Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Instrumenty antykorupcyjne w administracji

Łukasz Czajka
Urząd musi ciągle doskonalić swój system antykorupcyjnySprawne funkcjonowanie Systemu Zapobiegania Zagrożeniom Korupcyjnym jest możliwe wówczas, gdy instytucja działa zgodne z filozofią ciągłego doskonalenia. Występowanie pomyłek jest bowiem nieuchronne. Natomiast błędem jest niewyciąganie wniosków ze złego postępowania.

Urząd musi ciągle doskonalić swój system antykorupcyjny

Sprawne funkcjonowanie Systemu Zapobiegania Zagrożeniom Korupcyjnym jest możliwe wówczas, gdy instytucja działa zgodne z filozofią ciągłego doskonalenia. Występowanie pomyłek jest bowiem nieuchronne. Natomiast błędem jest niewyciąganie wniosków ze złego postępowania.

Wdrożenie kompleksowego systemu antykorupcyjnego umożliwia spojrzenie na problem nieetycznych (korupcyjnych) zachowań w sposób wielowymiarowy. Konieczne do osiągnięcia standardy dotyczą bowiem nie tylko wydawania pieniędzy (a z tym najczęściej kojarzona jest korupcja w Polsce - z ustawianiem przetargów), lecz także innych realizowanych przez daną instytucję czynności.

WAŻNE

Jednym z kluczowych elementów jest spełnienie zasady bezstronności przy wydawaniu decyzji administracyjnych.

Obecnie sytuacja, z którą często mamy do czynienia, to urzędnicza uznaniowość. W identycznych sytuacjach, przy identycznych warunkach zewnętrznych, przy takich samych okolicznościach bywa tak, iż decyzja administracyjna wydawana, jest nie tylko w różnym czasie (raz np. w 3 tygodnie, a w innym przypadku - 60 dni; wszystko zaś w świetle obowiązującego prawa - zawsze można się przecież podeprzeć stopniem komplikacji sprawy), ale często bywa sprzeczna. Powoduje to, iż w oczach klientów takie działania często są postrzegane jako nieetyczne czy wręcz o charakterze korupcyjnym (czyjaś sprawa została załatwiona po jego myśli, pewnie wręczył łapówkę lub inną korzyść). Wszelkie kontrole instytucji zazwyczaj tego nie potwierdzają, ale negatywna opinia pozostaje.

Zintegrowany system

Wymagania Systemu Przeciwdziałania Zagrożeniom Korupcyjnym zawierają 27 elementów, wymagań dodatkowych (WD), których spełnienie jest konieczne, aby można było mówić o posiadaniu systemu. Wymagania te są uzupełniające w stosunku do wymagań ujętych w normie PN-EN ISO 9001:2001 - Systemy zarządzania jakością - Wymagania.

WAŻNE

System Przeciwdziałania Zagrożeniom Korupcyjnym działa łącznie z systemem zarządzania jakością jako zintegrowany system zarządzania.

Gdy organizacja ma już certyfikowany system zarządzania jakością, wdrożenie i certyfikowanie systemu sprowadza się do udokumentowania spełnienia wymagań dodatkowych. Gdy organizacja nie posiada wdrożonego systemu zarządzania jakością, wówczas wdrożenie i certyfikacja systemu odbywają się łącznie z systemem zarządzania jakością.

Budowa standardu „System Przeciwdziałania Zagrożeniom Korupcyjnym” jest zbieżna z budową normy ISO 9001:2000. Zawiera następujące punkty:

1. Postanowienia ogólne

2. Niektóre terminy i pojęcia

3. Podstawowe wymagania prawne

4. System przeciwdziałania zagrożeniom korupcyjnym

5. Odpowiedzialność kierownictwa

6. Zarządzanie zasobami

7. Realizacja wyrobu

8. Pomiary, analiza i doskonalenie

Tabela 1 pokazuje powiązanie 27 wymagań dodatkowych Systemu Przeciwdziałania Zagrożeniom Korupcyjnym z poszczególnymi wymaganiami normy ISO.

Pętla DEMINGA

Filozofia Systemu Przeciwdziałania Zagrożeniom Korupcyjnym opiera się na pętli DEMINGA, która składa się z czterech elementów. Jej powiązanie z System Zapobiegania Zagrożeniom Korupcyjnym przedstawia tabela 2.

 

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Ciągłe doskonalenie

Ideą jest, aby funkcjonowanie zarówno Systemu Zapobiegania Zagrożeniom Korupcyjnym, jak i samej organizacji podlegało tym regułom, co jest zgodne z filozofią tzw. ciągłego doskonalenia. Występowanie pomyłek (w tym niewłaściwych zachowań) jest bowiem nieuchronne. Natomiast błędem jest niewyciąganie wniosków ze złego postępowania.

Oba opisywane standardy zarządzania opierają się na podejściu procesowym. Pierwsza poważna różnica między ISO 9001:2000 a Systemem Przeciwdziałania Zagrożeniom Korupcyjnym polega na tym, iż ten drugi opiera się na analizie i ocenie ryzyka wystąpienia zagrożeń korupcyjnych w procesach, czego nie ma w ISO 9001:2000. W odniesieniu do wyników tej analizy (w ISO wymagań klienta) podejmowane są konkretne działania.

Co stanowią wymagania dodatkowe

Poszczególne rozdziały i zawierające się w nich wymagania dodatkowe można opisać w kilku grupach.

System przeciwdziałania zagrożeniom korupcyjnym

W tym rozdziale zawierają się wymagania od WD 01 do WD 04. Podstawą jest przeprowadzanie i dokumentowanie analizy związanej z ryzykiem wystąpienia zjawisk korupcyjnych w procesach. Polega ona na tym, iż po przeprowadzeniu analizy kierownictwo organizacji określa poziom akceptowalnego ryzyka. Wszystkie ryzyka przekraczające ryzyko akceptowalne muszą zostać poddane ocenie wpływu na działalność organizacji (funkcjonowanie procesu i występowanie zjawisk potencjalnie korupcyjnych). W odniesieniu do nich muszą też zostać przygotowane i wdrożone odpowiednie środki kontroli, tak, aby obniżyć ryzyko do poziomu akceptowalnego. Plan minimalizacji (który powstaje na podstawie wykonanej analizy ryzyka) zawierał więc będzie działania niezbędne do realizacji (wraz z przypisaniem odpowiedzialności i czasem realizacji), aby obniżyć poziom ryzyka. W punkcie tym zawarte są również wymagania, które wskazują niezbędną dokumentację, jaką należy utrzymywać dla Systemu Antykorupcyjnego, oraz opisują, w jaki sposób ją nadzorować.

Odpowiedzialność kierownictwa

Punkt ten zawiera wymagania od WD 05 do WD 11. Stawia on wymagania co do zaangażowania najwyższego klienta we wdrożenie, utrzymanie i doskonalenie Systemu Antykorupcyjnego. Jak wymaga standard, wystąpienie jakiegokolwiek przejawu korupcji lub - ujmując rzecz szerzej - naruszenia przyjętych powszechnie norm prawnych i moralnych, warunkuje postawa człowieka. Dlatego we wdrażanym systemie szczególny nacisk powinien być położony na kształtowanie świadomości pracowników na wszystkich poziomach zarządzania organizacją. Nakłada to obowiązek przeprowadzania szkoleń, spotkań dla pracowników oraz wszystkich innych działań o charakterze motywacyjnym (w tym budowanie systemów motywacyjnych) mających na celu podniesienie świadomości pracowników dotyczącej negatywnego zjawiska, jakim są zachowania korupcyjne, oraz ich wpływu na społeczności (w tym społeczność pracowniczą). Konieczne jest również powołanie Przedstawiciela Najwyższego Kierownictwa do nadzorowania Systemu Antykorupcyjnego. Opracowanie Polityki Systemu Antykorupcyjnego jako przejawu wizji kierownictwa dotyczącej „systemowego zarządzania ryzykiem wystąpienia zjawiska korupcyjnego” będzie stanowiło o jej przełożeniu na niższe poziomy organizacyjne.

 

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Zarządzanie zasobami

Punkt ten zawiera wymagania od WD 12 do WD 14. Największy nacisk położony jest na kompetencję pracowników. Istotne jest również zdefiniowanie procedur dotyczących rekrutacji pracowników, czyli zapewnienia kadry o wymaganych kwalifikacjach. Niezbędne jest też wprowadzenie w organizacji mechanizmów podnoszących świadomość pracowników co do wagi i znaczenia polityki antykorupcyjnej oraz dyskredytacji negatywnych zachowań wśród pracowników - sprowadza się to do organizowania szkoleń zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych.

Realizacja wyrobu

Punkt ten zawiera wymagania od WD 15 do WD 20. Należy zapewnić, iż wszystkie działania w organizacji, w tym planowanie pracy zarówno na poziomie operacyjnym (opracowywanie niezbędnych planów), jak i systemowym (projektowanie procedur i nowych regulacji wewnętrznych) powinno opierać się na wykonanej i aktualizowanej analizie ryzyka wystąpienia zjawisk korupcyjnych. W punkcie tym są zawarte również elementy związane z dokonywaniem zakupów dla organizacji, sposobem postępowania (procedury) przy wykryciu wystąpienia zjawisk korupcyjnych, informowaniem otoczenia zewnętrznego (partnerzy, organizacje nadzorujące) o wystąpieniu nieprawidłowości, ustaleniem zasad dotyczących dostępu do informacji w procesie, zakresem jej dostępności i zachowaniem poufności. Bardzo istotnym elementem wymagań niniejszego punktu jest ustalenie identyfikowalności dokumentacji (niezbędne wzory podpisów, parafki, datowanie dokumentacji, jej oznaczanie, przechowywanie itp.) tak, aby zapewniona była rozliczalność działań w procesie.

Pomiary, analiza i doskonalenie

Punkt ten zawiera wymagania od WD 21 do WD 27. Dla Systemu Antykorupcyjnego istotnym elementem jest bieżące zbieranie danych na temat jego funkcjonowania (monitoring systemu), oceny skuteczności (audyt wewnętrzny) oraz kontroli procesów decyzyjnych - wymagana procedura. Dodatkowo organizacja, która wdrożyła i stosuje System Antykorupcyjny, powinna identyfikować wymagania prawne oraz inicjatywy, w skali całego kraju, które są podejmowane w celu minimalizacji wystąpienia zjawisk korupcyjnych. Organizacja powinna takie inicjatywy wykorzystać we własnej działalności. Idea kompleksowego zarządzania Systemem Antykorupcyjnym zamyka się w przeprowadzaniu działań korygujących/zapobiegawczych, które z definicji usuwają przyczynę wystąpienia nieprawidłowości, a nie jedynie jej skutek. Jest to zintegrowane z cyklicznym przeprowadzaniem analizy ryzyka wystąpienia zjawisk korupcyjnych oraz realizacji planu jego minimalizacji.

Jak skutecznie zaimplementować, czyli wdrożyć te wszystkie wymagania w organizacji, co de facto oznacza przeprowadzenie takiego projektu - o tym w następnym artykule.

Łukasz Czajka

menedżer Departamentu Zarządzania

Doradztwo Gospodarcze DGA S.A.

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Lista przedmiotów w klasie IV szkoły podstawowej w 2022/2023 r.
    Jakich przedmiotów uczą się uczniowie klas IV w roku szkolnym 2022/2023 r.?
    DGP: W 2021 r. NFZ nie wykorzystał 10 mld zł na leczenie Polaków
    Ponad 10 mld zł zostało w budżecie NFZ – tak wynika ze sprawozdania funduszu za 2021 r., do którego dotarł "Dziennik Gazeta Prawna". Płatnik zeszły rok zakończył z rekordowo wysoką kwotą na plusie. Głównym powodem jest nie wykorzystanie dostępnych w budżecie NFZ pieniędzy na leczenie.
    Nowy Program Czyste Powietrze Plus [wnioski od 15 lipca 2022 r.]
    Minister klimatu i środowiska Anna Moskwa ogłosiła uruchomienie programu Czyste Powietrze Plus. Wskazała na istotną rolę samorządów w programie. Budżet programu "Czyste Powietrze +", to 1,8 mld zł z możliwością zwiększenia tej kwoty przez rząd.
    Wniosek o świadczenie 40 zł za zakwaterowanie bez PESELa uchodźcy [tylko do 15 lipca 2022 r.]
    Tylko do 15 lipca 2022 r. we wnioskach o świadczenie 40 zł za dzień zakwaterowania niepotrzebny jest PESEL uchodźcy. Dotyczy to pomocy udzielanej przed 30 kwietnia 2022 r. Za okres późniejszy PESEL uchodźcy jest niezbędny do prawidłowego rozpoznania wniosku.
    CKE: Maturę zdało 78,2% tegorocznych absolwentów
    Maturę zdało 78,2 proc. tegorocznych absolwentów szkół ponadgimnazjalnych. 15,5 proc. abiturientów, którzy nie zdali jednego przedmiotu, ma prawo do poprawki w sierpniu – podała Centralna Komisja Egzaminacyjna.
    Od 2024 r. samorządy otrzymają 3 mld zł wpływów budżetu państwa z ryczałtu?
    W 2024 r. jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymać wpływy z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
    Podręcznik do historii i teraźniejszości dopuszczony do użytku szkolnego [licea i technika, klasy I]
    W wykazie podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego do kształcenia ogólnego resortu edukacji i nauki opublikowano w piątek podręcznik do przedmiotu historia i teraźniejszość (HiT).
    Nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w 2022 r. [rozporządzenie]
    Od 1 września zaczną obowiązywać nowe minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Zgodnie z projektowanym przez MEiN rozporządzeniem wyniosą one od 3329 zł do 4224 zł.
    MKiDN: do 1 sierpnia wnioski o stypendium do 4000 zł brutto miesięcznie
    Do 1 sierpnia do godz. 16 można składać wnioski w Konkursie o przyznanie stypendiów twórczych oraz stypendiów z zakresu upowszechniania kultury na 2023 r. - poinformowało w poniedziałek MKiDN.
    CKE: Jakie były wyniki na egzaminie ósmoklasisty w 2022 r.?
    Uczniowie VIII klas szkół podstawowych, którzy w maju przystąpili do obowiązkowego egzaminu ósmoklasisty, za rozwiązanie zadań z języka polskiego uzyskali średnio 60 % punktów możliwych do otrzymania, a z matematyki – 57 %.
    Czy można przesunąć pracownika z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej
    Burmistrz postanowił, że miejski ośrodek pomocy społecznej będzie zajmował się przyznawaniem świadczenia pieniężnego z tytułu zakwaterowania i wyżywienia obywatela Ukrainy. Jakie są sposoby przesunięcia pracowników z urzędu gminy do ośrodka pomocy społecznej?
    1 lipca 2022 r. Nowa lista leków refundowanych
    Od 1 lipca 2022 r. obowiązuje nowy wykaz leków refundowanych, do którego dodano 54 produkty bądź nowe wskazania.
    Centralizacja rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego (JST) - wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
    Ministerstwo Finansów udzieliło 24 czerwca 2022 r. wyjaśnień odnośnie centralizacji rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego.
    6600 zł brutto, to netto 4829,58 zł, składka ZUS 904,86 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    W 2021 r. dla pensji 6600 zł brutto wynagrodzenie na rękę było 4741,58 zł netto.
    Komunikat MRiPS: przepisy nie nakazują skrócenia pracy w czasie upału. Pracownik ma prawo do napojów pod rygorem grzywny
    Komunikat Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej: Wysokie temperatury mają wpływ nie tylko na wydajność pracy, ale i na bezpieczeństwo pracownika. Skrócenie czasu pracy jest jednak decyzją, która zależy w praktyce od dobrej woli pracodawcy. Prawo nakazuje mu dostarczenia napojów. Nierespektowanie przez pracodawcę tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1 do 30 tys. złotych.
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    5500 zł brutto, to netto 4078,81 zł, zaliczka 240 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    Klasa IV i V podstawówki - lista przedmiotów i liczba godzin w roku szkolnym 2022/2023
    Przedmioty w klasie 5 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023. Przedmioty w klasie 4 podstawówki w roku szkolnym 2022/2023, liczba godzin.
    Czy praca zdalna jest na wniosek pracownika? Czy pracodawca może nakazać pracę zdalną?
    Kodeks pracy wprowadzi możliwość pracy zdalnej i hybrydowej – zapowiedziała minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg
    Podwyżka zaliczki na PIT dla umowy zlecenia od 1 lipca 2022 r. Przykłady MF i DGP obliczeń od 3000 zł do 8000 zł
    MF: Od zlecenia 3200 zł brutto miesięcznie zaliczka na PIT wzrośnie o 103 zł do 265 zł. Niekorzystna zmiana od 1 lipca 2022 r. Przed tą datą zaliczka na PIT wynosiła 162 zł.
    300 mln zł dla artystów z opłaty od komputerów, tabletów, smartfonów, dysków i pendrivów
    Projekt ustawy o artystach zawodowych przewiduje zasilenie kwotą 300 mln zł nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Pieniądze będą pochodziły z opłaty reprograficznej płaconej przez importerów i sprzedawców elektroniki (komputery, tablety, smartfony, dyski twarde i pendrivy).
    300 mln zł dla Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych. Opłata od smartfonów i laptopów w 2023 r.
    300 mln zł. To planowane wpłaty z opłaty reprograficznej na rzecz nowego Funduszu Wsparcia Artystów Zawodowych (FWAZ). Jeżeli nie będzie tych pieniędzy fundusz dla artystów otrzyma z budżetu dotację celową 100 mln zł rocznie. Podstawą dla płatności tych kwot jest ustawa o artystach zawodowych. 27 czerwca 2022 r. rząd przedstawił jej najnowszy projekt w wersji, która ma zostać skierowana do Sejmu i tam uchwalona.
    Świadczenie 40 zł za dzień dłużej niż 120 dni za pomoc Ukrainkom w ciąży, osobom w wieku 60/65 lat i matkom trójki dzieci
    Gminy otrzymały prawo do wydłużenia ponad 120 dni okresu wypłaty świadczenia 40 zł za dzień zakwaterowania i wyżywiania uchodźców z Ukrainy.
    Czy umowy zawierane na realizację zadań w programie rozwiązywania problemów alkoholowych podlegają Prawu zamówień publicznych?
    Pytanie nr 1. Czy umowy zawierane na realizację zadań zapisanych w gminnym programie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii podlegają Prawu zamówień publicznych? Pytanie nr 2. Czy prawidłowym jest zawieranie umów zlecenia na realizację usług konsultanta bez określania okresu świadczenia usługi?
    Połowa nauczycieli z Warszawy myśli o odejściu ze szkoły. Nauczyciel woli prowadzić zakład pogrzebowy niż uczyć za 3500 zł
    Blisko połowa kadry zatrudnionej w publicznych szkołach myśli o odejściu z zawodu – pokazują badania realizowane m.in. przez Urząd Miasta st. Warszawy. Według ratusza zbliżamy się do dramatycznego punktu, kiedy po prostu nie będzie komu uczyć dzieci. Tym bardziej że spośród 31 tys. stołecznych nauczycieli ponad 5 tys. jest w wieku emerytalnym lub przedemerytalnym. Wiadomo też, że wakatów w tym roku jest więcej niż w latach 2021 i 2020, a z podobnym problemem borykają się szkoły w całym kraju.
    "DGP": Od 1 lipca 2022 r. błąd w przepisach o składce zdrowotnej i liczeniu zaliczek od pensji [nieudana korekta Polskiego Ładu?]
    DGP: Przepisy korygujące Polski Ład były tworzone w pośpiechu i rząd zapomniał zmienić zasady wyliczania składki zdrowotnej. Nie ma wątpliwości, że w po 1 lipca 2022 r. pracodawcy dalej muszą wyliczać wysokość zaliczki na PIT dwukrotnie: 1) według zasad z 2022 r. i 2) zasad z 2021 r. W jakim celu? Dla ewentualnego obniżenia składki zdrowotnej do wysokości zaliczki z 2021 r.