Przyczyny udzielania pomocy społecznej osobom i rodzinom

Z pomocy społecznej można otrzymać świadczenia pieniężne oraz niepieniężne. Do świadczeń pieniężnych należy:

• zasiłek stały,
• zasiłek okresowy,
• zasiłek celowy,
• specjalny zasiłek celowy,

Świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej jest zdecydowanie więcej. Należą do nich składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto wśród świadczeń niepieniężnych znajdują się:

• praca socjalna,
• pochówek,
• poradnictwo specjalistyczne (w tym prawne, psychologiczne),
• zasiłek i pożyczkę na ekonomiczne usamodzielnienie.
• usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania.

Osoby pozbawione schronienia, posiłku, czy też niezbędnego ubrania mogą je otrzymać właśnie jako świadczenie niepieniężne z pomocy społecznej. Osoby niepełnosprawne mogą skorzystać ze świadczenia niepieniężnego jakim są specjalistyczne usługi w miejscu zamieszkania.

Do omawianych świadczeń należą także rodzinne domy pomocy, domy pomocy społecznej, jak również mieszkania chronione.

Przyczyny udzielania pomocy społecznej wymienione zostały w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z artykułem, o którym mowa w zdaniu poprzednim pomocy społecznej udziela się osobom oraz rodzinom w szczególności z powodu:

• ubóstwa;
• sieroctwa;
• bezdomności;
• bezrobocia;
• niepełnosprawności;
• długotrwałej lub ciężkiej choroby;
• przemocy w rodzinie;
• potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi;
• potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności;
• bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych;
• trudności w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy;
• trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego;
• alkoholizmu lub narkomanii;
• zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej,
• klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Pamiętać należy, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania (art. 7 ustawy o pomocy społecznej). Tym samym ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Po 119/14.

Podkreślenia wymaga fakt, że pomoc społeczna może zostać udzielona rodzinie, czy też osobie poprzez udzielenie dotacji przedmiotowej do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych.