Jak skutecznie przeprowadzić program rewitalizacji starówki

JERZY BOROWSKI

burmistrz Sandomierza

Wpisany w całości do rejestru zabytków zespół urbanistyczno-architektoniczny Starego Miasta, ze względu na wysoką wartość historyczną i architektoniczną, jest uznawany za największy skarb Sandomierza. Dlatego też sandomierskie stare miasto w całości wpisane zostało do Lokalnego Programu Rewitalizacji. Na obszarze tym występuje wyjątkowo duża koncentracja problemów natury społecznej i infrastrukturalnej. Najpoważniejszym jednak problemem jest osuwanie się Wzgórza Staromiejskiego. Szczególne warunki hydrogeologiczne: nieszczelna sieć wodno-kanalizacyjna i ciepłownicza, a także niekontrolowany spływ wód deszczowych, stanowią poważne zagrożenie dla zabytkowych obiektów i dla całej skarpy, na której one się znajdują.

Ze względu na te zagrożenia istnieje pilna konieczność wymiany całej infrastruktury podziemnej na nową, elastyczną (odporną na uszkodzenia spowodowane ruchami geologicznymi). Pociągnie to za sobą konieczność wymiany zniszczonych nawierzchni i zastosowania nowych, bardziej estetycznych rozwiązań małej architektury i zieleni. Szczególnie ta ostatnia, w połączeniu z nowym, stylowym oświetleniem i iluminacją wybranych obiektów, powinna wpłynąć na zdecydowaną poprawę wizerunku starówki. Ponieważ ze względu na zagrożenia zaistniała konieczność niemal całkowitego ograniczenia ruchu kołowego w obrębie starego miasta, spowodowało to nasilenie problemów komunikacyjnych. Uwypukliło też niedostatek miejsc parkingowych.

Projekt przewiduje również budowę nowoczesnych parkingów z infrastrukturą towarzyszącą. Dalsze etapy realizacji projektu obejmować będą promocję przedsiębiorczości poprzez zwiększanie możliwości prowadzenia i rozszerzania działalności gospodarczej w branżach związanych z turystyką i kulturą. Będzie prowadzona stopniowa dekomunalizacja i sprzedaż miejskich kamienic z przeznaczeniem na lokale gastronomiczne i infrastrukturę noclegową. Miasto będzie prowadzić intensywną promocję. Uzupełnieniem tych działań będą projekty szkoleniowe i marketingowe, realizowane w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Sami, dysponując około dziesięcioma milionami złotych rocznie na inwestycje, nigdy nie bylibyśmy w stanie podołać ogromnym kosztom związanym z tą inwestycją (wartość całego projektu to 25 milionów euro).

Gminy bez zabytków mogą spokojnie swoje pieniądze przeznaczyć na inne cele: remonty dróg, budowę przedszkoli i modernizację szkół.

Rewitalizacja Starego Miasta w Sandomierzu ujęta była pierwotnie w Indykatywnym Planie Inwestycyjnym RPO Województwa Świętokrzyskiego, a do jej umieszczenia na liście projektów kluczowych PO Infrastruktura i Środowisko bez wątpienia przyczynił się zarząd województwa.

Do stworzenia dobrego programu rewitalizacji najważniejsza jest świadomość konieczności jego opracowania. Określenia celu, jaki chcemy osiągnąć, i zaplanowania działań, często na wiele lat do przodu. Bardzo ważne jest zdanie sobie sprawy z tego, co jest największym potencjałem regionu czy miasta, i skupienie się na jego wzmacnianiu.

AO