Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Program usuwania azbestu i jego finansowanie

dr Hanna Sztrantowicz
Uchwalony w 2002 r. przez Radę Ministrów „ Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terenie Polski” określił głównie kierunki działania w okresie 30-u lat, szacunkowe ilości wyrobów zawierających azbest w całym kraju oraz dla poszczególnych województw a przede wszystkim potrzebne środki na jego realizację.

Program proponuje trzy źródła finansowania zadań:

•    środki publiczne – udział 1,7% , pozyskiwane z budżetu państwa, budżetów samorządów, funduszy ekologicznych, funduszy pracy

•    środki prywatne – udział 97,8% , fundusze osób fizycznych i prawnych

•    środki zagraniczne – udział 0,5% , dofinansowanie zadań ze środków Unii Europejskiej

Ministerstwo Gospodarki tworząc Program poza wyliczeniem niezbędnych środków, nie zabezpieczyło dla niego żadnych wydzielonych funduszy.

Ogromna ilość wyrobów azbestowych znajdujących się w obiektach zarówno publicznych jak i prywatnych, zmobilizowała samorządy do podjęcia uchwał o sposobach i terminach usuwania tych wyrobów na swoim terenie. Po ogłoszeniu Krajowego Programu samorządy gmin rozpoczęły inwentaryzację, która była podstawą do tworzenia tych Programów.

Zadania  z reguły dzielone były na trzy grupy:

•    obiekty będące własnością lub w zarządzie gmin

•    obiekty stanowiące własność podmiotów prawnych

•    obiekty prywatne osób fizycznych

Taki podział związany był z najważniejszą częścią Programów tzn. ze sposobami finansowania zadań.

Samorządy gmin usuwanie azbestu finansowały z Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Dla prawidłowego działania systemu podejmowały cały szereg uchwał niezbędnych do realizacji Programu takich jak:

•    powołanie zespołu do realizacji Programu którego zadaniem było:

                         - rozpatrywanie wniosków

                         - sporządzanie list obiektów zakwalifikowanych do realizacji i ustanawianie harmonogramu prac na dany rok

                         - wstępna kontrola zakwalifikowanych obiektów

                         - udział w odbiorach prac

                         - udzielanie informacji dotyczących realizacji Programu

                         - wykonywanie sprawozdań ( dla Rady Gminy) rzeczowo – finansowych

•    opracowanie Regulaminu zasad finansowania, który powinien zawierać:

                        - zakres finansowanych prac

                        - kto może się ubiegać o dofinansowanie

                       - gdzie i w jakim terminie można składać wnioski

                       - kto może wykonywać finansowane z funduszu zadania

                       - dokumenty niezbędne do rozliczenia zadania

Czytaj także: Azbest - obowiązki właścicieli, zarządców, wykonawców prac i przewoźników>>

Dotacja z funduszy obejmowała: usunięcie wyrobów azbestowych, transport, unieszkodliwianie. Odtworzenie / zastąpienie azbestu nowymi elementami należało zawsze do właściciela obiektu.

Z Gminnych Funduszy Ochrony Środowiska finansowano w całości ( z odtworzeniami nowych elementów)  zadania dotyczące obiektów gminnych.     

Fundusze ekologiczne mogą być przeznaczane na działania ekologiczne poprawiające stan środowiska, a w tym wypadku zabezpieczające przed zanieczyszczeniem powietrza włóknami azbestu, usuwanie odpadów niebezpiecznych zagrażających zdrowiu i życiu mieszkańców.

Wielkość środków Gminnego Funduszu przeznaczanych na usuwanie azbestu była zawsze ograniczona, a więc nie wszystkie wnioski mogły być realizowane w danym roku. Ograniczany też często był zakres prac objętych usuwaniem np.: do 100 m ² powierzchni  całego dużego dachu ( suszarni, stolarni, kurnika) usunięcie pozostałej części musiało być finansowane przez właściciela obiektu. Wprowadzanie takich ograniczeń związane było z faktem, że jeden wniosek dotyczący bardzo dużego obiektu, mógłby wyczerpać całe środki przeznaczone w gminie na rok.

Często Programy gminne wspierane były środkami Powiatowych Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przyznawanymi gminom na edukację ekologiczną społeczności lokalnej dotyczącą: szkodliwości azbestu, sposobów postępowania z wyrobami azbestowymi, przypominaniu o obowiązkach właścicieli wyrobów azbestowych. Wiele gmin w Polsce do 2010 roku w ten sposób realizowało zadania postawione w Krajowym Programie.

Ministerstwo Gospodarki dla uaktywnienia samorządów, organizowało konkursy dla „autorów” Programów azbestowych ( samorządy, fundacje, stowarzyszenia).

Przez okres kilku lat usuwanie azbestu było powoli realizowane, choć całkowita jego likwidacja do 2032 r. zdawała się być mało realna. Potrzebne były duże środki dla osób fizycznych, gdyż jak okiem sięgnąć dachy z eternitu dominują nadal na terenie Polski. Właścicieli często nie stać na ich wymianę a dofinansowanie usunięcia - średnio 1/3 wartości zadania - jest dla nich czynnikiem motywującym.

Możliwości wspomagania zadań zostały obecnie wstrzymane. Od 2010 r. nie istnieją Gminne i Powiatowe Fundusze - ten stan wprowadziła zmiana ustawy Prawo ochrony środowiska. Lokalne władze straciły poważne narzędzie realizacji Programów nie tylko usuwania azbestu.

Działające nadal Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie dofinansowują w postaci dotacji pojedynczych zadań.

Obecnie są następujące możliwości kontynuowania rozpoczętych Programów:

                   - wnioski gmin do WFOŚ i GW na dotacje kompleksowego programu , który obejmuje także obiekty osób fizycznych (jest to mało skuteczne, bo środki WFOŚ w  głównej mierze przeznaczane są na dofinansowanie zadań realizowanych ze środków UE)

                   -  wnioski samorządów, podmiotów prawnych o dotację na dofinansowanie zadań realizowanych ze środków UE

                   -  wnioski samorządów (tylko dla własnych obiektów), podmiotów prawnych i osób fizycznych na udzielanie  korzystnie oprocentowanej pożyczki

                   -  wnioski do banków – głównie Banku Ochrony Środowiska o ekologiczny kredyt

W/w możliwości wymagają kompleksowych działań, opracowania  dobrych programów, przedstawienia wniosków o dużym zakresie prac. Indywidualny mieszkaniec ma obecnie nikłe perspektywy wsparcia finansowego. Natomiast obowiązujące przepisy obligują go do co rocznej kontroli stanu urządzeń zawierających azbest, a w razie wyraźnych zniszczeń do natychmiastowego usunięcia. Bez pomocy administracji publicznej, azbest występujący w obiektach osób fizycznych nie będzie usunięty nawet do 2032 r. !

Czytaj także: Azbest – niebezpieczny odpad i palący problem samorządów>>

Przygotowana jest obecnie poprawka do ustawy Prawo ochrony środowiska, dotycząca gminnych środków ekologicznych, będących obecnie pozycją budżetu. Zmiany te otworzą znów możliwości dofinansowania prywatnych podmiotów w ramach realizacji programów środowiskowych.

Wydaje się, że takie działania będą już możliwe w następnym roku. Tylko czy na pewno będą ? Jeśli nie, to Ministerstwo Gospodarki powinno stworzyć skuteczny system finansowania z perspektywą finalnej jego realizacji w 2032 r. 

dr Hanna Sztrantowicz

samorzad.infor.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Tylko teraz
Źródło: Sektor Publiczny
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wzór wniosku o dodatek elektryczny obowiązuje od 29 listopada 2022 r. [Dz.U. poz. 2443]
    Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 24 listopada 2022 r. w sprawie wzoru wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego Dziennik Ustaw 2022 r. poz. 2443
    Wzór: Dodatek elektryczny 1000 i 1500 złotych od 1 grudnia 2022 r.
    Dodatek do prądu to 1000 zł. Otrzymają go osoby ogrzewające mieszkanie prądem. Urządzenie grzewcze na prąd musi być zgłoszone jako główne w CEEB. Podwyższona wartość dodatku to 1500 zł. Otrzymasz go, jeżeli w 2021 r. zużyłeś 5000 kWh i więcej. Jest tu domniemanie, że tak wysokie zużycie prądu powtórzy się zimą 2022/2023 r. I to uzasadnia 1500 zł dodatku.
    Rak prostaty, jądra i prącia to typowe męskie nowotwory
    Rak prostaty, jądra, prącia. Najistotniejszymi z punktu widzenia epidemiologicznego nowotworami typowo męskimi są rak prostaty, jądra i prącia – wyjaśnił ekspert dr Maciej Kaczorowski. W każdym z narządów urologicznych może wystąpić co najmniej kilkanaście nowotworów, więc globalnie jest ich ponad sto.
    DGP: Dodatek elektryczny nie na bojler podgrzewający wodę [Wyjaśnienia Ministerstwa Klimatu]
    Od 1 grudnia 2022 r. odbiorcy ogrzewający dom przy pomocy energii elektrycznej będą mogli składać wnioski o dodatek do prądu. Jego wysokość wynosi 1000 zł może sięgnąć nawet 1500 złotych. Czy skorzystają z niego także użytkownicy bojlerów elektrycznych, czyli popularnych term?
    Ilu Polaków otrzyma zwrot VAT zapłaconego w cenie gazu w 2023 r.? [Projekt ustawy]
    300 000 osób i rodzin otrzyma zwrot podatku VAT od ceny gazu w 2023 r. Koszt tej refundacji szacowany jest na ok. 1 mld zł i określono go na podstawie maksymalnej ceny za paliwo gazowe wynoszącej 200,17 zł/MWh.
    Polacy opracowali metodę wykrywania kobiet zagrożonych genetycznie rakiem piersi [badania, patent]
    Prof. Andrzej Pławski oraz inż. Emilia Lis-Tanaś z Innowacyjnego Centrum Medycznego Instytutu Genetyki Człowieka PAN w Poznaniu uzyskali patent na wykrywanie genetycznej predyspozycji do agresywnego nowotworu piersi.
    Neonatolog: W tej chwili mamy dziewczynkę, która waży 440 gramów, mieści się w dłoni pielęgniarki [Wcześniaki, Wywiad]
    Obecnie nie przerażają nas wcześniaki, które ważą 1000 gramów, tylko takie, które ważą 500 gramów. Ale i takie dzieci mają szansę na to, żeby nie tylko żyć, ale także dobrze żyć - mówi w rozmowie z PAP pediatra i neonatolog, prof. Bożena Kociszewska-Najman.
    Niewidzialna maska antywirusowa
    Naukowcy z Technion-Israel Institute of Technology w Hajfie opracowali niewidzialną maskę, która chroni użytkowników przed przenoszeniem Covid, MERS, grypy i innych wirusów, poinformował w niedzielę 27 listopada 2022 r. The JerusalemPost.
    Nadciśnienie może nasilać neurotyzm
    Wysokie ciśnienie tętnicze, szczególnie rozkurczowe, z dużym prawdopodobieństwem przyczynia się do rozwoju neurotyzmu. Ta cecha osobowości wiąże się z podatnością na negatywne emocje i sprzyja zaburzeniom nastroju.
    20 pytań o „tani prąd” [Kompendium, oświadczenie, 79 groszy/kWh]
    W artykule zebraliśmy pytania czytelników o „tani prąd” wraz z odpowiedziami. 30 listopada 2022 r. mija termin na złożenie oświadczenia o tanim prądzie.
    Wzór: Luka w przepisach o tanim prądzie. Przedsiębiorcy boją się kar za błędy w oświadczeniu dla sprzedawcy prądu
    Definicja „podstawowej działalności”, to mina w ustawie o tanim prądzie. Do 30 listopada 2022 r. przedsiębiorcy mają oszacować, ile zużyją prądu na „działalność podstawą” w roku 2022/2023, a ile na "nie-podstawową". Tylko ta pierwsza może korzystać z prądu z ceną netto 79 groszy/kWh.
    Zwrot VAT od gazu – dochody do 2100 zł dla osób samotnych, 1500 zł na osobę w rodzinach [nie będzie dodatku gazowego w 2023 r.]
    W 2023 r. osoby, które uzyskują dochód nie większy niż 2,1 tys. zł w przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego oraz 1,5 tys. zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego, mogą liczyć na zwrot VAT zapłaconego przy zakupie gazu.
    Tani prąd: Zawiesiłem firmę. Czy składam oświadczenie o tanim prądzie do 30 listopada 2022 r.? [prąd 79 groszy/kWh]
    Przedsiębiorca, który zawiesił działalność gospodarczą może złożyć "oświadczenie odbiorcy uprawnionego". Na tej podstawie skorzysta z taniego prądu w w cenie do 79 groszy/kWh (785 zł/MWh).
    Zaostrzenie zasad odpowiedzialności podmiotów zbiorowych [projekt ustawy]
    W dniu 18 listopada 2022 r. pojawiła się na stronie Rządowego Centrum Legislacji kolejna wersja projektu nowelizacji UOPZ (datowana na dzień 3 listopada 2022 r.). Widać więc, że w Ministerstwie trwają pracę nad projektem nowelizacji.
    Najemcy wyrzuceni z systemu "taniego prądu". Wraz z wynajętymi mieszkaniami, biurami i sklepami
    Najemca bez umowy na dostawę prądu nie skorzysta z "taniego prądu". Bo obowiązuje zasada „tani prąd dla właściciela licznika”. Inaczej jest przy dodatku węglowym i osłonowym. Tam to najemca, a nie właściciel otrzymywał dodatek. Decydowało faktyczne miejsce zamieszkania.
    Masz kilka mieszkań. Jedno wynajmujesz. Co z zamrożeniem cen prądu? [2600 kWh 3000 kWh]
    Jestem osobą niepełnosprawną z prawem do limitu 2600 kWh taniego prądu. Mam dwa mieszkania. Czy limit 2600 kWh jest dla każdego mieszkania? Czyli mam 2600 kWh x 2 = 5200 kWh?
    Poradnik Ministerstwa Klimatu o obowiązku oszczędzania prądu. Kalkulator
    Gminy nie muszą wyłączać oświetlenia ulicznego. Obowiązkiem nie zostały objęte jednostki budżetowe i samorządowe jednostki budżetowe, do których należą m.in. budynki szkół, hale sportowe (z wyjątkiem ww. urzędów zapewniających obsługę JST). Ministerstwo udostępniło na swojej stronie www kalkulator oszczędzania energii.
    Czy oświadczenie odbiorcy uprawnionego można złożyć przez email?
    Czy oświadczenie o tanim prądzie składam emailem czy przez ePUAP?
    Czy oświadczenie odbiorcy uprawnionego wysyłam przez ePuap?
    Dodatek węglowy: Niektórym gminom wystarcza oświadczenie o odrębności lokalu. I przeprowadzają wywiady środowiskowe
    Rodziny, które mają ten sam adres miejsca zamieszkania, mogą otrzymać dodatki węglowe, jeśli do 30 listopada nie da się ustanowić dla nich odrębnych adresów. Wątpliwości budzi to, czy i w jaki sposób mają potwierdzać, że podjęły jakieś kroki w tym celu.
    Lekarka w Białymstoku pozbawiona prawa wykonywania zawodu na rok za wypowiedź przeciwko szczepionkom na COVID-19
    Karę roku pozbawienia prawa wykonywania zawodu wymierzył Okręgowy Sąd Lekarski w Białymstoku lekarce dr Dorocie Marzenie Sienkiewicz za opublikowany w internecie filmik, w którym krytykowała szczepionki przeciwko COVID-19 dla dzieci i młodzieży. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że lekarka "nie może korzystać z ochrony wynikającej z wolności słowa", bo zaniechanie takich zabiegów, które zapobiegają rozprzestrzenianiu się – zwłaszcza chorób zakaźnych – powoduje negatywne konsekwencje społeczne.
    Rynek terminowy, czyli jak ustala się cenę prądu na kolejny rok
    O wysokości cen energii decydują mechanizmy precyzyjnie zapisane w polskim i europejskim prawie. Obejmują one głównych uczestników rynku: producentów energii, jej sprzedawców oraz odbiorców końcowych, czyli konsumentów. Transakcje między producentami i sprzedawcami odbywają się m.in. na Towarowej Giełdzie Energii po określonych stawkach. I to one mają największy wpływ na wysokość cen energii sprzedawanej dalej do odbiorców końcowych
    Leczenie SMA. Sukcesy polskiej medycyny wobec rdzeniowego zaniku mięśni
    Refundacja pierwszej przełomowej terapii w leczeniu SMA. Od stycznia 2019 roku w ramach programu lekowego „Leczenie rdzeniowego zaniku mięśni”, którą obecnie otrzymuje ponad 830 pacjentów, a następnie wprowadzenie badań przesiewowych, którymi od marca br. są objęte wszystkie noworodki, sprawiają, że Polska stała się jednym z liderów leczenia SMA w Europie.
    Tani prąd. Czy jesteś mikroprzedsiębiorcą, małym albo średnim przedsiębiorcą? Sprawdź [Przykłady]
    Z maksymalnej ceny prądu do 785 zł/MHW korzystają mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. W oświadczeniu odbiorcy uprawnionego, nie musisz precyzować: "Moja firma, to mikroprzedsiębiorca".
    Drogi prąd: Gminy wyłączają oświetlenie na ulicach. Bo przepisy nakazują im zaoszczędzić nie 10%, a 37% prądu w grudniu 2022 r. [błąd w przepisach]
    W grudniu ograniczenie zużycia prądu o 10 proc. graniczy z cudem – uważa wójt Marek Śmiech. Jeśli do końca listopada nie zostaną zmienione przepisy, to w gminie Walce zrobi się ciemno – ostrzega.