Oświadczenia majątkowe – jak prawidłowo je wypełnić?

Oświadczenie majątkowe podlega analizie przeprowadzanej przez osobę, której zostało złożone, a także urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie majątkowe.

W celu uniknięcia nieprawidłowości bądź uchybień podczas wypełniania oświadczenia majątkowego warto skorzystać z poniższych wskazówek.

Polecamy: INFORRB Platforma Rachunkowości Budżetowej i Prawa Pracy

Zasady wypełniania oświadczeń majątkowych

Oświadczenie majątkowe musi zostać wypełnione przy zachowaniu poniższych zasad:

• staranność, rzetelność, zupełność,
• wykazanie majątku znajdującego się w kraju i za granicą,
• wykazanie wierzytelności,
• określenie na wstępie informacji o panującym między małżonkami ustroju majątkowym lub każdorazowe określenie przynależności poszczególnych składników majątku do majątku odrębnego osoby składającej oświadczenie, bądź do majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową,
• nie wpisuje się elementów majątku należącego do dzieci (darowizny, spadki), nawet jeżeli są one niepełnoletnie,
• nie podaje się majątku odrębnego współmałżonka oraz uzyskanych przez niego dochodów,
• oświadczenie składa się według stanu na dzień określony wymogami (nie chodzi tu o dzień sporządzania oświadczenia),
• w przypadku oświadczeń składanych wg stanu na koniec roku należy dołączyć kopię całego, kompletnego, podpisanego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT),
• brak obowiązku dołączania dokumentów źródłowych,
• nie należy pozostawiać pustych rubryk, nie należy wpisywać „nie” lub znaku „Z”, nie skreślać rubryk - jeżeli jakaś rubryka nie znajduje w danym przypadku zastosowania, to należy wpisać „nie dotyczy”,
• w rubrykach mających zastosowanie w konkretnym przypadku wpisujemy wszystkie wymagane elementy zawarte w opisie rubryki, np. w sytuacji, gdy w pozycji wymagane jest podanie zarówno przychodu jak i dochodu, należy podać obie te wartości,
• oświadczenie składa się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach,
• w przypadku złożenia oświadczenia wypełnionego przy użyciu komputera lub przez inną osobę, składający oświadczenie musi podpisać się na każdej stronie dokumentu,
• w przypadku składania oświadczenia w postaci kserokopii, każda strona kserokopii musi być opatrzona oryginalnym podpisem składającego oświadczenie.

Zobacz także: Oświadczenia majątkowe - kto i kiedy zobowiązany jest do ich złożenia

Należy pamiętać, że składane oświadczenie majątkowe dotyczy:
• majątku odrębnego oraz
• majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową.

Wypełniając oświadczenie należy określić przynależność poszczególnych składników majątkowych, dochodów i zobowiązań do jednej z tych mas majątkowych.

Majątek wspólny i odrębny

Do majątku wspólnego należą w szczególności:
• pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
• dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
• środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku odrębnego każdego z małżonków.

Do majątku odrębnego każdego z małżonków należą:
• przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,
• przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił; wyjątkiem są przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków. Są one objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,
• prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,
• przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,
• prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,
• przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej),
• wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,
• przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,
• prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,
• przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Informacje podlegające ujawnieniu w oświadczeniu majątkowym

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, każde oświadczenie majątkowe musi zawierać ściśle określone informacje. A zatem, w oświadczeniu majątkowym ujawnieniu podlegają:
• prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,
• zgromadzone środki pieniężne i papiery wartościowe,
• posiadane nieruchomości: domy, mieszkania, gospodarstwa rolne, inne nieruchomości,
• udziały i akcje w spółkach handlowych,
• nabycie od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, jednostek samorządu terytorialnego, ich związków lub od komunalnej osoby prawnej mienia podlegającego zbyciu w drodze przetargu,
• prowadzenie działalności gospodarczej za wyjątkiem działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej w formie i zakresie gospodarstwa rodzinnego,
• pełnienie funkcji członka zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej w spółkach handlowych,
• dochody osiągane z tytułu zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej lub zajęć,
• składniki mienia ruchomego o wartości powyżej 10 000 złotych,
• zobowiązania pieniężne o wartości powyżej 10 000 złotych,
• adres zamieszkania,
• miejsce położenia nieruchomości.

Zobacz serwis: Pracownicy

Najczęściej występujące braki, błędy, uchybienia

Wśród składanych oświadczeń majątkowych można dostrzec najczęściej pojawiające się błędy, braki bądź uchybienia. Zaliczyć do nich można:
• złożenie dokumentacji niekompletnej (brak drugiego egzemplarza oświadczenia majątkowego, bądź jego poszczególnych stron lub brak zeznania podatkowego PIT); zdarza się również, że składane dwa egzemplarze oświadczenia różnią się treścią, bądź jeden z nich jest nieuwierzytelnioną kopią,
• pozostawienie niektórych rubryk oświadczenia niewypełnionych,
• niepodpisanie oświadczenia majątkowego przez jego wystawcę,
• brak określenia przynależności poszczególnych składników majątku do majątku odrębnego i majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową,
• brak określenia nazwy sprawowanej funkcji (dotyczy radnych, którzy wpisują jedynie wykonywany zawód, pomijając funkcję radnego, w związku z pełnieniem której składają oświadczenie majątkowe),
• brak określenia tytułu prawnego do posiadanej nieruchomości, wykazania jej powierzchni oraz wartości,
• brak wykazania osiągniętego przychodu i dochodu z gospodarstwa rolnego,
• brak wykazania lub niezgodność kwot dochodów ujętych w oświadczeniu majątkowym w porównaniu z załączonym zeznaniem podatkowym PIT,
• wykazanie ogólnego osiągniętego dochodu, bez podziału i wskazania kwot uzyskiwanych z poszczególnych tytułów,
• brak wykazania dochodu (diety) z tytułu pełnienia funkcji radnego,
• brak określenia warunków, na jakich zaciągnięto kredyt (wobec kogo zaciągnięto zobowiązania finansowe, w związku z jakim zdarzeniem oraz w jakiej wysokości).

Przestrzeganie powyższych rad i wskazówek umożliwi z pewnością prawidłowe wypełnienie oświadczenia majątkowego.

Masz wątpliwości? Podyskutuj na Forum.

Należy jednak pamiętać, że każde oświadczenie majątkowe musi być zgodne z prawdą. Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu majątkowym powoduje bowiem odpowiedzialność karną na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu karnego:
„Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.”

Podstawa prawna:

- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 26 lutego 2003 r. w sprawie określenia wzorów formularzy oświadczeń majątkowych radnego gminy, wójta, zastępcy wójta,
sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoby
wydającej decyzje administracyjne w imieniu wójta (Dz.U. z nr 34, poz. 282),
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 26 lutego 2003 r. w sprawie określenia wzorów formularzy oświadczeń majątkowych radnego powiatu, członka zarządu powiatu, sekretarza powiatu , skarbnika powiatu, kierownika jednostki organizacyjnej powiatu, osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego powiatową osobą
prawną oraz osoby wydającej decyzje administracyjne w imieniu starosty (Dz.U. nr 34, poz. 283),
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 9 kwietnia 2009 r. w sprawie określenia wzorów formularzy oświadczeń majątkowych radnego województwa, członka zarządu województwa, skarbnika województwa, sekretarza województwa, kierownika wojewódzkiej samorządowej jednostki organizacyjnej, osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego wojewódzką osobą prawną oraz osoby wydającej decyzje administracyjne w imieniu marszałka województwa (Dz.U. nr 60, poz. 490).

Źródło: MUW w Warszawie