REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Podstawy, tryby i formy wznowienia postępowania administracyjnego

Sylwester Szczepaniak

REKLAMA

REKLAMA

Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego uregulowana przez Kodeks postępowania administracyjnego, stanowi nadzwyczajną drogę usuwania decyzji prawnie wadliwych z obrotu prawnego.  W praktyce jest ona bardzo często stosowana.

Art. 145 kpa stanowi, że postępowanie administracyjne  może zostać wznowione jeżeli w jego wyniku zostało wydane:

REKLAMA

- postanowienie na które służy zażalenie (art. 126 kpa)

- ostateczna decyzja administracyjna (czyli taka od której nie służy odwołanie ani wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy).

Odrębną przesłanką wznowienia postępowania jest wydanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w wyniku którego uchylony został przepis będący podstawą decyzji administracyjnej.

 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wznowienie postępowania następuje poprzez wydanie postanowienia, w którym określa się:

- przedmiot postępowania,

- strony postępowania, 

- organ wszczynający postępowanie.

Na postanowienie to nie służy zażalenie wnoszone w trybie kodeksu postępowania administracyjnego a więc stronie niezadowolonej z faktu wznowienia postępowania przysługuje bezpośrednio skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

 

Natomiast w przypadku odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, stronie przysługuje w terminie 14 dni od jej doręczenia, prawo wniesienia odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bądź o czym często zapominają obywatele prawo złożenia wniosku o stwierdzenia nieważności decyzji (w tym decyzji nieprawomocnej) do organu wyższego stopnia, jeżeli zachodzą ku temu przesłanki określone w art. 156 k.p.a.

Wniosek o wznowienie postępowania składa się do organu, który wydał decyzje ostateczną.

 

Projektowane zmiany 

 

REKLAMA

W projekcie nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego odmowa wszczęcia wznowienia postępowania będzie następowała poprzez wydanie postanowienia. W uzasadnieniu projektu ustawy podaję się, iż wprowadzenie ww. uregulowania jest konsekwencją dodania w projekcie art. 61 § 1 a w którym jest mowa o tym, iż gdy żądanie wszczęcia postępowania następuje na wniosek osoby niebędącej stroną lub nie może ono być z innych przyczyn wszczęte wydaję się postanowienie na które służy zażalenie.

Istota problemu polega jednak na tym, że w proponowanym brzmieniu art. 149 § 3 stanowiącym o odmowie wszczęcia postępowania brak jest mowy o możliwości złożenia zażalenia na to postanowienie. Tymczasem  proponowana nowelizacja nie zmienia swoimi zapisami ogólnej zasady wyrażonej w art. 141. kpa., wedle której zażalenie na postanowienie przysługuję wtedy, gdy kodeks tak stanowi.

Proponowana nowelizacja mimo ww. niespójności ujednolica formę prawną odmowy wznowienia postępowania, która w obecnym stanie prawnym, przewiduje w przypadku żądania wznowienia postępowania zakończonego w formie decyzji - wydanie decyzji o odmowie wznowienia takiego postępowania a w przypadku postępowania zakończonego wydaniem postanowienia – wydanie postanowienia w tym przedmiocie (art 126 kpa). Po wejściu w życie nowelizacji, w każdym z ww. przypadków organ wyda postanowienie.

 

Niezależnie od problemu z określeniem czy wedle proponowanej nowelizacji Stronie będzie przysługiwało zażalenie, warto zauważyć że z pewnością osoba żądająca wznowienia postępowania zgodnie z art. 2 § 3 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, będzie mogła złożyć na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

 

Wszczęcie postępowania a uchylenie decyzji

 

Zgodnie z art. Art. 146. k.p.a nie uchyla się decyzji w przypadku wznowienia postępowania po upływie dziesięciu lat, gdy zaistniały podstawy wznowienia (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe lub decyzja wydana została w wyniku przestępstwa).

W pozostałych przypadkach tj.

  • decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu.
  • strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
  • wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
  • decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
  • zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji.
  • decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
  • oraz gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

 nie można uchylić  decyzji po upływie 5 lat od jej doręczenia bądź ogłoszenia.

Postępowanie w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego>>

Zasada poprawności merytorycznej decyzji

 

Oddzielną przesłanką uniemozliwiającą uchylenie decyzji, nieograniczoną czasowo, jest określona w art. 146 § 2 kpa  „zasada poprawności  merytorycznej decyzji”.

REKLAMA

Zgodnie z ww. paragrafem nie uchyla się decyzji nawet po stwierdzeniu, że w trakcie postępowania wystąpiły przestanki wznowienia postępowania,  jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Brak możliwości uchylenia decyzji z powodu upływu terminów określonych powyżej oraz zasady wyrażonej w art. 146 § 2 kpa nie może być podstawą odmowy wszczęcia postępowania. Co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Jednakże w takich przypadkach zgodnie z treścią art. 15 kpa organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Mimo, iż decyzja nie została uchylona sam fakt stwierdzenia nieprawidłowości ma znaczenie prawne np. w przypadku dochodzenia roszczeń lub jako podstawa wznowienia innego postępowania administracyjnego bądź sądowego, w oparciu o przesłankę wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który wydał decyzję – w sytuacji gdy te postępowania administracyjne są ze sobą połączone.

 Księgi wieczyste on-line>>

Odmowa wszczęcia postępowania

 

Organ odmówi wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie zostało wniesione po terminie określonym w artykułach 145 a § 2 kpa oraz art. 148 k.p.a i jest to termin 1 miesiąca, w pierwszym przypadku od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego a w drugim przypadku od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania lub od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

 

Ponadto decyzję od odmowie wszczęcia postępowania organ wyda  gdy o wznowienie postępowania wnosi osoba nieposiadająca zdolności procesowej tj. osoba, która nie ukończyła lat trzynastu, oraz osoba ubezwłasnowolniona całkowicie zgodnie z treścią art. 12 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny.

Organ wyda powyższą decyzję również gdy osoba składająca taki wniosek nie wykaże że  posiada interes prawny, gdyż w rozumieniu art. 28 kpa posiadanie interesu prawnego jest elementarną cechą strony w postępowaniu administracyjnym. W tym przypadku, jak podkreśla Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r.  „W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolity jest pogląd, co do tego, że odmowa wznowienia postępowania administracyjnego z tego powodu, ze żądający wznowienia nie jest strona postępowania, może nastąpić tylko wówczas, gdy okoliczność ta jest oczywista” (sygn. akt. II SA/Bk 795/08 źródło: www.orzeczenia.nsa.gov.pl)

W innym przypadku, gdy organ ma wątpliwości co do ww. faktu powinien wznowić postępowanie.

 

Wydanie przez organ decyzji o odmowie wznowienia postępowania ww. przypadkach (czyli poza wymienionymi już art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145 a kpa) nie musi powodować niemożności wszczęcia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 147 kpa wznowienie postępowania powinno nastąpić z urzędu, gdy do organu administracyjnego dotrą informacje o zaistnieniu przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a (za wyjąteczkiem przesłanki określonej w pkt 4 tego artykułu).

Takim źródłem informacji może być np. skarga wniesiona do organu administracyjnego na podstawie przepisów działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższa skargę może złożyć każdy w interesie własnym, cudzym lub ogólnie pojętym interesie publicznym. Nie wymaga się więc od osoby ją wnoszącej przymiotu strony.

Art. 235. stanowi, że skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Żądanie takie zostanie uwzględnione, gdy zachodzą przewidziane w kodeksie warunki do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.

 

Ważne!

Powyższy zapis stwierdza więc że poza art. 145 §  pkt 4 osoba której nie przysługuje prawo strony może złożyć skargę w trybie działu VIII kpa a organ badając wyłącznie przesłanki przedmiotowe (czyli zaistnienie bądź nie podstaw wznowienia postępowania) powinien wznowić postępowanie z urzędu. Gdy tego nie uczyni wydaje się, iż pozostaje w bezczynności – choć takiej osobie w tym przypadku nie przysługuje prawo (gdyż nie jest stroną takiego postępowania) wniesienia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a organ nie ma obowiązku poinformowania takiej osoby o jego wyniku postępowania. (Wyrok WSA w Gliwicach 11 grudnia 2008 . sygn. akt. II SA/Gl 540/08)

 

Sylwester Szczepaniak

samorzad.infor.pl

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Samorzad.infor.pl

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Sektor publiczny
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rządowi brakuje pieniędzy na służby: Policję, SG, PSP i SOP. Co z programem modernizacyjnym?

Cały czas mamy sytuację niepełnego pokrycia w budżecie wydatków na służby (chodzi o Policję, Straż Graniczną, Państwową Straż Pożarną i Służbę Ochrony Państwa) - poinformował 23 lipca 2024 r. podczas sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych wiceszef MSWiA Czesław Mroczek. Dodał, że w najbliższym czasie przedstawione zostaną propozycje na kolejne lata.

Przeszło 854 mln zł na Sejm w 2025 r. Podwyżki dla posłów i wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu. Wzrosną też ryczałty na biura poselskie

Budżet Kancelarii Sejmu na 2025 r. ma wynieść 854 mln 258 tys. zł - to ponad 80 mln więcej niż w 2024 roku. W dniu 23 lipca 2024 r. sejmowa komisja regulaminowa, spraw poselskich i immunitetowych pozytywnie zaopiniowała projekt budżetu Kancelarii Sejmu na 2025 rok. Szef Kancelarii Sejmu Jacek Cichocki poinformował, że w 2025 roku nastąpi wzrost wynagrodzeń wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu a także posłów.

Zmiany w finansowaniu ochotniczych straży pożarnych. Znamy plany ministerstwa

Wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz przekazał, że w resorcie trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia ws. przyznawania rekompensaty pieniężnej oraz wyrównania do wysokości rekompensaty wypłacanej strażakowi ratownikowi ochotniczej straży pożarnej.

Zmiany w wynagradzaniu pracowników samorządowych wchodzą w życie 1 sierpnia 2024 r. Pensje od 4000 zł do 6200 zł

1 sierpnia wejdzie w życie znowelizowane rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Ale na wyższe pensje można liczyć przy pensjach należnych od 1 lipca. 

REKLAMA

Polaków ubywa, takie są fakty. Dane GUS pokazują co się dzieje, jest coraz gorzej

Polaków jest coraz mniej. W porównaniu z poprzednim rokiem liczba ludności w Polsce zmniejszyła się o prawie 130 tys. osób. Spadek liczby ludności zanotowano w 14 województwach i w 270 powiatach. Takie dane podał Główny Urząd Statystyczny (GUS).

Tragiczne dane z weekendu - wypadki i utonięcia

Statystyki z minionego weekendu są zatrważające. W niedzielę w pięciu wypadkach śmiertelnych zginęło 5 osób, łącznie w weekend zginęło 11 osób. 17 osób utonęło.

Nie żartuj, że masz bombę w walizce, nie zostawiaj bagażu bez opieki. Mandaty są surowe

Pozostawienie na lotnisku bagaży bez opieki staje się plagą. Straż Graniczna od początku czerwca interweniowała już 125 razy. Nałożono mandaty na łączna kwotę 11 tys. zł.

Globalna awaria systemów Microsoft. Czy mamy się czym martwić w Polsce?

Wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski uspokaja, że obecnie w Polsce systemy infrastruktury informatycznej działają płynnie. 

REKLAMA

Jak uczniowie Szkoły w Chmurze poradzili sobie z maturą? "Wyniki są dramatyczne"

Kilkanaście procent polskich maturzystów nie zdało egzaminu maturalnego. Jak poszło uczniom Szkoły w Chmurze? 

Coraz większa liczba dzieci ukraińskich w polskich szkołach

Od 1 września 2024 r. do polskich szkół może pójść między 20 tys. a 60 tys. ukraińskich dzieci - szacuje Paulina Chrostowska z Centrum Edukacji Obywatelskiej. Zdaniem nauczycieli największym wyzwaniem w edukacji uczniów z doświadczeniem migracji jest bariera językowa.

REKLAMA