reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Organizacja > Prawo administracyjne > Podstawy, tryby i formy wznowienia postępowania administracyjnego

Podstawy, tryby i formy wznowienia postępowania administracyjnego

Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego uregulowana przez Kodeks postępowania administracyjnego, stanowi nadzwyczajną drogę usuwania decyzji prawnie wadliwych z obrotu prawnego.  W praktyce jest ona bardzo często stosowana.

Art. 145 kpa stanowi, że postępowanie administracyjne  może zostać wznowione jeżeli w jego wyniku zostało wydane:

- postanowienie na które służy zażalenie (art. 126 kpa)

- ostateczna decyzja administracyjna (czyli taka od której nie służy odwołanie ani wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy).

Odrębną przesłanką wznowienia postępowania jest wydanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w wyniku którego uchylony został przepis będący podstawą decyzji administracyjnej.

 

Wznowienie postępowania następuje poprzez wydanie postanowienia, w którym określa się:

- przedmiot postępowania,

- strony postępowania, 

- organ wszczynający postępowanie.

Na postanowienie to nie służy zażalenie wnoszone w trybie kodeksu postępowania administracyjnego a więc stronie niezadowolonej z faktu wznowienia postępowania przysługuje bezpośrednio skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

 

Natomiast w przypadku odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, stronie przysługuje w terminie 14 dni od jej doręczenia, prawo wniesienia odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bądź o czym często zapominają obywatele prawo złożenia wniosku o stwierdzenia nieważności decyzji (w tym decyzji nieprawomocnej) do organu wyższego stopnia, jeżeli zachodzą ku temu przesłanki określone w art. 156 k.p.a.

Wniosek o wznowienie postępowania składa się do organu, który wydał decyzje ostateczną.

 

Projektowane zmiany 

 

W projekcie nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego odmowa wszczęcia wznowienia postępowania będzie następowała poprzez wydanie postanowienia. W uzasadnieniu projektu ustawy podaję się, iż wprowadzenie ww. uregulowania jest konsekwencją dodania w projekcie art. 61 § 1 a w którym jest mowa o tym, iż gdy żądanie wszczęcia postępowania następuje na wniosek osoby niebędącej stroną lub nie może ono być z innych przyczyn wszczęte wydaję się postanowienie na które służy zażalenie.

Istota problemu polega jednak na tym, że w proponowanym brzmieniu art. 149 § 3 stanowiącym o odmowie wszczęcia postępowania brak jest mowy o możliwości złożenia zażalenia na to postanowienie. Tymczasem  proponowana nowelizacja nie zmienia swoimi zapisami ogólnej zasady wyrażonej w art. 141. kpa., wedle której zażalenie na postanowienie przysługuję wtedy, gdy kodeks tak stanowi.

Proponowana nowelizacja mimo ww. niespójności ujednolica formę prawną odmowy wznowienia postępowania, która w obecnym stanie prawnym, przewiduje w przypadku żądania wznowienia postępowania zakończonego w formie decyzji - wydanie decyzji o odmowie wznowienia takiego postępowania a w przypadku postępowania zakończonego wydaniem postanowienia – wydanie postanowienia w tym przedmiocie (art 126 kpa). Po wejściu w życie nowelizacji, w każdym z ww. przypadków organ wyda postanowienie.

 

Niezależnie od problemu z określeniem czy wedle proponowanej nowelizacji Stronie będzie przysługiwało zażalenie, warto zauważyć że z pewnością osoba żądająca wznowienia postępowania zgodnie z art. 2 § 3 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, będzie mogła złożyć na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

 

Wszczęcie postępowania a uchylenie decyzji

 

Zgodnie z art. Art. 146. k.p.a nie uchyla się decyzji w przypadku wznowienia postępowania po upływie dziesięciu lat, gdy zaistniały podstawy wznowienia (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe lub decyzja wydana została w wyniku przestępstwa).

W pozostałych przypadkach tj.

  • decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu.
  • strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
  • wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
  • decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
  • zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji.
  • decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
  • oraz gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

 nie można uchylić  decyzji po upływie 5 lat od jej doręczenia bądź ogłoszenia.

Postępowanie w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego>>

Zasada poprawności merytorycznej decyzji

 

Oddzielną przesłanką uniemozliwiającą uchylenie decyzji, nieograniczoną czasowo, jest określona w art. 146 § 2 kpa  „zasada poprawności  merytorycznej decyzji”.

Zgodnie z ww. paragrafem nie uchyla się decyzji nawet po stwierdzeniu, że w trakcie postępowania wystąpiły przestanki wznowienia postępowania,  jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Brak możliwości uchylenia decyzji z powodu upływu terminów określonych powyżej oraz zasady wyrażonej w art. 146 § 2 kpa nie może być podstawą odmowy wszczęcia postępowania. Co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Jednakże w takich przypadkach zgodnie z treścią art. 15 kpa organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Mimo, iż decyzja nie została uchylona sam fakt stwierdzenia nieprawidłowości ma znaczenie prawne np. w przypadku dochodzenia roszczeń lub jako podstawa wznowienia innego postępowania administracyjnego bądź sądowego, w oparciu o przesłankę wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który wydał decyzję – w sytuacji gdy te postępowania administracyjne są ze sobą połączone.

 Księgi wieczyste on-line>>

Odmowa wszczęcia postępowania

 

Organ odmówi wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie zostało wniesione po terminie określonym w artykułach 145 a § 2 kpa oraz art. 148 k.p.a i jest to termin 1 miesiąca, w pierwszym przypadku od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego a w drugim przypadku od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania lub od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

 

Ponadto decyzję od odmowie wszczęcia postępowania organ wyda  gdy o wznowienie postępowania wnosi osoba nieposiadająca zdolności procesowej tj. osoba, która nie ukończyła lat trzynastu, oraz osoba ubezwłasnowolniona całkowicie zgodnie z treścią art. 12 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny.

Organ wyda powyższą decyzję również gdy osoba składająca taki wniosek nie wykaże że  posiada interes prawny, gdyż w rozumieniu art. 28 kpa posiadanie interesu prawnego jest elementarną cechą strony w postępowaniu administracyjnym. W tym przypadku, jak podkreśla Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r.  „W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolity jest pogląd, co do tego, że odmowa wznowienia postępowania administracyjnego z tego powodu, ze żądający wznowienia nie jest strona postępowania, może nastąpić tylko wówczas, gdy okoliczność ta jest oczywista” (sygn. akt. II SA/Bk 795/08 źródło: www.orzeczenia.nsa.gov.pl)

W innym przypadku, gdy organ ma wątpliwości co do ww. faktu powinien wznowić postępowanie.

 

Wydanie przez organ decyzji o odmowie wznowienia postępowania ww. przypadkach (czyli poza wymienionymi już art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145 a kpa) nie musi powodować niemożności wszczęcia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 147 kpa wznowienie postępowania powinno nastąpić z urzędu, gdy do organu administracyjnego dotrą informacje o zaistnieniu przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a (za wyjąteczkiem przesłanki określonej w pkt 4 tego artykułu).

Takim źródłem informacji może być np. skarga wniesiona do organu administracyjnego na podstawie przepisów działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższa skargę może złożyć każdy w interesie własnym, cudzym lub ogólnie pojętym interesie publicznym. Nie wymaga się więc od osoby ją wnoszącej przymiotu strony.

Art. 235. stanowi, że skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Żądanie takie zostanie uwzględnione, gdy zachodzą przewidziane w kodeksie warunki do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.

 

Ważne!

Powyższy zapis stwierdza więc że poza art. 145 §  pkt 4 osoba której nie przysługuje prawo strony może złożyć skargę w trybie działu VIII kpa a organ badając wyłącznie przesłanki przedmiotowe (czyli zaistnienie bądź nie podstaw wznowienia postępowania) powinien wznowić postępowanie z urzędu. Gdy tego nie uczyni wydaje się, iż pozostaje w bezczynności – choć takiej osobie w tym przypadku nie przysługuje prawo (gdyż nie jest stroną takiego postępowania) wniesienia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a organ nie ma obowiązku poinformowania takiej osoby o jego wyniku postępowania. (Wyrok WSA w Gliwicach 11 grudnia 2008 . sygn. akt. II SA/Gl 540/08)

 

Sylwester Szczepaniak

samorzad.infor.pl

reklama

Przydatne formularze online

Czytaj także

Autor:

Źródło:

Samorzad.infor.pl

Zdjęcia


INFORLEX Plan kont – program dla księgowych jednostek budżetowych199.00 zł
reklama

Narzędzia księgowego

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama

Compliance 2021

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria LTCA

Kancelaria LTCA Zarzycki Niebudek Adwokaci i Doradcy Podatkowi sp.k. specjalizuje się w profesjonalnym doradztwie prawnym i podatkowym na rzecz podmiotów prawa gospodarczego.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama