Kategorie

Na nabywcę wywłaszczonej nieruchomości nie przechodzi roszczenie odszkodowawcze za wywłaszczenie

Na nabywcę wywłaszczonej nieruchomości nie przechodzi roszczenie odszkodowawcze za wywłaszczenie./ fot. Shutterstock
Żądanie odszkodowania nie jest roszczeniem obciążającym nieruchomość, bowiem nie wynika z zobowiązania realnego, i nie podlega obowiązkowemu wpisowi do księgi wieczystej. Tym samym nie jest uprawnieniem przynależnym do nieruchomości, a zatem roszczenie o zapłatę odszkodowania za ograniczenie prawa rzeczowego nie przechodzi na nabywcę własności takiej nieruchomości i nie przysługuje każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości. Takie uzasadnienie sprawy przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wyrok zapadł na podstawie następujących ustaleń prawnych i faktycznych.
Reklama

Decyzją z 1982 roku Zarząd Zagospodarowania Terenami dokonał na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczenia nieruchomości, której właścicielami na dzień wydania decyzji byli K. S. i Z.S. Do wypłacenia odszkodowania z tego tytułu jednak nie doszło. Z.S. w umowie darowizny przeniosła własność nieruchomości na swojego syna P.S. – Skarżącego. 

W 2016 roku Skarżący wszczął postępowanie przed prezydentem Miasta w przedmiocie ustalenia oraz wypłacenia odszkodowania z tytułu trwałego ograniczenia prawa własności nieruchomości. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ umorzył postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości. Organ I instancji zakwestionował legitymację czynną Skarżącego do występowania w sprawie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że w myśl art. 128 ust. 1 u.g.n. roszczenie odszkodowawcze przysługuje ,,osobie wywłaszczonej”, tj. takiej, która w dniu wydania decyzji była właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Podkreślił przy tym, że niemożność przeniesienia w drodze umowy cywilnoprawnej uprawnienia o charakterze publicznoprawnym, gdyż jest to ze swojej istoty niedopuszczalne.

Zobacz: Zadania

Reklama

Skarżący wniósł odwołanie do Wojewody, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie prawa poprzez zebranie niewystarczającego materiału dowodowego w sprawie oraz błędne przyjęcie, że odszkodowanie przysługuje wyłącznie osobie, która w dniu ograniczenia prawa własności byłą właścicielem albo użytkownikiem wieczystym. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i zarzucił jej nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ podtrzymał swoją decyzję i ponownie umorzył postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość. Wojewoda, rozpoznając ponownie odwołanie Skarżącego w niniejszej sprawie, utrzymał tym razem w mocy decyzję Dyrektora GEOPOZ-u.

Skarżący wniósł od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Powołał się na naruszenie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. P.S. wskazał, że na podstawie umowy cesji posiada legitymację czynną do żądania wypłacenia odszkodowania. W ocenie Skarżącego uprawnionym do odszkodowania może być aktualny właściciel nieruchomości.

WSA w Poznaniu stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przychylił się do wykładni przepisów dokonanej przez organy I i II instancji. Powołał się na utrwalone w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, że ,,osobą wywłaszczoną” jest podmiot będący właścicielem nieruchomości w chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej. W przedmiotowej sprawie uprawnionymi do żądania odszkodowania byli K.S. i Z.S. WSA w Poznaniu podzielił ponadto pogląd, że odszkodowanie to nie ma charakteru cywilnoprawnego. Wobec braku odesłania do przepisów Kodeksu cywilnego nie ma podstaw do zastosowania instytucji cywilnoprawnych na gruncie prawa administracyjnego. Uprawnienie do odszkodowania za wywłaszczenie ma charakter publicznoprawny, co skutkuje niemożnością jego przeniesienia na inny podmiot. Zarzut dokonania cesji roszczenia odszkodowawczego Sąd uznał za bezpodstawny. Uzasadniając swoje stanowisko powołał się na utrwalony w doktrynie pogląd, w myśl którego publiczne prawa podmiotowe mają charakter osobisty i w zasadzie nie podlegają sukcesji. Nie można się powoływać na publiczne prawa podmiotowe osoby trzeciej. Publiczne prawa podmiotowe nie są zbywalne. Oznacza to, że nie można się ich skutecznie zrzec, a wszelkie oświadczenia o rezygnacji z publicznego prawa podmiotowego nie mają mocy prawnej.

Sąd zaznaczył, iż wyjątkiem od powyższej zasady jest sukcesja uniwersalna, w wyniku której dochodzi do wejścia w ogół praw i obowiązków poprzednika prawnego o charakterze majątkowym. Jeżeli zatem nie doszło do wypłaty odszkodowania, to sukcesor prawny jest uprawniony do dochodzenia roszczenia. W przedmiotowej sprawie doszło jednak jedynie do nabycia własności oznaczonej nieruchomości. Konkludując, Sąd uznał, że odszkodowanie może przysługiwać tylko osobie, która doznała uszczerbku w związku z wywłaszczeniem, czyli ówczesnemu właścicielowi.

Piotr Kołodziejczak

radca prawny w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie realizacji projektów inwestycyjnych, sporach sądowych, opracowywania i opiniowania umów

Maciej Szczubełek

asystent w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, interesuje się prawem cywilnym

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    18 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Do kiedy Spis Powszechny?

    Spis Powszechny – do kiedy trwa? Do kiedy można się spisać przez Internet? Czy każdy domownik musi się spisać osobno? Jakie kary grożą za brak udziału w spisie ludności i mieszkań w 2021 roku?

    Nieskuteczność systemów Compliance, systemów Whistleblowingu lub ochrony danych osobowych - przyczyny

    Nieskuteczność systemów. Czy da się zlikwidować ryzyko compliance lub ryzyko naruszenia danych osobowych? Jakie są powody pozorności lub nieskuteczności systemów?

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich

    Program Kangur - autobusy elektryczne dla gmin wiejskich. Dzięki wsparciu NFOŚiGW, w wysokości prawie 40 mln zł, autobusy elektryczne będą woziły dzieci do szkół w kolejnych 16 gminach.

    Czyste Powietrze - zmiany w programie, koniec dotacji na piece węglowe

    Czyste Powietrze - co się zmieni w programie? Do kiedy można jeszcze uzyskać dotację na piece węglowe?

    Pakiet psychologiczny – rekomendacje dla uczelni dotyczące pomocy studentom

    Pakiet psychologiczny. Na podstawie przekazanych przez uczelnie informacji na temat udzielanego w okresie epidemii wsparcia studentom, Ministerstwo Edukacji i Nauki opracowało poniższe zalecenia w zakresie zwiększenia pomocy psychologicznej.

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021

    Nauczyciel w Polsce - pasja czy zawód? Raport o statusie nauczycieli w Polsce 2021. Nauczyciel to zawód często oceniany. Ale czy doceniany? W raporcie zbadano, co myślą o nauczycielach rodzice, uczniowie, a także oni sami o swojej pracy.

    Domowa Opieka Medyczna - Pulsoksymetr i PulsoCare

    Domowa Opieka Medyczna to program mający na celu zdalne monitorowanie stanu zdrowia Pacjentów. Program wykorzystuje pulsoksymetr jako narzędzie diagnostyczne i aplikację PulsoCare do przekazywania i monitoringu danych.

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła

    CEEB - zadania gmin związane ze spisem źródeł ciepła. W jakim terminie gmina powinna wprowadzić dane do ewidencji? Ile czasu ma urzędnik na wprowadzenie danych z deklaracji do systemu? Czy każdy pracownik urzędu może wprowadzać dane do CEEB? Czy przewidziano finansowanie dla gmin?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, deklaracja

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - od kiedy, jak złożyć deklarację źródeł ciepła? Przedstawiamy najważniejsze informacje o nowym obowiązku, który będzie spoczywał na właścicielach i zarządcach budynków.

    CEEB - jakie kary za brak zgłoszenia do ewidencji źródeł ciepła?

    CEEB - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków rusza już 1 lipca 2021 roku. Oznacza to nowy obowiązek dla milionów Polaków, którzy będą musieli zgłosić, czym ogrzewają swoje domy. Jakie kary grożą za brak zgłoszenia?

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach - NFZ przyjmuje wnioski

    Szczepienia przeciw COVID-19 w aptekach. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Nabór jest otwarty i ciągły, nie ma konkretnej daty jego zakończenia.

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć?

    Aplikacja mObywatel - co można w niej znaleźć? Już ponad 3 miliony Polaków korzysta z naszej aplikacji mObywatel, czyli cyfrowego portfela na dokumenty. Wkrótce trafi do niej Unijny Certyfikat COVID.

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały

    Tymczasowy profil zaufany będzie stały. 17 czerwca 2021 roku wejdą ważne zmiany dotyczące profilu zaufanego, szczególnie jego tymczasowej wersji. Co się zmieni?

    Kiedy wyniki matur 2021?

    Wyniki matur 2021 – kiedy? Jak i gdzie je sprawdzić? Przedstawiamy ważne informacje dla tysięcy tegorocznych maturzystów.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r.

    Profilaktyka 40 plus - badania od 1 lipca 2021 r. Minister zdrowia podpisał rozporządzenie zapowiedziane w programie Polski Ład. Z jakich badań będzie można skorzystać?

    Polski Ład: nowe miejsca pracy i infrastruktura mają rozwiązać problemy gmin

    Polski Ład to całościowe spojrzenie na problemy powiatów i gmin w całej Polsce. W ramach Polskiego Ładu budowane będą m.in. obiekty sportowe oraz infrastruktura drogowa, energetyczna, internetowa, kolejowa, które przyczynią się do rozwoju gospodarczego i poprawią jakość życia - mówił premier Mateusz Morawiecki.

    Konrad Fijołek prezydentem Rzeszowa - wyniki wyborów

    Konrad Fijołek nowym prezydentem Rzeszowa - znamy już oficjalne wyniki wyborów. Kandydat popierany przez opozycję: PO, Lewicę, PSL i Ruch Polska 2050 wygrał w pierwszej turze. Ile głosów zdobyli poszczególni kandydaci?

    Kurator oświaty - jakie ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Kurator oświaty. Ministerstwo Edukacji i Nauki proponuje rozwiązania wzmacniające rolę kuratora oświaty. Jakie kurator ma mieć uprawnienia po zmianach?

    Lektury w szkole podstawowej – proponowane zmiany

    Lektury w szkole podstawowej – zmiany. Ministerstwo Edukacji i Nauki przygotowało propozycję zmian w liście lektur szkolnych. Jakie książki zostaną usunięte z wykazu a jakie dodane?

    Lista lektur w liceum i technikum – proponowane zmiany

    Lektury w liceum i technikum – jakie zmiany proponuje Ministerstwo Edukacji i Nauki? Skreślone z wykazu lektur mają być m.in. wiersze Marcina Świetlickiego oraz „Mała apokalipsa” Tadeusza Konwickiego. Zamiast tego uczniowie mają czytać m.in. dzieła filozoficzne i egzystencjalne Jana Pawła II.

    Dopłaty z gmin za odpady, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody

    Dopłaty z gmin, maksymalna stawka opłaty od zużycia wody - szykują się spore zmiany w gospodarce odpadami. Co zawiera rządowy projekt zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?

    Komunikacja w Compliance

    Komunikacja w Compliance. W najbliższym czasie sektor publiczny, ale i sektor prywatny (zwłaszcza duże i średnie przedsiębiorstwa) czeka wdrażanie systemów Compliance. Kluczem do udanego wdrożenia, a potem utrzymania systemów Compliance jest komunikacja.

    Leśna szkoła z klimatem - ruszają ekolekcje

    Leśna szkoła z klimatem to program opracowany we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki, który służy inspirowaniu uczniów i nauczycieli do działań sprzyjających środowisku przyrodniczemu. W program zaangażowane są też Lasy Państwowe, które m.in. przygotowują służące grom plenerowym ścieżki i organizują prelekcje.

    Dzień Ojca - gra miejska "Przygoda z Tatą"

    Dzień Ojca - MRiPS zaprasza do zapisów na grę miejską "Przygoda z Tatą". Gra odbędzie się w Warszawie.

    Praca zdalna urzędników - ekwiwalent

    Praca zdalna urzędników - po zmianie przepisów pracodawca będzie musiał zagwarantować ekwiwalent. Czy wygasi to pracę zdalną urzędników?