| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Sektor publiczny > Temat dnia > Jak skutecznie zalegalizować samowolę budowlaną

Jak skutecznie zalegalizować samowolę budowlaną

Prowadzenie robót budowlanych bez pozwolenia jest samowolą budowlaną, co skutkuje obowiązkiem rozbiórki nielegalnie wzniesionej budowli. W pewnych wypadkach przepisy dopuszczają jednak możliwość legalizacji samowoli budowlanej - po wniesieniu opłaty legalizacyjnej.

ORZECZNICTWO

ROZBIÓRKA TO OSTATECZNOŚĆ

Przepis art. 48 prawa budowlanego jest normą prawną o charakterze represyjnym. Z tych też względów zastosowanie tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wszystkie wymogi, w tymże przepisie wskazane, zaistnieją kumulatywnie. Wobec daleko idących skutków dla podmiotów postępowania administracyjnego, każdy element normy prawnej z art. 48 musi być zdefiniowany w sposób wynikający wprost z ustawy i nie jest dopuszczalna rozszerzająca interpretacja terminów w tymże przepisie użytych.

Wyrok NSA z 18 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 482/97.

ZANIEDBANIE URZĘDNIKÓW

W wypadku gdyby wobec zaniedbania przez organ administracji spoczywających na nim obowiązków, na przykład niepowiadomienia inwestora o złożonym przez inną stronę odwołaniu oraz przyjęcia bez zastrzeżeń zawiadomienia o przystąpieniu do robót budowlanych, doręczonego organowi po upływie terminu do wniesienia przez inwestora odwołania doszło do zrealizowania obiektu, nie powinno się stosować przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, lecz art. 59 dotyczący pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Nie można bowiem w takiej sytuacji uznać, że działanie inwestora rzeczywiście stanowi samowolę budowlaną, lecz w istocie jest wynikiem zaniedbania obowiązków przez organ administracji. Wyrok NSA z 26 lutego 1999 r., sygn. akt IV SA 397/97

JAK SIĘ WYLICZA WYSOKOŚĆ OPŁATY LEGALIZACYJNEJ

Wysokość opłaty legalizacyjnej wylicza się według następującego wzoru:

Stawka opłaty (s) x współczynnik kategorii obiektu (k) x współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) = wysokość opłaty legalizacyjnej.

Podstawowa stawka opłaty legalizacyjnej, określona w art. 59f Prawa budowlanego wynosi 500 zł. Stawka opłaty legalizacyjnej w przypadku samowoli budowlanej podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

PRZYKŁAD

OBLICZENIE OPŁAT

1. Obliczanie opłaty dla domu jednorodzinnego

Obliczając opłatę legalizacyjną dla domu jednorodzinnego ustalamy, że współczynnik (k) dla tej kategorii obiektów wynosi 2, a współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1. Po przemnożeniu tych liczb osiągniemy następujący wynik:

50 (podwyższenie stawki opłaty) x 500 (podstawowa stawka opłaty) x 2 (współczynnik k) x 1 (współczynnik w) = 50 tys. zł.

2. Obliczanie opłaty dla domu letniskowego

Opłata legalizacyjna dla domu letniskowego i garażu wyniesie 25 tys. zł. W tym przypadku współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 1, wielkości obiektu (w) 1. Mnożąc te wielkości przez 500 (podstawową stawkę opłaty) i 50 (podwyższoną opłatę) otrzymujemy opłatę legalizacyjną w wysokości 25 tys. zł.

Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, wydając decyzję legalizacyjną, powinien zobowiązać w niej inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Przed uzyskaniem takiego pozwolenia inwestor będzie musiał poddać się obowiązkowej kontroli budynku już po zakończeniu wszystkich prac. Dopiero po dokładnym sprawdzeniu budynku i otrzymaniu zgody nadzoru budowlanego dopuszczalne jest korzystanie z budynku. Jeżeli inwestor przystąpi do jego użytkowania przed otrzymaniem pozwolenia, może być ukarany karą z tytułu nielegalnego użytkowania w wysokości 10 tys. zł.

Zwrot opłaty i rozbiórka obiektu

Jeśli z jakichś powodów, np. wniesienia odwołania przez jedną ze stron postępowania, już po wniesieniu opłaty legalizacyjnej, decyzje o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót zostaną uchylone, to nadzór budowlany ma obowiązek wydania nakazu rozbiórki. W takich przypadkach nadzór ma również obowiązek zwrócenia opłaty legalizacyjnej. Na zwrot opłaty urząd ma 30 dni, licząc od dnia stwierdzenia wykonania rozbiórki.

Jeżeli inwestor lub właściciel samowolnie wzniesionego obiektu otrzyma decyzję nakazującą rozbiórkę budynku lub jego części i nie będzie chciał się jej podporządkować, to nadzór budowlany może zlecić dokonanie tej rozbiórki innemu podmiotowi, np. zewnętrznej firmie budowlanej. W takim przypadku inwestor lub właściciel zostanie obciążony poniesionymi przez zewnętrzną firmę kosztami. Na poczet tych kosztów nadzór budowlany może zaliczyć pobraną wcześniej opłatę legalizacyjną.

Legalizacja zgłoszonych obiektów

Zgodnie z ustawą Prawo budowlane legalizacja samowoli budowlanych możliwa jest nie tylko w odniesieniu do budynków, których budowa wymaga pozwolenia na budowę, ale również budynków, które mogą być wzniesione jedynie po dokonaniu zgłoszenia. Dokonując legalizacji takiej samowoli inwestor lub jej właściciel również musi udowodnić, że jest ona zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Taka inwestycja nie może również naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Konieczne będzie ponadto przedłożenie m.in. zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy, projektu zagospodarowania działki lub terenu. Konieczne będzie również uiszczenie opłaty legalizacyjnej.

Zmiana użytkowania budynku

Prawo budowlane nakłada na właściciela lub inne osoby korzystające z budynku obowiązek jego użytkowania zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę. Zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, która zmienia warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń - jest samowolną zmianą sposobu użytkowania. W przypadku, gdy nastąpi takie naruszenie prawa w procesie budowlanym, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie odpowiednich dokumentów. Inspektor nadzoru zobowiąże między innymi do dostarczenia opisu i rysunku określającego usytuowanie obiektu budowlanego, zwięzłego opisu technicznego określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego, zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy oraz w miarę potrzeb pozwolenia, uzgodnienia lub opinii wymaganego w odrębnych przepisach. Inspektor wyznaczy jednocześnie termin na dostarczenie tych dokumentów oraz ustali wysokość opłaty legalizacyjnej. Stawka opłaty legalizacyjnej w tym przypadku podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu, np. dla domu jednorodzinnego wynosi 5 tys. zł. Na postanowienie w tej sprawie stronie przysługuje zażalenie.

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Compliance 2020

Eksperci portalu infor.pl

Małgorzata Małecka

Radca prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »