Kategorie

Cisza wyborcza 2015 - naruszenie, odpowiedzialność

Aleksandra Kolbus-Kucharska
Cisza wyborcza/ Fot. Fotolia
Cisza wyborcza/ Fot. Fotolia
Cisza wyborcza rozpoczyna się na 24 godziny przed dniem głosowania i trwa ona do momentu zakończenia głosowania i zamknięcia ostatniego lokalu wyborczego. Wszelka agitacja polityczna i publikacja sondaży jest zabroniona i podlega karze grzywny.
Reklama

Przy okazji każdych wyborów rozpoczyna się dyskusja o zasadności wprowadzenia ciszy wyborczej, bo - jak wielokrotnie przypominano - Polska jest jednym z nielicznych krajów na świecie w którym instytucja ta jest wprowadzona w tak restrykcyjnej formie. Z pewnością można uznać, że wątpliwości są uzasadnione, ponieważ większość współczesnych demokracji obywa się bez tego rozwiązania, co nie przyczynia się do obniżenia jakości przeprowadzonych wyborów.

Pod pojęciem ciszy mieszczą się dwa kategoryczne zakazy. Zakaz agitacji politycznej rozumianej jako publiczne nakłanianie lub zachęcanie do głosowania w określony sposób lub do głosowania na określonego kandydata. Oznacza to, że organizacja wieców wyborczych, manifestacji, pochodów, przemówień, rozdawanie ulotek czy przekonywanie do oddania głosu na konkretną osobę jest niezgodne z prawem. W tym miejscu należy dokładnie zaznaczyć, że dotyczy to publicznej działalności, czyli takiej która skierowana jest do społeczeństwa jak ogółu, jest łatwo dostępne i odbywa się w obecności świadków albo miejscu powszechnie dostępnym. W tym przypadku granica między publicznym i prywatnym wystąpieniem jest jasno zarysowana. Działalność ta musi być ukierunkowana na zdobywanie poparcia społecznego poprzez wyraźne namawianie do głosowania na konkretną osobę lub partię.

Zobacz również: Wybory parlamentarne 2015: spotkania z wyborcami mają znaczenie

Pojawienie się polityka podczas wydarzeń publicznych nie należy rozumieć jako agitacji. Obecność sama w sobie nie narusza ciszy wyborczej, jednakże gdy jest ona połączona z prezentacją programu czy poglądów w kontekście wyborów może być uznane za łamanie zakazu.

Reklama

Wynika z tego, że przekonywanie członków rodziny w zaciszu własnego domu do głosowania w określony sposób nie jest objęte zakazem, jednakże takie działanie skierowane do grupy obcych ludzi odbywające się w miejscu publicznym będzie podlegać karze grzywny, która może wynosić od 50 do 5000 złotych.

Drugą częścią ciszy wyborczej jest zakaz publikowania sondaży wyborczych w okresie od zakończenia kampanii wyborczej do zakończenia głosowania. W rozumieniu przepisów, sondażem jest przedwyborcze badanie opinii publicznej dotyczące przewidywanych zachowań wyborczych lub przewidywanych wyników wyborów lub wyników sondaży przeprowadzonych w dniu głosowania. Literalne brzmienie przepisu nie pozostawia wątpliwości, że zakaz dotyczy publikacji, a nie samego przeprowadzenia badań opinii publicznej. Wynika z tego, że badania exit poll polegające na przeprowadzaniu sondaży pod lokalami wyborczymi wśród osób, które już oddały swój głos, są dozwolone, a z punktu widzenia obywateli wręcz pożądane, ponieważ umożliwia to poznanie przybliżonych wyników w chwilę po zakończeniu głosowania. Należy jednak pamiętać, że sondaże te mają charakter orientacyjny i możliwe są pewne różnice procentowe w stosunku do wyników ogłaszanych przez Państwową Komisję Wyborczą.

Znane są przypadki, gdy różnica wyniku między kandydatami była na tyle niewielka, że w ciągu kilku godzin po zakończeniu głosowania zwycięzca zmieniał się wielokrotnie. Najczęściej zdarza się to przy drugiej turze wyborów prezydenckich, co miało miejsce w 2010 i 2015 roku. W pierwszym przypadku różnica między wynikami wyborczymi kandydatów wynosiła niecały 1% wg wyników exit poll, a wg PKW prawie 7%. W bieżącym roku pierwsze sondażowe wyniki pokazywały przewagę obecnego prezydenta w granicach 0,5%, co oscylowało w granicach błędu statystycznego. Wg oficjalnych wyników wyniki różniły się o 3%.

Publikacja sondaży wyborczych w czasie trwania kampanii bezspornie wpływa na wybór wielu obywateli. W czasie głosowania ma ona tym większe znaczenie, że może popychać wyborców do podejmowania spontanicznych decyzji dotyczących oddanego głosu, co bierze się z nieco niepokojącej tendencji do głosowania przeciwko konkretnej partii czy kandydatowi, zamiast głosowania za tym ugrupowaniem z którego programem wyborca się zgadza. Strach przed objęciem władzy przez opcję polityczną, która reprezentuje poglądy skrajnie różne od poglądów wyborcy, powoduje, że rezygnuje on z okazania poparcia partii, która jest mu bliska, okazując je ugrupowaniu które ma największe szanse ją pokonać.

Publikacja sondaży w czasie trwania ciszy wyborczej wiąże się z karą grzywny od 500 000 do 1 000 000 złotych. Wysokość kary jest uzasadniona tym, że publikacją zazwyczaj zajmują się media dysponujące ogromnymi środkami finansowymi i obowiązek uiszczenia kary w wysokości wynikającej z przepisów ogólnych byłby niecelowy.

Oba rodzaje naruszenia ciszy wyborczej są ścigane z oskarżenia publicznego co oznacza, że każdy obywatel może poinformować Policję o działalności osób prowadzących agitację lub zamieszczających sondaże wyborcze.

Mówiąc o zasadach obowiązujących w okresie wyborów nie sposób pominąć pewnej wady instytucji ciszy wyborczej. Oponenci polityczni często uciekają się do nieuczciwych sposobów walki o głosy. Najjaskrawszym przykładem będzie wysuwanie oskarżeń pod adresem kontrkandydata tuż przed rozpoczęciem ciszy wyborczej, które nie mogą być zdementowane. Dotyczy to głównie zarzutów, które w sposób oczywisty dyskredytują polityka w oczach opinii publicznej. Możliwość weryfikacji autentyczności oskarżeń zostaje wręcz uniemożliwiona, ponieważ w takiej sytuacji poznajemy argumenty tylko jednej strony, gdyż druga stronie nie ma szans na obronę ze względu na obowiązujące zakazy.   

Podstawa prawna:

Art. 104, Art. 498 i Art. 500 Ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (Dz.U.2011.21.112)

Zobacz również: Wybory parlamentarne 2015: diety członków komisji wyborczych

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?