Kategorie

Program usuwania azbestu i jego finansowanie

dr Hanna Sztrantowicz
Uchwalony w 2002 r. przez Radę Ministrów „ Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terenie Polski” określił głównie kierunki działania w okresie 30-u lat, szacunkowe ilości wyrobów zawierających azbest w całym kraju oraz dla poszczególnych województw a przede wszystkim potrzebne środki na jego realizację.

Program proponuje trzy źródła finansowania zadań:

•    środki publiczne – udział 1,7% , pozyskiwane z budżetu państwa, budżetów samorządów, funduszy ekologicznych, funduszy pracy

•    środki prywatne – udział 97,8% , fundusze osób fizycznych i prawnych

•    środki zagraniczne – udział 0,5% , dofinansowanie zadań ze środków Unii Europejskiej

Ministerstwo Gospodarki tworząc Program poza wyliczeniem niezbędnych środków, nie zabezpieczyło dla niego żadnych wydzielonych funduszy.

Ogromna ilość wyrobów azbestowych znajdujących się w obiektach zarówno publicznych jak i prywatnych, zmobilizowała samorządy do podjęcia uchwał o sposobach i terminach usuwania tych wyrobów na swoim terenie. Po ogłoszeniu Krajowego Programu samorządy gmin rozpoczęły inwentaryzację, która była podstawą do tworzenia tych Programów.

Zadania  z reguły dzielone były na trzy grupy:

•    obiekty będące własnością lub w zarządzie gmin

•    obiekty stanowiące własność podmiotów prawnych

•    obiekty prywatne osób fizycznych

Taki podział związany był z najważniejszą częścią Programów tzn. ze sposobami finansowania zadań.

Samorządy gmin usuwanie azbestu finansowały z Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Dla prawidłowego działania systemu podejmowały cały szereg uchwał niezbędnych do realizacji Programu takich jak:

•    powołanie zespołu do realizacji Programu którego zadaniem było:

Reklama

                         - rozpatrywanie wniosków

                         - sporządzanie list obiektów zakwalifikowanych do realizacji i ustanawianie harmonogramu prac na dany rok

                         - wstępna kontrola zakwalifikowanych obiektów

                         - udział w odbiorach prac

Reklama

                         - udzielanie informacji dotyczących realizacji Programu

                         - wykonywanie sprawozdań ( dla Rady Gminy) rzeczowo – finansowych

•    opracowanie Regulaminu zasad finansowania, który powinien zawierać:

                        - zakres finansowanych prac

                        - kto może się ubiegać o dofinansowanie

                       - gdzie i w jakim terminie można składać wnioski

                       - kto może wykonywać finansowane z funduszu zadania

                       - dokumenty niezbędne do rozliczenia zadania

Czytaj także: Azbest - obowiązki właścicieli, zarządców, wykonawców prac i przewoźników>>

Dotacja z funduszy obejmowała: usunięcie wyrobów azbestowych, transport, unieszkodliwianie. Odtworzenie / zastąpienie azbestu nowymi elementami należało zawsze do właściciela obiektu.

Z Gminnych Funduszy Ochrony Środowiska finansowano w całości ( z odtworzeniami nowych elementów)  zadania dotyczące obiektów gminnych.     

Fundusze ekologiczne mogą być przeznaczane na działania ekologiczne poprawiające stan środowiska, a w tym wypadku zabezpieczające przed zanieczyszczeniem powietrza włóknami azbestu, usuwanie odpadów niebezpiecznych zagrażających zdrowiu i życiu mieszkańców.

Wielkość środków Gminnego Funduszu przeznaczanych na usuwanie azbestu była zawsze ograniczona, a więc nie wszystkie wnioski mogły być realizowane w danym roku. Ograniczany też często był zakres prac objętych usuwaniem np.: do 100 m ² powierzchni  całego dużego dachu ( suszarni, stolarni, kurnika) usunięcie pozostałej części musiało być finansowane przez właściciela obiektu. Wprowadzanie takich ograniczeń związane było z faktem, że jeden wniosek dotyczący bardzo dużego obiektu, mógłby wyczerpać całe środki przeznaczone w gminie na rok.

Często Programy gminne wspierane były środkami Powiatowych Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przyznawanymi gminom na edukację ekologiczną społeczności lokalnej dotyczącą: szkodliwości azbestu, sposobów postępowania z wyrobami azbestowymi, przypominaniu o obowiązkach właścicieli wyrobów azbestowych. Wiele gmin w Polsce do 2010 roku w ten sposób realizowało zadania postawione w Krajowym Programie.

Ministerstwo Gospodarki dla uaktywnienia samorządów, organizowało konkursy dla „autorów” Programów azbestowych ( samorządy, fundacje, stowarzyszenia).

Przez okres kilku lat usuwanie azbestu było powoli realizowane, choć całkowita jego likwidacja do 2032 r. zdawała się być mało realna. Potrzebne były duże środki dla osób fizycznych, gdyż jak okiem sięgnąć dachy z eternitu dominują nadal na terenie Polski. Właścicieli często nie stać na ich wymianę a dofinansowanie usunięcia - średnio 1/3 wartości zadania - jest dla nich czynnikiem motywującym.

Możliwości wspomagania zadań zostały obecnie wstrzymane. Od 2010 r. nie istnieją Gminne i Powiatowe Fundusze - ten stan wprowadziła zmiana ustawy Prawo ochrony środowiska. Lokalne władze straciły poważne narzędzie realizacji Programów nie tylko usuwania azbestu.

Działające nadal Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie dofinansowują w postaci dotacji pojedynczych zadań.

Obecnie są następujące możliwości kontynuowania rozpoczętych Programów:

                   - wnioski gmin do WFOŚ i GW na dotacje kompleksowego programu , który obejmuje także obiekty osób fizycznych (jest to mało skuteczne, bo środki WFOŚ w  głównej mierze przeznaczane są na dofinansowanie zadań realizowanych ze środków UE)

                   -  wnioski samorządów, podmiotów prawnych o dotację na dofinansowanie zadań realizowanych ze środków UE

                   -  wnioski samorządów (tylko dla własnych obiektów), podmiotów prawnych i osób fizycznych na udzielanie  korzystnie oprocentowanej pożyczki

                   -  wnioski do banków – głównie Banku Ochrony Środowiska o ekologiczny kredyt

W/w możliwości wymagają kompleksowych działań, opracowania  dobrych programów, przedstawienia wniosków o dużym zakresie prac. Indywidualny mieszkaniec ma obecnie nikłe perspektywy wsparcia finansowego. Natomiast obowiązujące przepisy obligują go do co rocznej kontroli stanu urządzeń zawierających azbest, a w razie wyraźnych zniszczeń do natychmiastowego usunięcia. Bez pomocy administracji publicznej, azbest występujący w obiektach osób fizycznych nie będzie usunięty nawet do 2032 r. !

Czytaj także: Azbest – niebezpieczny odpad i palący problem samorządów>>

Przygotowana jest obecnie poprawka do ustawy Prawo ochrony środowiska, dotycząca gminnych środków ekologicznych, będących obecnie pozycją budżetu. Zmiany te otworzą znów możliwości dofinansowania prywatnych podmiotów w ramach realizacji programów środowiskowych.

Wydaje się, że takie działania będą już możliwe w następnym roku. Tylko czy na pewno będą ? Jeśli nie, to Ministerstwo Gospodarki powinno stworzyć skuteczny system finansowania z perspektywą finalnej jego realizacji w 2032 r. 

dr Hanna Sztrantowicz

samorzad.infor.pl

Może Cię także zainteresować
Samochód w firmie
Samochód w firmie
Tylko teraz
Źródło: Sektor Publiczny
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?