Powierzenie pracownikowi dodatkowych zadań powinno znajdować odzwierciedlenie w zakresie jego obowiązków i mieć formę pisemną

Pracownika samorządowego wyznaczono na kierownika kancelarii tajnej, nakładając na niego nie tylko obowiązki kierownika kancelarii tajnej, ale też zadania całego referatu, w skład którego - jako wyodrębniona komórka organizacyjna - wchodzi kancelaria tajna. Następnie na kierownika kancelarii tajnej nałożono kolejne, dodatkowe, stałe zadania, których liczba i ciężar gatunkowy zupełnie wykraczają poza jego obowiązki. Polecenie wykonywania tych prac nastąpiło w formie ustnej. Jednocześnie do ich wykonywania upoważniony jest imiennie zarządzeniem prezydenta inny pracownik. Czy nakładane na pracownika dodatkowe, stałe zadania powinny mieć odzwierciedlenie w jego zakresie czynności lub innych dokumentach? Jeśli tak, to w jakich? Czy bezpośredni przełożony (pełnomocnik ochrony) może polecać podległemu pracownikowi wykonywanie takich zadań jedynie w formie ustnej, chociaż zarządzenie prezydenta upoważnia do tego w całości imiennie zupełnie innego pracownika tego referatu?

ODPOWIEDŹ

Możliwość wydawania pracownikowi poleceń przez pracodawcę samorządowego na podstawie art. 16 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych powinna być związana z zakresem obowiązków wykonywanych przez pracownika. Ustne wydawanie poleceń nie powinno stanowić podstawy dla stałego powierzenia pracownikowi dodatkowych czynności, zwłaszcza w sytuacji, gdy ich wykonywanie zostało przypisane innemu pracownikowi.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy z 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych, kancelaria tajna stanowi wyodrębnioną komórkę organizacyjną podległą bezpośrednio pełnomocnikowi ochrony, odpowiedzialną za właściwe rejestrowanie, przechowywanie, obieg i wydawanie takich dokumentów uprawnionym osobom. Zgodnie natomiast z par. 2 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, kancelarią kieruje kierownik kancelarii, wyznaczany przez kierownika jednostki organizacyjnej na wniosek pełnomocnika ochrony.

Podstawowe zadania kierownika określa par. 3 tego rozporządzenia. Do zadań pracownika kancelarii tajnej powinno więc należeć wykonywanie przede wszystkim zadań wskazanych w rozporządzeniu. Oczywiście na kierownika kancelarii tajnej pracodawca może nałożyć zadania dodatkowe. Należy jednak uznać, że powinny być one określone w zakresie obowiązków tego pracownika sporządzonym w formie pisemnej, z którym pracownik zapoznaje się i podpisuje.

Obowiązek wykonywania przez pracowników samorządowych poleceń przełożonych wynika z art. 16 ustawy o pracownikach samorządowych. Ust. 1 tego artykułu stanowi, że pracownik samorządowy powinien wykonywać polecenia przełożonego w sposób sumienny i staranny. Ustawa reguluje konieczność realizacji poleceń przełożonych wydanych służbowo, a więc takich, które mają związek z zakresem czynności wykonywanych przez pracownika samorządowego w ramach stosunku pracy.

Z brzmienia tego przepisu można wywnioskować, iż regulacja z art. 16 ustawy o pracownikach samorządowych dotyczy poleceń odnoszących się do wykonywanych już przez pracownika obowiązków służbowych określonych w zakresie jego obowiązków. Na podstawie powyższego przepisu pracodawca może wprawdzie nałożyć na pracownika zadanie niemieszczące się w zakresie jego obowiązków, jednak należy podkreślić, że wykonywanie takiego zadania dodatkowego na podstawie ustnego polecenia nie może mieć trwałego charakteru.

Konieczność realizacji obowiązku z art. 16 ustawy o pracownikach samorządowych nie może stanowić podstawy do nakładania na pracownika samorządowego stałych zadań, niemieszczących się w zakresie jego obowiązków. Tym bardziej wykonywanie na ustne polecenie przełożonego stałych zadań niemających odzwierciedlenia w czynnościach przypisanych do stanowiska tego pracownika nie powinno mieć miejsca w sytuacji, w której za realizację tych zadań odpowiada inny pracownik, co zostało stwierdzone w stosownym zarządzeniu.

Należy podkreślić, że wydawanie pracownikowi ustnych poleceń dotyczących stałych zadań realizowanych w danej komórce uniemożliwia pracodawcy (podmiotowi działającemu w imieniu pracodawcy, odpowiedzialnemu za ich realizację) przypisanie odpowiedzialności za ewentualne nieprawidłowe ich wykonanie pracownikowi, któremu pisemnie tych zadań nie powierzono.

DOROTA WOŁOSZYN

PODSTAWA PRAWNA:

l Ustawa z 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2005 r. nr 196, poz. 1631 z późn. zm.)

l Rozporządzenie Rady Ministrów z 18 października 2005 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania kancelarii tajnych (Dz.U. nr 208, poz. 1741)

l Ustawa z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1593 z późn. zm.)