Kategorie

Prawne obostrzenia dotyczące palenia tytoniu w pracy

Grobicka-Madej Kamilla
papieros, palenie, praca/fot. Fotolia
papieros, palenie, praca/fot. Fotolia
Zakaz palenia tytoniu w miejscu pracy ciągle dostarcza wątpliwości prawnych. A przecież przepisy prawne jasno wskazują, jakie obowiązki ma pracodawca przy organizacji miejsca dla osób palących. Dotyczy to także urzędów.

Z INICJATYWY CZYTELNIKÓW

Zakaz palenia wyrobów tytoniowych m.in. w pomieszczeniach zakładów pracy, jakimi są także urzędy, przewidziany w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (dalej: u.o.z.t.) – wprowadzony nowelizacją z 8 kwietnia 2010 r. – wywołał wiele kontrowersji.

Urząd to miejsce pracy

Ustawodawca, uzasadniając konieczność ustanowienia takiego zakazu, wskazał przede wszystkim, że nowelizacja ta ma na celu rozszerzenie obszarów objętych zakazem palenia tytoniu na większość miejsc publicznych oraz ujednolicenie sankcji za ich nieprzestrzeganie. Nowelizacja rozszerzyła zakaz palenia na wszystkie obiekty użytku publicznego, miejsca pracy, środki transportu publicznego i związane z nimi obiekty oraz na obiekty sportowe i rekreacyjne, reguluje także kwestię palenia w bezpośrednim sąsiedztwie wejść i wyjść z miejsc publicznych.

Polecamy produkt: Jak wypowiadać umowy o pracę. Procedura i wzory dokumentów

Urzędy administracji zespolonej to m.in.:

Komenda Wojewódzka Policji, Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej, Kuratorium Oświaty, Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego, Wojewódzka Inspekcja Geodezyjna i Kartograficzna, Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego, Wojewódzki Inspektor Sanitarny.

Urzędy administracji niezespolonej to m.in.:

Reklama

Sztaby wojskowe i wojskowe komendy uzupełnień, izby i urzędy celne, izby skarbowe, urzędy skarbowe, urzędy kontroli skarbowej, regionalne zarządy gospodarki wodnej, urzędy morskie, urzędy statystyczne, urzędy żeglugi śródlądowej, regionalne dyrekcje ochrony środowiska.

Reklama

Miejscem pracy są urzędy administracji samorządowej na szczeblu gminnym, powiatowym czy wojewódzkim (czyli urzędy gmin, starostwa, urzędy marszałkowskie, siedziby przedsiębiorstw prowadzonych z udziałem jednostek samorządu terytorialnego itp.) oraz urzędy administracji rządowej zespolonej i niezespolonej (patrz ramka). Zgodnie zatem z przepisami u.o.z.t., obowiązuje tam zakaz palenia.

Ustawodawca przewidział jednak pewne odstępstwa w postaci możliwości wyznaczenia w budynku urzędu palarni. Upoważnienie do tego wynika z treści art. 5a ust. 3 pkt 5 u.o.z.t., przy czym trzeba zaznaczyć, że jest to uprawnienie pracodawcy, a nie obowiązek, na co wskazuje wprost brzmienie tego przepisu – „właściciel lub zarządzający może wyznaczyć palarnię (...) w pomieszczeniach zakładów pracy” – i nie jest możliwe przymuszenie pracodawcy do urządzenia palarni, choćby nawet w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez inspektora pracy (wyrok WSA w Łodzi z 17 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 939/11). Zamiast pomieszczenia służącego wyłącznie do palenia wyrobów tytoniowych, tzw. palarni, pracodawca może wyznaczyć i odpowiednio oznaczyć miejsce do palenia papierosów poza budynkiem, np. na dziedzińcu posesji. Taka sytuacja ma miejsce w Zachodniopomorskim Urzędzie Wojewódzkim w Szczecinie (wystąpienie pokontrolne NIK, https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/12/137/LSZ/).

Polecamy serwis: Pracownicy

Regulamin urzędu

Jak wskazano wcześniej, zakaz palenia papierosów w urzędzie wynika wprost z ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Może on jednak zostać wzmocniony przez pracodawcę również w regulaminach i instrukcjach obowiązujących w danym urzędzie ustalonych na podstawie przepisów ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.) czy też o przepisy ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Z tego też względu istnieją różne sankcje za jego naruszenie.

Bez względu na rangę przepisów wprowadzających zakaz palenia w miejscu pracy pracownicy zobligowani są do jego bezwzględnego przestrzegania, w przeciwnym bowiem razie narażają się na wszczęcie wobec nich postępowania dyscyplinarnego, którego wynikiem może być kara nagany, upomnienia lub kara pieniężna przewidziana w przepisach art. 108 § 1 i 2 k.p. lub kara grzywny unormowana w przepisie w art. 13 ust. 2 u.o.z.t.

Palenie poza urzędem

Na gruncie omawianego zagadnienia należy rozróżnić naruszenie zakazu palenia papierosów na terenie urzędu oraz poza jego terenem (na ulicy). Za naruszenie zakazu palenia na terenie urzędu, gdy nie zostanie wyznaczona w budynku palarnia czy też wydzielone do palenia na terenie posesji specjalne miejsce, umocowany do nałożenia na pracownika kary wynikającej z przepisów k.p. jest pracodawca. I tu możliwe jest zastosowanie nagany, upomnienia lub kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych. Możliwe jest również nałożenie na pracownika kary grzywny, z tym wszak zastrzeżeniem, że w takim przypadku zastosowanie mają przepisy o postępowaniu w sprawach o wykroczenia, a w konsekwencji do ukarania kompetentne są wyłącznie powołane do tego organy (np. policja).

Dopuszczalne jest również obciążenie pracowników palących papierosy w miejscu publicznym – na ulicy – karą grzywny, ale wyłącznie w sytuacji, gdy teren ten na mocy uchwały rady gminy podjętej na podstawie art. 5 ust. 4 u.o.z.t. uznany zostanie za strefę wolną od dymu tytoniowego. Ta norma upoważnia bowiem organ stanowiący gminy do ustalenia (w drodze uchwały) dla terenu gminy, innych niż wymienione w ust. 1, miejsc przeznaczonych do użytku publicznego jako stref wolnych od dymu tytoniowego i w związku z treścią art. 13 ust. 2 u.o.z.t. może to stanowić podstawę do interwencji uprawnionych w tej materii instytucji innych niż pracodawca.

Przerwa w pracy

Omawiając zagadnienie palenia papierosów w czasie godzin pracy, niewątpliwie warto przyjrzeć się mu w jeszcze innym aspekcie. Otóż, oddając się czynności palenia w budynku lub poza nim, pracownicy opuszczają fizycznie swoje miejsce pracy (o ile nie palą w gabinetach, co jest, jak już wspomniano, niedopuszczalne). Jeżeli dochodzi do tego sporadycznie, względnie raz w ciągu dnia pracy, jest to usprawiedliwione mocą art. 134 k.p., zgodnie z którym, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej 6 godzin, ma on prawo do przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut, wliczanej do czasu pracy, zatem trudno stawiać zachowaniu temu jakiś zarzut (poza narażaniem się na utratę zdrowia).

Biorąc jednak pod uwagę immanentną cechę nałogu nikotynowego, przejawiającą się potrzebą regularnego dostarczania organizmowi określonych dawek nikotyny, jeżeli pracownik opuszcza swoje stanowisko pracy parokrotnie w ciągu dnia, wychodząc „na papierosa”, to rozważenia wymaga kwestia sposobu rozliczania czasu pracy takiej osoby. Przerwy na zapalenie papierosa uznać można za nieobecność usprawiedliwioną, pod warunkiem jednak odnotowania opuszczenia miejsca pracy w ewidencji wyjść prywatnych. Jeśli pracownik dopełni tego obowiązku, brak będzie podstaw do nałożenia na niego kary (w tym pieniężnej) na podstawie art. 108 k.p. Pracodawca może również zarządzić konieczność odpracowania usprawiedliwionych nieobecności w pracy. Jako przykład wskazać można zarządzenie nr 94/2014 Burmistrza Miasta i Gminy Mirsk z 15 lipca 2014 r., http://bip.mirsk.pl/files/sites/3104/wiadomosci/235892/files/z9414_150714.pdf.

Warto na zakończenie zauważyć, że Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie ocenia przestrzeganie zakazu palenia wyrobów tytoniowych w obiektach nim objętych (https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/12/137/LSZ/). NIK wskazała, że wyniki kontroli potwierdziły, iż zakaz palenia w miejscach publicznych cieszy się akceptacją społeczną i jest generalnie respektowany, co znacząco zmniejszyło zagrożenie biernym paleniem w miejscach pracy oraz w obiektach użyteczności publicznej.

KAMILLA GROBICKA-MADEJ

dyrektor Wydziału Nadzoru i Kontroli, Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki w Szczecinie

PODSTAWY PRAWNE

● art. 95 ustawy z 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 395; ost. zm. Dz.U. 2015 r. poz. 1855)

● ustawa z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 298)

● art. 108 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502; ost. zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 1268)

Zobacz również: Oceny okresowe w służbie cywilnej po zmianach z 23 lipca 2015 r. - poradnik

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    2 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Dobry Start - pieniądze wypłacane przez ZUS

    ZUS wypłaca już pieniądze w ramach programu Dobry Start. Kto najszybciej otrzymał świadczenie? Jaki błąd uniemożliwia przelanie pieniędzy?

    Dodatek specjalny za część miesiąca

    Dodatek specjalny za część miesiąca koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej - jak obliczyć w przypadku absencji z innego powodu niż choroba?

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?