Kategorie

Prawo dostępu do informacji publicznej a tajemnica przedsiębiorcy

Prawo dostępu do informacji publicznej a tajemnica przedsiębiorcy./ fot. Fotolia
Fotolia
Dane mające wartość gospodarczą, kwalifikowane jako tajemnica przedsiębiorcy, stanowią ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej.

Wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r. (I OSK 3056/17) w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej [u.d.i.p.] rektor uniwersytetu odmówił wnioskodawczyni [dalej również jako: skarżąca] udostępnienia informacji publicznej w zakresie umowy zawartej pomiędzy uniwersytetem, a wskazanymi we wniosku przedsiębiorcami. Żądane dokumenty dotyczyły przebiegu rozmów i negocjacji pomiędzy stronami umowy w postaci stanowisk negocjacyjnych, notatek ze spotkań negocjacyjnych, businessplanu oraz umowy zawartej pomiędzy uniwersytetem, a przedsiębiorcami dotyczącej poufności rozmów i negocjacji.

Polecamy: Rejestr Należności Publicznoprawnych. Zasady funkcjonowania, praktyczne przykłady, wzory dokumentów. PREMIUM

Rektor wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka odmowy udzielenia informacji publicznej w postaci tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).

Reklama

Wnioskodawczyni domagała się ponownego rozpatrzenia sprawy podnosząc, iż powyższym rozstrzygnięciem rektor nadużył uprawnienia wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Przywołany przepis stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji.

Rektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, odmawiającą wnioskodawczyni dostępu do żądanych informacji publicznych. Odmowa uzasadniona została tym, że przedsiębiorstwa będące stroną umowy podjęły szereg działań mających na celu zachowanie określonych informacji w poufności, zarówno na etapie negocjowania umowy, jak i w trakcie postępowania dotyczącego udostępnienia informacji publicznej. Sprecyzowany został dokładnie zakres informacji, które mają zostać objęte tajemnicą. Ponadto, rektor wskazał na wartość gospodarczą żądanych informacji, których ujawnienie byłoby źródłem szczegółowej wiedzy na temat przedsiębiorców- przede wszystkim wiedzy związanej z ich sytuacją finansową, handlową, produkcyjną czy organizacyjną. Ujawnione informacje mogłyby zostać wykorzystane przez konkurentów w sposób, który byłby zagrożeniem dla interesów przedsiębiorców, z tego względu, że przedsiębiorcy ci nie mieliby możliwości uzyskania tożsamych informacji od podmiotów prowadzących konkurencyjną działalność.

Reklama

Zdaniem rektora niemożliwe jest również udostępnienie wnioskodawczyni zanonimizowanych kopii dokumentów z racji tego, iż po usunięciu wszystkich chronionych danych, pozostała treść żądanych dokumentów stanie się zniekształcona i może wprowadzać odbiorcę w błąd.

Na powyższe rozstrzygnięcie wnioskodawczyni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [WSA] zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [p.p.s.a.] poprzez pominięcie oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartym, w wydanym wcześniej w sprawie, prawomocnym wyroku WSA w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1626/13). W wyroku tym dokonano wykładni pojęcia „tajemnica przedsiębiorcy” oraz jego relacji do konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej. W skardze wskazano również na naruszenie art. 2 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji [u.z.n.k] oraz art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącej wspomniane przepisy zostały zastosowane w sposób niewłaściwy, a w konsekwencji bezzasadnie uznano, że w niniejszej sprawie zachodziła przesłanka ograniczająca prawo dostępu do informacji publicznej w postaci „tajemnicy przedsiębiorcy”.

Zobacz: Postępowanie administracyjne

WSA w Warszawie oddalił skargę

W rezultacie rozpoznania sprawy WSA stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie rektor, dokonał weryfikacji posiadanych informacji pod kątem występowania przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy udostępniając przy tym informacje, co do których w jego ocenie przesłanka ta nie występowała. Odmówiono dostępu do tych danych, które zdaniem rektora, ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, nie powinny zostać upublicznione. Uznając skargę za niezasadną, sąd I instancji wskazał, iż rektor uwzględnił w swoich rozstrzygnięciach wynikający z art. 5 u.d.i.p. test proporcjonalności między prawem do informacji, a ochroną tych informacji ze względu na interesy przedsiębiorcy.

WSA zwrócił również uwagę na to, iż przedsiębiorcy podjęli szereg działań, by zachować poufność danych związanych z ich działalnością, za słuszną uznając taką argumentację organu, który odmawiając dostępu do żądanych informacji powołał się na art. 35 ustawy o finansach publicznych.

Od wyroku WSA w Warszawie wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. oraz w zw. z art. 61 ust. 3. W skardze podniesiono m.in., iż u.d.i.p. nie przewiduje możliwości ograniczenia dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnice przedsiębiorcy w tak szerokim zakresie, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca zwróciła uwagę również na to, iż Sąd I instancji nie uwzględnił wskazań oceny prawnej zawartej w uprzednio wydanym w realiach niniejszej sprawy wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2014 r. (II SA/Wa 1626/13), w szczególności związanych z obowiązkiem przeprowadzenia testu proporcjonalności. W skardze kasacyjnej wskazano również na niedostrzeżenie przez Sąd I instancji błędów w procedurze, których dopuścił się organ administracji, w szczególności poprzez niezachowanie zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do obywateli oraz zasady przekonywania (art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego). Uchybienia te, zdaniem skarżącej, miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie ustalono stanu faktycznego zgodnego z zasadą prawdy obiektywnej. W ocenie skarżącej rektor nie ustalił pojęć prawnych użytych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. a ponadto, dokonał jednostronnie ustaleń faktycznych co do wartości gospodarczej i tajemnicy przedsiębiorstwa.

Naczelny Sąd Administracyjny [NSA] oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zarzuty naruszenia przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem NSA skarżąca w sposób wadliwy rozumie zasadę proporcjonalności, o której mowa w art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. NSA podkreślił, że Sąd I instancji w pełnym zakresie uwzględnił konsekwencje wynikające z zasady proporcjonalności, a ponadto, że prawo do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym, a podlega ograniczeniom ustawowym. Zakres danych mogących zostać uznane za poufne określa art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Zgodnie z tym przepisem tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa, lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Dokumenty, których udostępnienia odmówiono, są źródłem szczegółowej wiedzy na temat kwestii finansowych, handlowych, produkcyjnych i organizacyjnych odnoszących się do przedsiębiorców będących stronami umowy. NSA zwrócił uwagę, iż po udostępnieniu przedmiotowych informacji pozycja konkurencyjna i negocjacyjna przedsiębiorców uległaby pogorszeniu.

W ocenie NSA, do zachowania określonych danych w tajemnicy niezbędne są dwa elementy tj. wola przedsiębiorcy do utajnienia informacji, a także wartość gospodarcza informacji, która wiązać się będzie z negatywnymi konsekwencjami jej ujawnienia w konkurencyjnym obrocie gospodarczym. W związku z tym, iż w rozpatrywanej sprawie zaszły łącznie wyżej wymienione elementy, wyrok Sądu I instancji zawiera poprawne rozstrzygniecie. NSA zwrócił uwagę na fakt, iż podmiot udzielający dostępu do informacji publicznej kieruje się generalnym obowiązkiem ujawniania posiadanych informacji, jednakże musi jednocześnie respektować prawo przedsiębiorcy do zachowania w poufności informacji, w kształcie w jakim określa to art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Gdyby organ administracji publicznej stwierdził, że w konkretnej sytuacji zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej w postaci tajemnicy przedsiębiorcy, a mimo to ujawniłby takie informacje, dopuściłby się umyślnego naruszenia nałożonego na niego obowiązku zachowania tajemnicy.

W konsekwencji NSA nie zgodził się z zarzutami zawartymi w skardze kasacyjnej. W ocenie tego sądu, rektor przeprowadził weryfikację posiadanych informacji i przyjmując prymat prawa do informacji udzielił odpowiedzi na wniosek w części, a co do niektórych informacji  uznał, że zachodzi przesłanka tajemnicy przedsiębiorcy uniemożliwiająca udostępnienie żądanych dokumentów. Zdaniem NSA organ przeprowadził w ten sposób test proporcjonalności. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze organ prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz trafnie zastosował obowiązujące przepisy prawa kwalifikując żądane informacje jako tajemnica przedsiębiorcy.

Powyższy wyrok jest prawomocny.

Joanna Kostrzewska

radca prawny w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, specjalizuje się w prawie administracyjnym ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego.

Marta Warzańska

asystent w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Prezes KNA UAM „Ad rem”, interesuje się prawem administracyjnym

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?

    Obowiązek zgłoszenia, czym ogrzewamy domy od 1 lipca 2021 r.

    Obowiązek zgłoszenia czym ogrzewamy domy - 1 lipca 2021 roku rusza zbieranie danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Do kiedy będzie trzeba zgłosić urządzenia? Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Euro 2021: Narodowa Strefa Kibica na mecz Polski z Hiszpanią

    Euro 2021 - Strefa Kibica na Stadionie Narodowym. 19 czerwca 2021 roku na Stadionie Narodowym będzie można oglądać mecz reprezentacji Polski z Hiszpanią na Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej. Jakie będą zasady? Ile osób będzie mogło wejść na stadion?

    MEiN proponuje zmiany w liście lektur

    Zmiany w liście lektur - Ministerstwo Edukacji i Nauki rozpoczyna konsultacje społeczne. Potrwają do 8 lipca.

    Narodowy Spis Powszechny - jak powinni się spisać studenci?

    Narodowy Spis Powszechny - studenci mogą nie mieć świadomości, że ciąży na nich obowiązek spisowy. Nigdy nie brali udziału w spisie - ostatni był 10 lat temu, gdy byli jeszcze dziećmi. Mogą też myśleć, że zrobią to za nich rodzice lub dom studencki. Najlepiej jednak wziąć odpowiedzialność we własne ręce i spisać się samodzielnie! Tym bardziej, jeśli nie mieszka się z rodzicami lub w akademiku.

    Strajk Pielęgniarek: Czujemy się oszukane przez rząd [PODCAST]

    11 manifestacji w centralnych miejscach miast wojewódzkich, 4000 uczestników: pielęgniarki, pielęgniarze, położne - tak wyglądał strajk ostrzegawczy pielęgniarek i położnych. Czy będzie strajk generalny? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Do kiedy wystawienie ocen 2021?

    Do kiedy wystawienie ocen 2021? Ile czasu mają uczniowie na poprawienie ocen końcowych? Kiedy jest zakończenie roku szkolnego?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki?

    Polski Ład: czy stracą seniorzy i osoby wymagające opieki? W ramach Polskiego Ładu rząd przedstawił plan 10 ustaw do przygotowania w ciągu 100 najbliższych dni. W pakiecie tym niemal nie przewidziano działań zawartych w części „Złota jesień życia”. Wyjątkiem są emerytury bez podatku, ale ta planowana zmiana, bez równoległych korekt w innych obszarach wsparcia, niesie również skutki uboczne dla części osób starszych – zwłaszcza niesprawnych, wymagających opieki i ich rodzin.

    Praca zdalna w urzędach – czerwiec 2021 r.

    Praca zdalna w urzędach – do kiedy przedłużona? Jak długo będzie ograniczona praca urzędów? Jaka jest dopuszczalna liczba osób (interesantów) w urzędzie w czerwcu 2021 roku?

    Certyfikat COVID na telefonie

    Certyfikat COVID na telefonie - od kiedy? Odpowiadamy na pytania - gdzie go teraz szukać i kiedy paszport covidowy pojawi się w aplikacji mObywatel.

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat od 7 czerwca 2021

    Szczepienia na COVID-19 młodzieży w wieku 12-15 lat ruszyły. Jak młodzież może zapisać się na szczepienie? Czy konieczna jest zgoda i obecność rodziców?

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy

    Czyste Powietrze - zachęty dla gmin, dodatkowe terminy. Do 15 czerwca 2021 r. jest czas na zgłoszenia nowych gmin do programu „Czyste Powietrze”, a do 15 lipca br. wydłużono termin podpisywania porozumień i aneksów przez gminy, które już wcześniej wyraziły chęć skorzystania z finansowych bonusów.

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda?

    Paszport covidowy - co daje, jak wygląda? Przedstawiamy najważniejsze informacje o unijnym certyfikacie COVID.

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca

    Zgromadzenia spontaniczne - zniesienie zakazu prawdopodobne pod koniec czerwca - poinformował w poniedziałek szef KPRM, pełnomocnik rządu ds. szczepień Michał Dworczyk. Wtedy planowane jest kolejne luzowanie obostrzeń dotyczących COVID-19.

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne?

    Zgromadzenia spontaniczne - czy są legalne? Rząd łagodzi obostrzenia covidowe, ale utrzymuje całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych. RPO przesłał swoje stanowisko do premiera Mateusza Morawieckiego.

    Rola najwyższego kierownictwa we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów 

    Najwyższe kierownictwo - rola we wdrażaniu Compliance i systemów dla sygnalistów. Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii, zwaną potocznie dyrektywą o sygnalistach, pozostało 6 i pół miesiąca, aby sektor publiczny oraz duże przedsiębiorstwa wdrożyły systemy dla sygnalistów. Odpowiedzialność za to ponosi najwyższe kierownictwo.

    Program "Sportowe Wakacje+" w 2021 roku

    "Sportowe Wakacje+". Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wraz z Fundacją Lotto im. Haliny Konopackiej przeznaczyły 30 milionów złotych na drugą edycję programu "Sportowe Wakacje+" - poinformował szef resortu, wicepremier Piotr Gliński.

    Polski Ład - utrata dochodów samorządów

    Polski Ład - w dużej mierze zapłacą za niego samorządy. Z szacunków Ministerstwa Finansów wynika, że ich dochody mają spaść o ok. 10–11 mld zł, ale rząd obiecuje, że ten ubytek pokryje specjalna subwencja inwestycyjna. Według ekspertów może ona jednak się okazać niewystarczająca.

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa

    Młodzieżowe rady gmin, powiatu i sejmiki województwa - Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację przepisów dotyczących samorządów lokalnych. Dzięki nowym rozwiązaniom, młode osoby będą miały szersze możliwości do angażowania się w życie publiczne i obywatelskie.