Będą kolejne zmiany w dowodach osobistych

Nowe obowiązki nie będą wiązały się ze zwiększeniem liczby etatów dla pracowników zajmujących się dowodami osobistymi. Rekompensatą za dodatkowe obowiązki będzie mniejsza liczba klientów odwiedzających urząd w celu wymiany lub wyrobienia dowodu osobistego.

Ma to nastąpić dzięki możliwości złożenia wniosku drogą elektroniczną. Ponadto dogodna komunikacja pomiędzy rejestrami PESEL i Rejestrem Dowodów Osobistych pozwoli pracownikom urzędów gmin uniknąć długotrwałej weryfikacji danych w obu systemach i zaoszczędzić czas. Zgodnie z przewidywaniami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: MSWiA) nowa ustawa o dowodach osobistych (dalej: projekt ustawy o dowodach osobistych; treść projektu dostępna jest na stronie www.bip.mswia.gov.pl/portal.php?serwis=bip&dzial=200&page=0) nie powinna być odczuwalna dla gminnych budżetów, ponieważ wszystkie koszty zostały przewidziane w projekcie ustawy o ewidencji ludności (druk sejmowy nr 1371).

Funkcje nowego dowodu osobistego

Wszelkie kwestie związane z dowodami osobistymi reguluje ustawa z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (dalej: ustawa o ewidencji ludności) oraz akty wykonawcze wydawane na jej podstawie. Zgodnie z założeniami projektu ustawy o dowodach osobistych dokument ten będzie wielofunkcyjnym elektronicznym dowodem tożsamości.

Wymogi dotyczące nowego dowodu osobistego zostały określone w Planie Informatyzacji Państwa na lata 2007–2010, w tabeli nr 1 „Zestawienie i charakterystyka ponadsektorowych projektów teleinformatycznych”, w poz. 4 pl. ID-POLSKA ID KARTA. Wszelkie dane o dowodach osobistych będą gromadzone w centralnym, elektronicznym Rejestrze Dowodów Osobistych, prowadzonym przez ministerstwo. Rejestr Dowodów Osobistych zastąpi dotychczasowy rejestr OEWiUDO.

Dane gromadzone w Rejestrze dostępne będą właściwym organom gmin, które na bieżąco będą je uzupełniać. Ponadto właściwe organy gminy będą mogły prowadzić Gminne Rejestry Dowodów Osobistych.

Charakterystyczną cechą nowego dowodu tożsamości będzie dwuwarstwowość. Oznacza to, że oprócz warstwy graficznej nowy dowód będzie składał się z warstwy elektronicznej. Pierwsza z nich ma pozwolić na potwierdzenie tożsamości osoby, czyli będzie zawierała dane osobowe. Natomiast druga warstwa będzie zawierała zabezpieczone dane biometryczne.

Istotne jest, że warstwa elektroniczna nie będzie katalogiem zamkniętym, co oznacza, że w każdym momencie będzie mogła zostać uzupełniona o dodatkowe dane potrzebne do realizacji określonych praw i obowiązków obywatela.

Właściciel dowodu osobistego

Prawo do posiadania nowego dokumentu tożsamości będzie miał każdy obywatel Polski. Osoba pełnoletnia będzie miała natomiast obowiązek posiadania dowodu osobistego. Różny będzie okres ważności wydawanych nowych dowodów osobistych.

Dokument osób uprawnionych do posiadania dowodu osobistego, które ukończyły 13 lat i nie uzyskały pełnoletności, wynosić będzie 5 lat, natomiast dla osób pełnoletnich okres ważności będzie wynosił 10 lat.

Zawartość dowodu osobistego

Nowy dowód zgodnie z wytycznymi będzie zawierał dane dotyczące posiadacza dowodu oraz informacje dotyczące samego dokumentu:

1) dane dotyczące osoby:

● nazwisko,

● imię (imiona),

● nazwisko rodowe,

● imiona rodziców,

● datę i miejsce urodzenia (miejscowość),

● płeć,

● wizerunek twarzy odpowiadający wymogą biometrycznym,

● numer PESEL,

● obywatelstwo;

2) dane dotyczące dokumentu:

● seria i numer dowodu,

● data wydania,

● data ważności,

● oznaczenie organu wydającego dokument.

W nowym dokumencie nie zostanie zawarty, jak dotychczas, rysopis właściciela dokumentu (wzrost, kolor oczu). Wynika to z faktu, że jest to nieweryfikowalne i bardzo często odbiega od stanu faktycznego, np. kolor oczu może zostać zmieniony soczewkami kontaktowymi. Ponadto w dowodzie nie znajdzie się adres zameldowania, jak również podpis graficzny posiadacza dokumentu.

Gdzie po dowód osobisty

Obecnie miejscem właściwym do ubiegania się o dowód jest organ gminy zgodny z zameldowaniem. Od 2011 r. przestanie to obowiązywać, a o wydanie dowodu można się będzie ubiegać we właściwym organie dowolnej gminy. Ustawodawca zakłada możliwość złożenia wniosku o dowód osobisty na 3 sposoby:

1) za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP),

2) w wersji papierowej, po wypełnieniu formularza wniosku przez wnioskodawcę i osobistym złożeniu go w organie gminy,

3) osobiście, poprzez wyrażenie przez wnioskodawcę w siedzibie organu gminy żądania sporządzenia wniosku, na podstawie danych zawartych w rejestrach publicznych oraz otrzymanych od wnioskodawcy.

Dowód osobisty będzie odbierany w siedzibie organu gminy, w którym został złożony wniosek. Nowością jest wprowadzenie formularza potwierdzającego odbiór dowodu osobistego, który ma na celu potwierdzenie dokonania odbioru.

Czytaj także: Kiedy należy wymienić dowód osobisty >>

Wymiana dowodu osobistego i inne

Nowe uregulowania prawne wprowadzają podział pomiędzy wymianą dowodu osobistego a wydaniem nowego dowodu osobistego w miejsce poprzedniego.

Biorąc pod uwagę fakt, że dowód osobisty będzie wydawany z określonym terminem ważności, oczywista staje się jego wymiana. Projekt zmian określa 3 przypadki, w których nastąpi wymiana dowodu z powodu:

1) upływu terminu ważności dowodu osobistego (w tym wypadku o wymianę dowodu trzeba będzie wystąpić co najmniej 30 dni przed upływem terminu ważności dowodu osobistego),

2) wymiany danych w dowodzie osobistym, z wyjątkiem zmiany nazwy organu wydającego,

3) zmiany wyglądu, która ma istotny wpływ na rozpoznanie właściciela dowodu.

Zarówno w drugim, jak i trzecim przypadku termin na wymianę dowodu osobistego będzie niezwłoczny. Z kolei wydanie nowego dowodu osobistego w miejsce poprzedniego nastąpi w momencie: utraty, uszkodzenia dowodu osobistego, przekazania do organu gminy lub konsulatu przez osobę trzecią znalezionego dowodu osobistego. Nowy dowód zostanie wydany również w przypadku otrzymania decyzji o odmowie wydania spersonalizowanego dowodu osobistego na skutek dołączenia do wniosku składanego drogą elektroniczną fotografii, która nie spełnia koniecznych wymogów bądź nie przedstawia osoby ubiegającej się o dowód.

Dowód osobisty będzie tracił ważność po upływie terminu w nim określonego, jak również w przypadku odbioru nowego dowodu osobistego przed upływem terminu ważności dotychczasowego dowodu osobistego. W ściśle określonych przypadkach dowód osobisty będzie mógł być unieważniony również z urzędu.

Wydaje się, że wprowadzenie nowej, wielofunkcyjnej wersji dowodu osobistego zakończy erę tradycyjnego dokumentu, którym posługujemy się obecnie.

Czytaj także: Nowe dowody jak paszporty - biometryczne >>

Zgodnie z wyjaśnieniami ustawodawcy wszelkie zmiany mają na celu zniesienie barier pomiędzy obywatelem a administracją. Zmiana procedury wydawania dowodów osobistych ma na celu sprawienie, aby nowy dokument tożsamości odpowiadał obecnym wymogom stawianym przez nowoczesne technologie. Nowe regulacje mają być korzystne zarówno dla osoby ubiegającej się o dowód osobisty, jak i dla urzędnika, który go wydaje.

Podstawa prawna:

● Ustawa z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. nr 223, poz. 1777)