniły się dane, które umieszczane są w dowodzie osobistym, np. miejsce zameldowania lub nazwisko (np. po ślubie), w ciągu 14 dni należy złożyć wniosek o wyminę dokumentu. Zapominalscy będą mieli kłopoty przy przekraczaniu granicy oraz przy załatwianiu niektórych spraw w urzędach.

Nowe zasady unieważniania dowodów osobistych wprowadziła nowelizacja ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z 3 października 2008 r. Na jej podstawie dowód będzie unieważniany z urzędu nie tylko w razie zmiany danych, ale także w przypadku jego zniszczenia lub utraty - od chwili zgłoszenia takiej sytuacji. Dokument będzie też automatycznie unieważniany, w momencie gdy zostanie przekazany np. urzędowi bądź policji przez znalazcę - osobę trzecią.

Dowód osobisty będzie unieważniał ten organ, który go wydał, czyli wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Informacja o unieważnieniu dokumentu pojawi się w systemie wydawania dowodów osobistych, który powiązany jest z bazą PESEL. Za uchylanie się od wymiany dowodu będzie groziła, jak dotąd, kara grzywny lub ograniczenia wolności do jednego miesiąca. Przed 1 stycznia, do momentu odbioru nowego dowodu, stary dokument z nieaktualnymi danymi zachowywał swą ważność. Dokument był unieważniany dopiero przy odbiorze nowego dowodu osobistego przez odcięcie lewego rogu o powierzchni co najmniej 1 cm². W praktyce więc wiele osób zaniedbywało obowiązek wymiany dowodu i mimo zmiany zameldowania lub zmiany nazwiska nadal posługiwało się dowodem z nieaktualnymi danymi.

EWA GRĄCZEWSKA-IVANOVA

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 40 ust. 1 oraz 43 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 z późn. zm., ostatnia zmiana: Dz.U. z 2008 r. nr 195, poz. 1198).