Zakaz palenia węglem w Warszawie od 1 października 2023 r. [Uchwała antysmogowa]

Od kiedy zakaz palenia węglem w Warszawie?

Wskazana uchwała została znowelizowana 26 kwietnia 2022 r. Zmiany mają charakter zaostrzeń w stosunku do poprzedniego stanu prawnego. Nowelizacja wprowadza zakaz spalania węgla w Warszawie od 1 października 2023 r. Z kolei z początkiem 2028 r. przepis wejdzie w życie także w powiatach podwarszawskiego „obwarzanka”.

Projekt nowelizacji był wcześniej poddany dwukrotnym konsultacjom społecznym w 2021 r. W ich ramach wpłynęło ponad 13 tys. uwag i wniosków mieszkańców, przedsiębiorców czy organizacji pozarządowych, a także 134 opinie i uwagi organów.

Radni zagłosowali za przyjęciem uchwały (26 głosów za - kluby radnych KO, PSL; 22 przeciw - klub PiS, 1 głos wstrzymujący, 2 radnych było nieobecnych).

Jakie jest uzasadnienie zakazu spalania Węgla w Warszawie

Zmiany w uchwale mają dostarczyć samorządom narzędzi do skutecznej walki ze smogiem. Według szacunków wykorzystywanych jako argument za zmianami ocenia się, że przez zanieczyszczenia powietrza na Mazowszu, co roku umiera przedwcześnie 6 tys. osób. Ograniczenie spalania węgla w Warszawie i sąsiednich powiatach jest szczególnie ważne ze względu na dużą koncentrację ludności na tym obszarze. Nowelizacja jest wdrożeniem zobowiązań regionu z Kongresu Czystego Powietrza w 2020 roku, gdy warszawski ratusz zapowiedział odejście stolicy od węgla do 2024 roku. Uwzględnia też zmiany, które powinny być wprowadzone do 2040 roku w całej Polsce w postaci odejścia od węgla oraz zbliża województwo do osiągnięcia neutralności klimatycznej wynikającej z Europejskiego Zielonego Ładu i pakietu Fit for 55.

Zakaz spalania od 1 października 2023 r. i od 1 stycznia 2028 r.

Zakaz spalania węgla dotyczy Warszawy. Przepis uchwały zostanie wprowadzony także w powiatach grodziskim, legionowskim, mińskim, nowodworskim, piaseczyńskim, pruszkowskim, otwockim, warszawskim zachodnim i wołomińskim. Ale dopiero od 1 stycznia 2028 r.

Czy są wyjątki od zakazu spalania węgla?

Tak, znowelizowana uchwała antysmogowa wprowadza wyjątek od zakazu spalania węgla. Mieszkańcy, którzy do 31 grudnia 2021 zainstalowali kotły i kominki spełniające wymogi ekoprojektu będą mogli w nich palić paliwami stałymi do końca ich żywotności.

Kierunek zmian uwzględnia politykę energetyczną Polski, zgodnie z którą do 2040 roku planowane jest odejście od węgla oraz zbliża województwo do osiągnięcia neutralności klimatycznej wynikającej z Europejskiego Zielonego Ładu i pakietu Fit for 55.

„Mazowsze dla czystego powietrza 2022”

Równolegle do znowelizowania uchwały antysmogowej radni sejmiku przyznali także dofinansowanie dla mazowieckich samorządów w ramach programu „Mazowsze dla czystego powietrza 2022”. To 9 mln zł na 178 projektów, z czego 36 dotyczy przestrzegania zapisów uchwały antysmogowej. Inne projekty to m.in. budowa stacji do ładowania pojazdów elektrycznych, czyszczenie ulic na mokro czy akcje edukacyjne i informacyjne. Wcześniej radni województwa mazowieckiego w ramach programu „Mazowsze dla czystego powietrza” przeznaczyli 42,5 mln zł na realizację 576 inwestycji lokalnych samorządów.

Jaka jest podstawa prawna dla uchwał antysmogowych?

Art. 96 Prawa ochrony środowiska jest podstawą prawną dla uchwał antysmogowych. Przepis ten wprowadza ograniczenia lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Na tej podstawie sejmik województwa może, w drodze uchwały, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko, wprowadzić ograniczenia lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw.

WAŻNE! Uchwała antysmogowa jest aktem prawa miejscowego.

W postępowaniu, którego przedmiotem jest opracowanie uchwały antysmogowej, stosuje się odpowiednio przepisy działu III rozdziału 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Kto opracowuje projekt uchwały antysmogowej?

Projekt uchwały, opracowuje zarząd województwa. Zarząd województwa przedstawia projekt uchwały do zaopiniowania właściwym miejscowo wójtom, burmistrzom lub prezydentom miast i starostom.

Kto wydaje opinię w sprawie uchwały antysmogowej?

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta i starosta są obowiązani do wydania opinii w terminie miesiąca od dnia otrzymania projektu uchwały.

Niewydanie opinii w ww. terminie oznacza akceptację projektu uchwały.

Z jakich elementów składa się uchwała antysmogowa?

Uchwała antysmogowa określa:

1) granice obszaru, na którym wprowadza się ograniczenia lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw;

2) rodzaje podmiotów lub instalacji, dla których wprowadza się ograniczenia lub zakazy;

3) rodzaje lub jakość paliw dopuszczonych do stosowania lub których stosowanie jest zakazane na ww. obszarze lub parametry techniczne lub rozwiązania techniczne lub parametry emisji instalacji, w których następuje spalanie paliw, dopuszczonych do stosowania na tym obszarze.

Uchwała może także określać:

1) sposób lub cel wykorzystania paliw, który jest objęty ograniczeniami określonymi w uchwale;

2) okres obowiązywania ograniczeń lub zakazów w ciągu roku;

3) obowiązki podmiotów objętych uchwałą w zakresie niezbędnym do kontroli realizacji uchwały.

WAŻNE! Uchwała antysmogowa, nie ma zastosowania do instalacji, dla których wymagane jest uzyskanie pozwolenia zintegrowanego albo pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, albo dokonanie zgłoszenia.