Kategorie

Planowanie przestrzenne w gminie

Przemysław Śleszyński
Obowiązujące i planowane miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obejmują zbyt małą powierzchnię gmin. Utrudnia to projektowanie i realizację inwestycji, a tym samym rozwój tych obszarów. Sprawdź, co należy zmienić w gminnym planowaniu przestrzennym.

W 2008 r. w Instytucie Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk przygotowano kolejny, doroczny „Raport o stanie i uwarunkowaniach prac planistycznych w gminach na koniec 2007 r.” (dalej: raport). Powstał on na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego, Ministerstwa Infrastruktury oraz wyników ankiety przeprowadzonej w kilkudziesięciu gminach, na których obszarze istnieją silne konflikty związane z dużym ruchem budowlanym wywołanym presją inwestycyjną.

Gminne studia uwarunkowań

Z danych zebranych przez autorów raportu wynika, że pod koniec 2007 r. stan opracowywania lub aktualizacji studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (dalej: studia uwarunkowań) przez samorządy lokalne był bardzo dobry. Ważne studia uwarunkowań miały lub aktualizowały:

• niemal wszystkie gminy,

• wszystkie miasta na prawach powiatu (ponad połowa samorządów była w trakcie aktualizacji).

Większość studiów uwarunkowań jest przygotowywana w wersji „papierowej”. W wersji cyfrowej, czyli w postaci np. rozwiązań SIP/GIS, jest tylko 10% dokumentów.

Koszty opracowania studium uwarunkowań

Reklama

Koszty sporządzenia zmian wszystkich studiów uwarunkowań w 2007 r. wyniosły 27,8 mln zł (dla porównania: w 2006 r. – 21,7 mln zł). Najdroższa była aktualizacja dokumentu szczecińskiego, która pochłonęła 3,5 mln zł. W 31 innych gminach koszty wyniosły co najmniej 100 tys. zł.

Utrzymuje się bardzo duża rozpiętość przewidywań w gminnych studiach uwarunkowań co do powierzchni przeznaczonej do pokrycia planami miejscowymi, a także kolejności tych prac. Przy tym średni wskaźnik przewidywanego pokrycia miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego (dalej: plany miejscowe) znajduje się na poziomie ok. 30% powierzchni kraju.

Z przeprowadzonych przez autorów raportu badań wynika, że nie ma żadnego związku pomiędzy specyfiką funkcjonalną czy położeniem geograficznym danej gminy a przewidywaniem samorządów dotyczącym konieczności obejmowania gmin planami miejscowymi. Można zatem wysnuć wniosek, że samorządy dosyć dowolnie kształtują politykę przestrzenną, nie kierując się intensywnością użytkowania terenu gminy w ocenie przewidywań koniecznego pokrycia planami miejscowymi. Wydaje się, że powinny istnieć rozwiązania prawne, które wskazywałyby na priorytetowe prowadzenie prac nad planami miejscowymi w gminach intensywnie użytkowanych, takich jak większe ośrodki miejskie, ich strefy podmiejskie oraz intensywnie zagospodarowane korytarze transportowe.

Obowiązujące plany miejscowe

Reklama

Pod koniec 2007 r. w Polsce plany miejscowe miały 2192 gminy, w których obowiązywało 37 071 tych planów. W porównaniu z 2006 r. nastąpił wzrost liczby planów miejscowych o ponad 5 tys., a w miastach na prawach powiatu – o ponad 200. Wzrost liczby planów miejscowych w skali kraju w latach 2006–2007 był niemal dwukrotnie wyższy niż w okresie 2005–2006 i czterokrotnie wyższy niż w latach 2004–2005. Oznacza to kontynuację przyśpieszenia uchwalania planów miejscowych pod względem ich liczby.

Najważniejszy wskaźnik dotyczący planowania przestrzennego, jakim jest udział powierzchni pokrytej obowiązującymi planami miejscowymi, wyniósł 24,2%. To o 2,2% więcej niż w 2006 r. Jest to porównywalny wzrost w stosunku do lat 2005–2006, kiedy nastąpiła zwyżka z 19,7 do 22,0%. Oznacza to dosyć stabilną kontynuację, ale można to również oceniać w ten sposób, że przyrost powierzchni pokrytej planami, w skali kraju, jest niewystarczający.

W 2007 r. w największym stopniu wzrosła powierzchnia objęta planami miejscowymi w:

• województwach południowych, zwłaszcza w dolnośląskim i śląskim,

• województwach północnych, zwłaszcza w pomorskim,

• w aglomeracji stołecznej,

• niektórych innych regionach, np. na północnym Mazowszu, Kielecczyźnie, południowym Podlasiu.

Projektowane plany miejscowe

Pod koniec 2007 r. w trakcie sporządzania było 7216 planów miejscowych (rok wcześniej – 6383). Jednak bardziej istotne od tej liczby są wskaźniki odnoszące się do powierzchni, której dotyczą. Najbardziej niepokojący jest fakt, że w 2007 r. w skali całego kraju obserwowano spadek powierzchni objętej sporządzanymi planami miejscowymi do poziomu 6,3% powierzchni gmin (rok wcześniej nastąpił spadek z 8,8% do 6,7%). A obszary objęte projektowanymi planami miejscowymi w skali całego kraju zmniejszyły się z 21,6 do 19,8 tys. km2.

Najprawdopodobniej oznacza to, że w ostatnim czasie ożywienie gospodarcze i rosnąca presja inwestycyjna związana ze wzrostem cen nieruchomości spowodowała także nasilenie podejmowania decyzji o przystąpieniu do sporządzania planów miejscowych. W rezultacie poszukiwania miejsc mogących być potencjalnymi obszarami inwestycyjnymi ograniczały się do niewielkich pod względem zajmowanej powierzchni terenów.

Konflikty przestrzenne

Badania ankietowe i analizy przygotowywane na potrzeby raportu wykazały bardzo duże zróżnicowanie w zakresie konfliktów przestrzennych związanych z intensywnym urbanizowaniem, przede wszystkim pomiędzy funkcjami przyrodniczymi, mieszkaniowymi, turystycznymi i komunikacyjnymi. Charakterystyczne okazało się współwystępowanie konfliktów pomiędzy więcej niż dwoma funkcjami.

Niestety, samorządy nie są w stanie ich przewidzieć. Na poziomie lokalnym nie istnieje bowiem spójny i wyczerpujący system monitoringu procesów inwestycyjnych, w tym przekształcania przestrzeni. Samorządy gminne na ogół nie gromadzą i nie analizują nawet tak podstawowych informacji, jak liczba i struktura wydawanych (przez starostwa powiatowe) pozwoleń na budowę. Jest to poważną przeszkodą w ocenie faktycznych procesów i zagrożeń wynikających z zagospodarowania przestrzennego.

Potrzebna zmiana przepisów

Wyniki raportu wskazują, że konieczne jest co najmniej ściślejsze powiązanie gminnych studiów uwarunkowań z planami miejscowymi. Obecne rozwiązania nie zapewniają logicznej konsekwencji „od ogółu do szczegółu”. Studia uwarunkowań w większości są zbyt ogólnikowe, niekiedy niewiele różnią się od strategii rozwoju, wskutek czego powstające plany miejscowe często nie nawiązują do ich ustaleń.

Zdaniem autorów raportu należy przyjąć ustawową priorytetowość obejmowania planami miejscowymi obszarów o największej presji inwestycyjnej, jak również konieczność pełnego pokrycia planistycznego gmin, zwłaszcza stref podmiejskich większych miast. Ponieważ trudno jest określić w przepisach, które to mają być gminy, każdorazowo powinno to być ustalane np. w wojewódzkim planie miejscowym.

Zespół autorski raportu proponuje rozważenie rezygnacji z podziału na plany miejscowe i studia uwarunkowań, a zastąpić je jednym dokumentem dla całej gminy w rodzaju planu ogólnego (plan zagospodarowania przestrzennego gminy). Ten jeden dokument planistyczny powinien być ściślej scharakteryzowany i zróżnicowany w zależności od kategorii funkcjonalnej gminy, prawdopodobnie co najmniej na gminy zurbanizowane (w tym podmiejskie) i niezurbanizowane.

Przemysław Śleszyński

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, skorzystaj z naszego programu
INFORLEX Plan kont dla firm – program
INFORLEX Plan kont dla firm – program
Tylko teraz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Sektor publiczny
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy gmina może wprowadzić uchwałę ograniczenia emisji hałasu

    Uchwały o ograniczeniu emisji hałasu nie można uchwalić tylko na podstawie skarg mieszkańców. Niezbędne są badania określające poziom hałasu. Przy czym wprowadzenia ograniczeń nie uzasadnia incydentalne naruszenie norm emisji hałasu.

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień

    Program „Rosnąca odporność” dla gmin i mobilne punkty szczepień w oparciu o urzędy wojewódzkie to nowe programy, których uruchomienie zapowiada rząd.

    Premia dla lekarza POZ za szczepienie

    Lekarz POZ otrzyma premię finansową za zwiększenie tempa szczepień i liczby zaszczepionych pacjentów w poradni.

    Nadzór nad dyrektorami - planowane zmiany

    Projektowane przepisy, mające zwiększyć kontrolę nad szkołami, zostały złagodzone. Co z dyrektorami?

    Powodzie - czy możemy przygotować się na nadchodzące zalania?

    W momencie wystąpienia sytuacji kryzysowej praktyczne możliwości zabezpieczenia przed jej skutkami są bardzo ograniczone. Jakie mamy możliwości ograniczenia zagrożenia powodziowego?

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym

    Zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym przewiduje przygotowany przez MRiPS projekt nowelizacji. Co się zmieni?

    Społeczne Agencje Najmu - korzyści podatkowe dla właścicieli

    Od 23 lipca 2021 r. obowiązują przepisy pozwalające tworzyć tzw. Społeczne Agencje Najmu (SAN). Ich zadaniem jest dzierżawa lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych od ich właścicieli oraz wynajmowanie ich osobom fizycznym wskazanym przez gminę. Właściciele takich mieszkań i budynków będą korzystać ze zwolnień podatkowych w podatku dochodowym i VAT.

    Zasady odwołania od wyników egzaminu maturalnego 2021

    Odwołania od wyników egzaminu maturalnego. Niecałe trzy tygodnie temu maturzyści poznali wyniki egzaminów dojrzałości. Niektórzy mają wątpliwości, czy ich praca została poprawnie sprawdzona, i wnioskują o wgląd do niej oraz wyższe noty.

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli

    Kontrole zwolnień lekarskich nauczycieli - zgodnie z projektem nowelizacji prawa oświatowego autorstwa MEiN ministerstwo co kwartał będzie przekazywało do ZUS szczegółowe informacje dotyczące nauczycieli przebywających m.in. na zwolnieniach lekarskich, urlopach zdrowotnych oraz macierzyńskich.

    Nauka stacjonarna w szkołach od 1 września 2021 r.

    Nauka stacjonarna w szkołach - minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek zapowiedział, że trwają przygotowania do powrotu uczniów do szkół od 1 września 2021 r.

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot?

    Historia XX i XXI wieku - od kiedy nowy przedmiot zapowiedziany w Polskim Ładzie? Co obejmie?

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - możliwość zwiększenia liczby godzin

    Dodatkowe zajęcia wspomagające - większa liczba dzieci będzie mogła skorzystać z dodatkowych lekcji. MEiN przygotowało zmianę przepisów w tym zakresie.

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? - wytyczne dla uczelni

    Nauka zdalna czy stacjonarna w roku akademickim 2021/2022? Ministerstwo Edukacji i Nauki opublikowało wytyczne dla uczelni.

    Compliance - cykl Deminga

    Compliance - każdy system powinien działać w cyklu Deminga i zawsze należy monitorować ryzyka. Niestety często brakuje na to zasobów lub woli najwyższego kierownictwa.

    Transakcja zakupu nieruchomości na rzecz gminy

    Zakup nieruchomości na rzecz gminy. W ramach działalności gospodarczej gmina może nabywać prawa do nieruchomości na wolnym rynku - w trybie czynności cywilnoprawnych. W takich transakcjach istotne są kompetencje organów gminy. Wójt jest uprawniony do dokonywania czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Działa jednak z zachowaniem zasad prawidłowej gospodarki i w ramach wytyczonych przez radę gminy.

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) - co zawiera?

    Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) już działa. Wyjaśniamy, jakie informacje zawiera ten ważny rejestr. Warto również wspomnieć o obowiązkach właścicieli budynków związanych z CEEB.

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania?

    Loteria szczepionkowa - kiedy losowania? Wciąż można zarejestrować się w Loterii Narodowego Programu Szczepień i wziąć udział w kolejnych losowaniach nagród.

    Wakacje 2021 w Europie - zasady podróżowania, paszport covidowy, testy

    Wakacje 2021 w Europie w czasach koronawirusa - jakie zasady obowiązują podróżnych? W większości krajów trzeba pokazać paszport covidowy lub wynik testu na COVID-19.

    Aspekty środowiskowe w nowym prawie zamówień publicznych

    Zrównoważone zamówienia to taki sposób organizacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, który uwzględnia aspekty środowiskowe lub społeczne, co przekłada się na charakter udzielanego zamówienia, przy jednoczesnym zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. W pojęciu tym mieszczą się więc zarówno tzw. „zielone”, jak również społeczne zamówienia publiczne.

    Cyfryzacja usług a cyberbezpieczeństwo w sektorze publicznym

    W ostatnich latach można obserwować postępującą cyfryzację usług, również w sektorze publicznym. O ile załatwianie spraw urzędowych online jest dla obywateli ogromną wygodą, o tyle zasadne w tym kontekście jest pytanie – jak właściwie zadbać o bezpieczeństwo przetwarzanych danych?

    Karta Lokalizacji Podróżnego - jak wypełnić?

    Kartę Lokalizacji Podróżnego musi wypełnić każdy przylatujący do Polski. Czym jest? Jak wypełnić Kartę Lokalizacji Pasażera?

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej

    Karta Lokalizacji Podróżnego w formie elektronicznej od soboty zastąpi karty papierowe. Kto musi wypełnić Kartę Lokalizacji Podróżnego?

    Loteria szczepionkowa - ochrona danych uczestników

    Loteria szczepionkowa - jak chronione są dane osobowe uczestników Loterii Narodowego Programu Szczepień? Czy dane medyczne są bezpieczne?

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych

    Loteria szczepionkowa - lista wygranych. Są już pierwsi zwycięzcy w Loterii Narodowego Programu Szczepień. Gdzie sprawdzić listę wygranych nagród? Kiedy kolejne losowania?

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną

    Wypadek przy pracy urzędnika świadczącego pracę zdalną. Jak prawidłowo sporządzić protokół powypadkowy?