Na jakie zadania sołectwo może przeznaczyć fundusz sołecki w zakresie ochrony przeciwpożarowej?

Odpowiedź

Tak. Jak wynika z przepisów ustawy o funduszu sołeckim, środki na nim zgromadzone mogą zostać wydatkowane na przedsięwzięcia będące zadaniami własnymi gminy, służącymi poprawie warunków życia mieszkańców. Jak natomiast wynika z przepisów ustawy o samorządzie gminnym, do zadań własnych gminy należą m.in. sprawy ochrony przeciwpożarowej. Ponadto z przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej wynika, że koszty wyposażenia, utrzymania, wyszkolenia i zapewnienia gotowości bojowej Ochotniczej Straży Pożarnej ponosi gmina.

Uzasadnienie

Jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego. Ponadto zgodnie z treścią art. 32 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (dalej: u.o.p.) koszty wyposażenia, utrzymania, wyszkolenia i zapewnienia gotowości bojowej Ochotniczej Straży Pożarnej ponosi gmina (ust. 2). Gmina ma również obowiązek bezpłatnego umundurowania członków OSP.

Natomiast, jak wynika z przepisów ustawy z 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim (dalej: u.f.s.), środki funduszu sołeckiego przeznacza się na realizację przedsięwzięć, które są zadaniami własnymi gminy, służą poprawie warunków życia mieszkańców i są zgodne ze strategią rozwoju gminy (art. 2 ust. 6 u.f.s.). Środki funduszu mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków na działania zmierzające do usunięcia skutków klęski żywiołowej w rozumieniu ustawy z 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (art. 2 ust. 7 u.f.s.).

Zobacz: Rozwój i promocja

Z powyższych przepisów wynika, że środki funduszu sołeckiego mogą być przeznaczone na wymienione w pytaniu zadania związane z ochroną przeciwpożarową i zapewnieniem gotowości bojowej OSP. Należy jednak pamiętać, że gmina i Ochotnicza Straż Pożarna są odrębnymi osobami prawnymi. Sprzęt zakupiony przez gminę (np. w ramach funduszu sołeckiego) po jego zakupie staje się własnością gminy. Natomiast przekazanie sprzętu w trybie darowizny na rzecz OSP przenosi jego własność. Z mocy art. 32 ust. 2 u.o.p. gmina pokrywa wówczas koszty utrzymania sprzętu będącego własnością OSP. Będący własnością OSP sprzęt podlega ewidencji księgowej i jest obejmowany księgami finansowymi OSP. Jeśli sprzęt pozostaje na stanie OSP - właściciela, księgowość OSP jest bardziej rozbudowana i czasochłonna, niż gdyby sprzęt będący własnością gminy pozostawał w użyczeniu OSP.

Z kolei przekazanie sprzętu na rzecz OSP w trybie użyczenia jest wyrazem nadania praw do bezpłatnego korzystania na czas określony lub nieokreślony. Co do zasady w ramach umowy użyczenia biorący rzecz ponosi zwykłe koszty jej używania. Jednak ze względu na dyspozycję art. 32 u.o.p. i tak wszystkie koszty eksploatacyjne i koszty konserwacji sprzętu pokrywać musi gmina. Przy czym jeśli umowa użyczenia nie postanowi inaczej, korzystający (OSP) nie czerpie pożytków z rzeczy, jak również bez zgody użyczającego (gminy) nie może rzeczy oddawać do korzystania osobom trzecim. Sprzęt oddany OSP w drodze użyczenia pozostaje w ewidencji księgowej gminy i podlega inwentaryzacji jak inne składniki majątkowe gminy. ©℗

Michał Cyrankiewicz

prawnik, dziennikarz, autor licznych publikacji z zakresu ustroju gmin, finansów publicznych, gospodarki komunalnej i samorządowego prawa pracy

Podstawy prawne

• art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 506)

• art. 32 ust. 2 i 3 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 620; ost. zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 1669)

• art. 2 ust. 6 i 7 ustawy z 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim (Dz.U. z 2014 r. poz. 301; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 217, poz. 1427