Wybór ławników. Jakie zadania ma gmina?

• Zadanie zlecone
• Ogłoszenie o zgłaszaniu kandydatów
• Przygotowanie wyboru ławników

Zadanie zlecone

Gminy mają obowiązek przygotowania oraz pełnej obsługi procesu wyborczego – ale należy pamiętać, że jest to zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Oznacza to, że środki na jego realizację przez gminy ma obowiązek zapewnić administracja rządowa.

Wymiar sprawiedliwości sprawują sądy (art. 175 Konstytucji RP), a udział obywateli w tym procesie określają ustawy (art. 172 Konstytucji RP). W sądach powszechnych zadania z zakresu wymiaru sprawiedliwości wykonują sędziowie (art. 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych; dalej: u.p.u.s.p.), natomiast obywatele uczestniczą w jego sprawowaniu poprzez udział ławników w rozpoznawaniu spraw w pierwszej instancji – o ile ustawy nie stanowią inaczej (art. 4 § 1 u.p.u.s.p.).

Ogłoszenie o zgłaszaniu kandydatów

Kadencja ławników sądów okręgowych i rejonowych trwa cztery lata kalendarzowe następujące po roku, w którym dokonano wyborów (art. 165 § 1 u.p.u.s.p.). Same wybory ławników odbywają się najpóźniej w październiku roku kalendarzowego, w którym upływa kadencja dotychczasowych ławników (art. 163 § 1 u.p.u.s.p.).

Liczbę ławników wybieranych przez poszczególne rady gmin do wszystkich sądów działających na obszarze właściwości sądu okręgowego (w tym także liczbę ławników do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy) ustala kolegium sądu okręgowego. Liczbę ławników do poszczególnych sądów rejonowych ustala się po zasięgnięciu opinii prezesów tych sądów.

Przygotowanie wyboru ławników

Zgodnie z art. 160 § 2 u.p.u.s.p. przygotowanie wyborów ławników należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez gminy. Należy przyjąć, że obowiązek prawidłowego ogłoszenia o możliwości zgłaszania kandydatów na ławników spoczywa na wójcie gminy, jako organie wykonawczym (art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym; dalej: u.s.g.).

Czynność ta mieści się w zakresie „przygotowania wyborów” i jako działanie z zakresu administracji publicznej może podlegać zaskarżeniu w trybie art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Postanowienie WSA w Warszawie z 19 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 532/06).

Fragment artykułu pochodzi z kompleksowej bazy wiedzy INFORLEX Administracja. Czytaj więcej w INFORLEX > > >

Michał Cyrankiewicz-Gortyński